Samenvatting hf 5 voedingsleer

-
213 Flashcards en notities
1 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting - hf 5 voedingsleer

  • 5.1 voeding

  • Welke clementie voedingsstoffen worden onderscheiden in de voedingsleer
    Eiwitten koolhydraten vetten vitaminen mineralen en water
  • Welke factoren zijn bepalend bij een volledige gezonde voeding
    Geslacht leeftijd dagbesteding allergieën en gezondheidsstatus
  • Wat doet het voedingscentrum ( door overheid)
    Geeft gezondheidsadviezen vanuit wetenschappelijk onderzoek wat door een commissie van de gezondheidsraad wordt geanalyseerd
  • Wat zijn referentie innames
    Wettelijk vastgelegde richtwaarden voor een uitgebalanceerd voedingspatroon. 
    hoeveel energie voedingsstoffen vitamines en mineralen een gemiddelde volwassene per dag nodig heeft of maximaal past in een gezond voedingspatroon. 
  • Wat moet er verplicht op het etiket staan sinds december 2016
    De voedingswaarde of nutritionele waarde van een voedingsproduct.
    uitgedrukt per 100 gram of 100 ml of per portie per consumptie eenheid. 
    de energetische waarde en hoeveelheid vetten verzadigde vetzuren koolhydraten suikers eiwitten en zout mogen als percentage vermeld staan 
    voorop verpakkingen staat vaak een icoon met de procenten erop en laat zien hoeveel 1 portie bijdraagt aan de referentie inname.  is info maar geen leidraad hoeveel je zou moeten eten. 
  • Hoe wordt de energie ook vermeld
    Kilojoule (kj) calorieën kcal per 100 gram of 100 milliliter
  • Waarom kan de afbeelding verwarrend zijn
    Bij zout en verzadigd vet wordt aangegeven wat nog past binnen een gezond voedingspatroon maar het is niet nodig 100 % binnen te krijgen
  • Hoe wordt de referentie inname aangeduid
    Ada guideline daily amount of dagelijkse voedingsrichtlijn
  • Wat zijn de richtlijnen voor de macronutrienten
    Energie 8400 kj of 2000 kcal 
    totale vetten: 70 gram 
    verzadigde vetten 20 gram 
    koolhydraten: 260 gram 
    suikers: 90 gram
    eiwitten 50 gram 
    zout 6 gram 
  • Waar staat de verplichte voedingswaarde vermelding op een verpakking en welke afkorting mag niet gebruikt worden
    Meestal achteraan soms ook nog op meer zichtbare plaats dit doen ze vrijwillig 
    ri als acronien afkorting voor referentie inname mag wel als er uitleg bij staat 
    adh aanbevolen dagelijkse hoeveelheid mag niet omdat de consumente het als advies zou kunnen zien:  5 gram zout is niet wat je dagelijks moet hebben maar is aanbevolen om niet meer dan 5 gram zout te eten 
  • Noem de 5 richtlijnen van het voedingscentrum
    Eet gevarieerd 
    eet niet te veel en beweeg
    eet minder verzadigd vet 
    eet veel groenten fruit en volkoren brood 
    veilig omgaan met voedsel 
  • Waar bestaat de schijf van vijf uit en wat zit erin
    Groente en fruit: vitamine c foliumzuur mineralen oa halium vezel bioactieve stoffen 
    brood aardappelen pasta rijst en peulvruchten: koolhydraten eiwit vezel b vitamines mineralen bv jodium 
    melk producten: kaas vlees (waren) vis kip eieren en vleesvervangers: eiwit mineralen oa calcium n ijzer b vitamines en visvetzuren 
    smeer en bereidingsvetten: essentiele vetzuren vitamine a d en e 
    water: water is vocht 
  • Wat is stofwisseling of metabolisme
    Het proces dat na de spijsvertering in de cellen plaatsvindt 
    voedingsstoffen dringen de cel binnen, worden bewerkt of verwerkt ze  en worden afgegeven aan bloed dat ervoor zorgt dat de afval producten via nieren huid of longen weer uit het lichaam gaat. 
  • Hoe wordt de ruststofwisseling ook genoemd
    Basaalmetabolisme of bmr basal metabolic rate
  • Hoe komt het lichaam aan energie
    Koolhydraten en vetten voor brandstof 
    eiwitten voor bouwstoffen 
  • Wat is er ook nodig bij de verbranding
    Zuurstof: zuurstof inademen- via bloed naar cellen- komt warmte en verbrandingsproducten vrij kooldioxide en water gas via het bloed naar longen- uitademen - water wat vrij komt bij stofwisseling vermengt zich met overig wat in lichaam.
  • Hoe wordt de warmte bij verbranding uitgedrukt en welke naam
    Kilojoules of kilo calorieen 
    1 kilo calorie is 4.2 kilo joules 
    chemische thermogenese 
  • Wat zorgt ervoor dat het lichaam in actie komt en de stofwisseling in een versnelling brengt
    Noradrenaline en adrenaline
  • Het wordt geïnduceerde themagenese ook genoemd en wat is het
    Door maaltijden gegenereerde warmteproductie: is de energie die het lichaam verbruikt om voedingsstoffen af te breken tot moleculen die opgenomen worden in de bloedbaan 
    het soort voeding kan het calorieverbruik door voedsel geïnduceerde thermogene zon 10% uitmaken van het totale calorie verbruik 
  • Wat doen enzymen en wat zijn het
    Katalysatoren die een chemische reactie sneller laten verlopen zonder er zelf deel aan te nemen. Hulpstoffen of fermenten maakt verbranding in cellen mogelijk en dat het gesplitst wordt in kleinere deeltjes zonder een enzym veranderd. Werkzaam op een voor hem specifieke stof bv suiker of aminozuur 
    zorgt ervoor dat stof de celmembraan niet spontaan passeert maar door actief transport: carriers/dragers de cel binnen kan 
  • Waar bestaat een enzym uit
    Een eiwit en actieve groep bv een vitamine 
    de actieve stof hecht zich aan een bepaalde stof die uit elkaar valt. 
  • Wat speelt er nog meer een rol in de stofwisseling
    Hormonen bv insuline bij koolhydraatstofwisseling 
    vitamines: vaak een bestanddeel van hormonen maar moet via voeding binnen krijgen 
    weefselhormonen afgescheiden door aparte cellen in de maag en darmen 
    maag is gastrine 
    dunne darm gecretine 
  • Wat houdt het aanpassingsmechanisme in
    Zorgt ervoor dat bij een tekort of een overschot aan voedingsstoffen het evenwicht in opbouw en afbraak proces in evenwicht blijft. Bouwstoffen die nodig zijn om afgestorven cellen te vervangen of bij de groei van baby naar volwassene de opbouw
  • Bij wie is dit aanpassingsvermogen kleiner
    Kleine kinderen oudere mensen, mensen met ziekte of aandoening ondervoede of obese mensen
  • Geef de indeling van de macronutrienten:
    Koolhydraten 
    vetten 
    eiwitten 
  • Beschrijf te vertering van eiwitten
    Begint in de maag door zoutzuur gaat eiwit zwellen zodat maagenzym pepsine er beter op in kan werken, zorgt dat het in kleinere deeltjes uit een valt. Dit heet peptiden. Eiwit deeltjes komt in dunne darm en worden in nog kleinere deeltjes gemaakt door de enzymen erepsine en enteroleinase wat in darmsap zit. De nog kleinere deeltjes heten aminozuren. Het enzym trypsine zorgt voor verdere afbraak van peptiden en aminozuren- uitscheiding is via de nieren. De aminozuren die niet worden gebruikte worden samen met eiwitten die aan vervanging toe zijn gesplitst dit wordt ureum en gaat via de nieren samen met urine uitgescheiden.
  • Hoe zijn de aminozuren opgebouwd
    Koolstof (c)
    zuurstof (o)
    waterstof (h)
    stikstof ( n)
    soms zwavel (s) 
    zijn chemische stoffen. Stikstof komt alleen in eiwitten voor 
  • Wat kun je vertellen over aminozuren
    Ongeveer 20 verschillende talloze combinaties mogelijk. 
    worden volgens bepaalde rangschikking opgebouwd tot eiwitten. Dat heet de structuur van het eiwit en is erfelijk bepaald.
    ieder weefsel heeft eigen structuur
    aminozuren die door het lichaam zelf worden gemaakt heten niet essentiele aminozuren. 
    overige aminozuren moeten via voeding binnen komen en heten essentiele aminozuren. 
    niet essentiele aminozuren kunnen bv door snelle groei operatie of zware sport essentieel worden. Het lichaam kan dan niet snel genoeg zelf aminozuren maken. Deze aminozuren wordt semi essentieel of conditioneel essentieel genoemd 
  • Wat zijn de 8 essentiele aminozuren
    Lysine 
    tryptofaan 
    fenylaline 
    leucine 
    isoleucine 
    methionine 
    valine 
    theonine 
  • Overige belangrijke zijn:
    Histidine: belangrijk voor hemoglobinepeil. 
    arginine, tyrosine en cysteine voor zuigelingen en groeiende kinderen
    glutamine: na operaties of zware sport 
  • Hoe heet het vormen van niet essentiele aminozuren in de lever uit andere aminozuren
    Transaminering
  • Wat zijn de functies van eiwitten
    Bouwstof 
    bestanddeel van enzymen 
    bestanddeel van hormonen 
    bestanddeel van antistoffen 
    transportmiddel van verschillende stoffen 
    brandstof 
  • Waar het hoeveel % eiwitten zitten in ons lichaam
    Ongeveer 17% 
    in alle cellen en weefsels bv spierweefsel armen benen hart en om te kunnen ademen 
  • Hoe zijn eiwitten opgebouwd en hoe ziet deze eruit
    Opgebouwd uit aminozuren 
    ieder weefsel heeft eigen specifieke aminozuurpatroon 
  • Waar zorgen eiwitten voor in wanden van bloedvaatwanden botten en tanden en bindweefsel.
    Bloedvaatwanden: uitzetten en inkrimpen: vasodilatatie en vasoconstrictie. 
    botten en tanden: netwerk van mineralen zoals kalk voor stevigheid. 
    bindweefsel zoals pezen ligamenten botten kraakbeen bevatten collageen voor grote trekvastheid. 
  • Waar is eiwit als brandstof belangrijk voor
    Groei van baby tot volwassene 
    ter vervanging van afgestoten lichaamscellen bv haren vallen uit komen nieuwe nagels knippen groeien weer aan
  • Welke rol spel enzymen bij de spijsvertering en stofwisseling
    Spijsvertering: afbraak van voedingsstoffen 
    stofwisseling: toegankelijkheid in de cel en sneller verbrandingsproces. Enzymen worden uit aminozuren in het lichaam gemaakt en komt voor in onze voeding rijpe banaan wordt bruin 
  • Waaruit worden hormonen gemaakt en waar spelen ze onder andere een rol in
    Maakt lichaam zelf aan uit aminozuren wanneer lichaam het nodig heeft. 
    spijsverteringsproces en stofwisseling bv insuline en glucagon 
  • Wat doen antistoffen
    Zorgen voor de afweer tegen vreemde stoffen de antistof (antilichaam) gaat reactie aan met lichaamsvreemde stoffen en maakt deze onschadelijk
  • Hoe zorgt eiwit ervoor dat andere stoffen door het bloed vervoerd kunnen worden
    Door zich te binden of te omhullen bv bij bouwstenen van vet de vetzuren die andere schade kunnen aanrichten aan lichaamscellen bv cholesterol
    eiwitten die in bloed zitten binden ijzer aan bloedeiwit: hemoglobine 
  • Wanneer worden eiwitten verbrand en hoe drukken we die energie uit
    Als eiwitten niet nodig zijn voor de functies dan worden ze verbrand. 
    kilojoules kj: 1 gram eiwit levert 17 kilojoules op is 4 kilocalorieen 
    wanneer er geen ander brandstoffen vet en koolhydraten  voorradig zijn kan eiwit als Brandstof worden gebruikt
    het lichaam kan dan zelfs spiermassa als brandstofbron gebruiken. 
  • Wat zijn gedenatureerde eiwitten
    Eiwitten in voedingsmiddelen die door koken bakken of braden niet meer in hun oorspronkelijke staat zijn. De enzymen kunnen gemakkelijker hun werk doen omdat ze opengebroken zijn 
    de maag doet dit door zoutzuur. 
    gedenatureerd: van hun natuurlijke eigenschappen ontdaan. 
    verschikking kan ervoor zorgen dat eiwit splitsende enzymen worden vernietigd waardoor het product langer houdbaar is
  • Hoe neemt de verteerbaarheid van eiwitten toe
    Door verhitting bv collageen in vlees is taai maar wordt mals door verhitting
    zuur zoals azijn of zuur uit vruchten bv citroensap maakt vlees minder taai 
  • Wat doet het lichaam met een overmaat aan eiwit in voeding
    Wordt omgezet in vetweefsel
  • Wat is en hoe werkt het terugkoppelingssysteem
    Zorgen voor evenwicht in de opbouw en afbraak van eiwitten. 
    er wordt bepaald eiwit opgebouwd uit aminozuren door enzymen en hormonen. Als er voldoende van dit eiwit aanwezig is dan stoppen de enzymen en hormonen met hun activiteiten zowel in lever als in de lichaamscellen. 
  • Wat ontstaat er bij afbraak van aminozuren
    Ammoniak: zit stikstof in. Giftig en wordt door lever omgezet in ureum en met urine uit lichaam. 
    waar geen stikstof inzit wordt afgebroken en energie komt vrij 
  • Wanneer spreken we van volwaardige eiwitten
    Als alle essentiele aminozuren erin zitten/ als niet alle aminozuren erin zitten dan kan het lichaam dit eiwit niet volledig benutten
  • Waarin kunnen volwaardige eiwitten ingedeeld worden
    Hoge biologische waarde ( hoge bw) 
    lage biologische waarde ( lage bq)
  • Wat houdt de bw in
    Zegt iets over de kwaliteit van het eiwit 
    het is een criterium om de kwaliteit van het eiwit aan te geven
    een hoge bw wil zeggen dat er relatief veel essentiele aminozuren in de juiste verhouding aanwezig zijn. Overeenkomend met die in het menselijk lichaam 
  • Zijn eiwitten uit voedsel dezelfde als ons lichaamseigen eiwit
    Nee
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Welke adviezen worden gegeven door trimbos instituut om gewoonte en schade tegen te gaan
Minstens 2 dagen per week geen alcohol drinken om gewoontevorming te voorkomen. Een keer te veel gedronken drink dan 2 dagen achter elkaar geen alcohol. Niet drinken bij studeren werken of sporten. Pas op met alcohol in het verkeer max 2 standaard glazen: 0.5 alcohol prommilage en 0.2 promillage als je nog geen 5 jaar je rijbewijs hebt. Niet drinken als reactie op spanningen of problemen. Pas op met alcohol bij medicijngebruik: werking vermindert of wordt juist versterkt bv bij ibuprofen diclofenac versterkt de werking.
Waarom is alcohol bij overgewicht af te raden
Erg calorierijk 1 gram is 7 kcal. Bijna net zoveel als 1 gram vet 9 kcal en meer dan 1 gram suiker 4 kcal. Alle te veel aan kcal wordt omgezet in vet maakt niet uit waar die kcal vandaan komen. Lever verwerkt eerst de alcohol voordat het de vetten gaat verwerken. Bier en bitterballen is daarom een slecht combinatie: vet wordt bijna 1 op 1 als vet opgeslagen in de weefsels en niet als brandstof gebruikt.
Waarom verdragen ouderen alcohol minder goed
Lever en nieren werken minder. Lichamelijke weerstand neemt af. Minder lichaamsvocht dus alcoholconcentratie in bloed gaat sneller omhoog. Vaak slecht ter been dus extra gevaar op (val) ongelukken.
Waarom gaan alcohol in de zwangerschap niet samen
Slecht voor de gezondheid van het kind. Vergroot de kans op miskraam vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Kan de latere ontwikkeling van het kind beinvloeden. Alcohol in bloed van moeder komt bij kind. Om zwanger te worden kunnen zowel man als vrouw beter geen alcohol drinken omdat het de vruchtbaarheid bij allebei kan verminderen. Gerechten waarin alcoholische drank is verwerkt beter vermijden: 1. Langer dan 2 uur stoven: meer dan 90% alcohol verdwenen. 2. Korter verhitten bv 15 min is 40% blijft. 3. Na flamberen 75% blijft. 4. Bewaren in koelkast of kamertemperatuur: alcohol 10 tot 20% minder.
Hoe wordt de hoeveelheid alcohol in bloed uitgedrukt en wat zegt dat
Bag ( bloedalcoholgehalte: het aantal gram alcohol per liter bloed. Is niet bij iedereen hetzelfde met dezelfde hoeveelheid alcohol door: 1. Zwaardere mensen hebben een hoger vochtgehalte. 2. Vrouwen hebben minder vocht per kilo gewicht dus alcohol minder verdund in lichaam waardoor sneller onder invloed en er wordt een  kleiner gedeelte in de maag verteerd bij mannen. 3. Goede gevulde maag zorgt ervoor dat het langzamer in het bloed wordt opgenomen. 4. Fysiek fit betekent minder snel onder invloed. 5. Sommige medicijnen versterken het effect van alcohol. 
lijkt stimulerend te werken bepaalde remmingen nemen af meer ontspannen voelt zich prettiger en gedraagt zich losser maar kan ook zorgen dat je depressiever angstiger of agressiever wordt. Lichamelijke reacties al na paar glazen: fijne motoriek is verstoord reactievermogen wordt minder en zien horen en proeven wordt minder waarneming eigen gedrag en zelfkritiek wordt minder. Kater: hoofdpijn brandend maagzuur misselijkheid braken dorst en droge tong komt door acetaldehyde: het giftige afbraakproduct bij de verwerking van alcohol in de lever. Alcohol werkt vochtafdrijvend en werkt in op de maagwand.
Wat zijn de gevolgen van chronische drankgebruik
Aandoeningen aan diverse organen bv opeenhoping van vet in de lever kan vetlever veroorzaken met misselijkheid buikpijn gebrek aan eetlust gewichtverlies en koorts als verschijnselen. Als alcoholgebruik stopt dan verdwijnt het opgestapelde vet. Maag en alvleesklier kunnen ontstoken raken met gastritis ( maagvliesontsteking) en pancreatitis ( ontsteking van de alvleesklier) als gevolg. Verslechterende vertering en absorptie van voedingstoffen waardoor risico op vitaminetekort. Gastritis kan leiden tot maagzweer. Alcohol in bloed is in 10 minuten in de hersenen en heeft verdovende werking. Neurochemische reacties in de cel worden beïnvloed en ernstig verstoort. Prikkels worden niet goed meer doorgegeven door neuronen en kan gevolgen hebben op de niveauhoogten van neurotransmitters dopamine serotonine en noradrenaline. Een zeer hoge concentratie alcohol in de hersenen kan leiden tot de dood. Alcoholvergiftiging zorgt voor een zo hoge dosis alcoholconcentratie in bloed en daardoor in herspeen dat bewusteloosheid of coma het gevolg kunnen zijn. Zenuwstelsel kan zo verdoofd worden dat het ademhalingscentrum in de hersenen verlamd raakt wat levensgevaarlijk is. Je stemming op het moment van drinken of een lege of gevulde maag heeft effect op kans op alcoholvergiftiging. Volume van hersenen kunnen 15% krimpen en dat blijft zo. Jarenlang heel veel drinken en een tekort aan vitamine b1 kan Wernicke korsakovsyndroom geven: geheugenverlies onvermogen om iets nieuws te leren en een verkeerd begrip van tijd en plats. Meer kans op kanker zoals mond en keel en slokdarmkanker. 10% meer kans volgens kwf kankerbestrijding door combinatie van alcohol en roken. Bv meerden glazen en 1 pakje of meer sigaretten per dag: 50 x hoger dan bij een niet roker die minder dan 3 glazen per dag drinkt. 7 x hoger risico bij meer dan 6 glazen en niet roken. Borstkanker bij vrouwen: 1 glas per dag over langer periode is 7 tot 9 % meer kans. Hart een vaatziekten: hoge bloeddruk hartritmestoornissen en hersenbloedingen meer dan 3 glazen is bloeddrukverhogend voor langer periode dan lijden hart en bloedvaten eronder: heeft negatief effect op spieren doordat alcohol vaatverwijdend werkt en hart harder moet werken. Bloedcirculatie in de spieren verminderd en kwaliteit spieren wordt minder en spierbeschadigingen kunnen ontstaan doordat er extra melkzuur komt heb je langer last van vermoeide en stijve spieren ernstige spierpijnen en krampen vooral in kuiten. Kans op beroerte bij meer dan 15 gram per dag. Meer dan 2 glazen meer kans op tumoren van de mond en keelholte strottenhoofd en slokdarm dikke darm endeldarm en longen. Met roken erbij vergroot je die kans. Minimaal 1 glas per dag bij volwassenen vrouwen verhoogt de kans op borstkanker ( jong vrouwen nog meer kans) chronische overmatig drinken meer risico op leveraandoeningen vette lever alchoholische hepatitis en later levercirrose of leverkanker. Te veel bier bij mannen en sterke drank bij vouwen kan diabetes type 2 veroorzaken. Een matig alcoholgebruik van 15 gram max 1.5 glas per dag kan de kans op sommige chronische ziekten verlagen maar de Ans op andere chronische ziekten verhogen. Niet drinken blijft gezonder.
Hoe wordt alcohol opgenomen en waardoor kan dat vertraagd worden.
Op lege maag na 15 tot 30 min. Volle maag 1 tot 3 uur. Eiwit en vetrijke voedingsmiddelen zoals kaas vis en warme snacks vertragen de absorptie. 80% in dunne darm en 20% directie de maag opgenomen. Daarna in bloed terecht en dan naar lever voor werking. In lever wordt de alcohol ethanol afgebroken door het enzym alcohol dehydrogenase tot achtaldehyde ( die zorgt voor de kater). Lever breekt 95% af 5 % via urine adem en zweet uit het lichaam. Veel drinken bewegen of frisse lucht helpt niet om het alcohol promillage naar beneden te brengen.
Wat kun je vertellen over alcohol
Ethyl alcohol of ethanol 
doordat gist in aanraking komt met suiker in vrucht en sap of granen. Gist veranderd suiker in 50% alcohol en 50% koolzuurgas. De lichtere alcoholische dranken zoals wijn en bier hebben een korte gistingduur door juiste temperatuur en voedingsbodem zoals geplette druiven de gist vermenigvuldigt zich snel. Hoe langer de gisting duurt hoe hoger het alcoholpercentage. Max is 15% waarbij de gist sterft in zijn eigen alcohol. Tijdens gisting ontstaan zeer kleine hoeveelheden andere soorten alcohol: foezelalcoholen zoals methanol. Worden minder snel afgebroken dan gewone alcohol en spelen een rol bij een kater. Sterke dranken zoals rum en whisky hebben een hoger alcoholpercentage door de alcoholische drank te verhitten. De verdampte alcohol op te vangen en weer af te laten koelen: distilleren. In ieder glas alcohol zit 10 gram ethanol hoe hoger het alcohol percentage hoe kleiner het glas. 
Wat kunnen de bijwerkingen van laxeermiddel (laxantia gebruik) zijn
Diarree krampen verlies van water en mineralen verstoorde opname van voedingsstoffen beschadigingen van de darmwand en toenemende behoeft door gewenning. Het is beter obstipatie te verhelpen door juist voedingspatroon dan het innemen van laxantia.
Welke adviezen zijn er bij obstipatie
Voeding met volkoren rogge of andere granen met veel verschillende vezels genoeg groente en fruit en voldoende vocht en waar mogelijk met voldoende lichaamsbeweging. Aandacht voor het toegeven aan defectatiedrang. Houding op wc: wervelkolom in ronding buigen (vorm van garnaal) waardoor het laatste stuk van het rectum naar een rechte lijn buigt richting de anus.