Samenvatting Historisch overzicht vanaf 1900

-
ISBN-10 9006463140 ISBN-13 9789006463149
426 Flashcards en notities
14 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Historisch overzicht vanaf 1900". De auteur(s) van het boek is/zijn Ronald den Haan Kirsten Bos Liesbeth Coffeng Theo Pasveer BNO Cartographics EMK. Het ISBN van dit boek is 9789006463149 of 9006463140. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Historisch overzicht vanaf 1900

  • 1 het begin van een nieuwe eeuw

  • 1.1 hoe was het dagelijks leven in de periode 1900-1914
    er kwam veel industrialisatie, er werden veel fabrieken gebouwd. een groot deel van de bevolking is dan fabrieksarbeider. door de komst van machines steeg de productie hierdoor werden producten goedkoper, dus steeds meer mensen konden ze kopen. de welvaart steeg. 
    steeds meer mensen maakte zich zorgen over de leefomstandigheden van de gezinnen en vonden dat de overheid moest in grijpen. in 1901 kwamen er een aantal sociale wetten, zoals: 

    - de wet op de leerplicht: kinderen van 6 tot 12 moesten verplicht  naar school. 
    - de woningwet: woningen moesten van redelijke kwaliteit zijn.
    - de ongevallen wet: arbeiders die na een ongeval niet meer konden werken kregen een kleine uitkering.

    aan het begin van de twintigste eeuw deden uitvinders de ene naar de andere uitvinding:
    - de eerste vliegtuig en auto`s kwamen er.
    - ook wisten ze beter hoe ze elektriciteit moesten toepassen  . 
     
    1.1
  • 1.2 hoe verliep de strijd om gelijke rechten.
    rond 1900 mocht niet iedereen stemmen alleen mannen die flinke hoeveelheid belasting betalen, hierdoor bepaalden zij wie er in het parlement kwamen en dus hoe Nederland werd bestuurd. de meeste rijke mensen waren liberalen, liberalen vonden dat de taak van de overheid was om voor orde en veiligheid te zorgen , en zo min m,ogelijk met de burgers bemoeien. liberalen vonden vrijheid heel belangrijk, zij waren voor vrijheid van meningsuiting en godsdienstvrijheid.

    sommige vonden het niet eerlijk dat een kleine groep met het meeste geld alle macht kregen, zij wilden juist dat de overheid zich bemoeide met het eerlijker verdelen van rijkdom en de macht in de samenleving. zij noemden zich socialisten. zij zette zich in voor algemeen kiesrecht.

    vrouwen hadden in de twintigste eeuw weinig rechten, daarom gingen ze zich inzetten voor dezelfde rechten als mannen dat heet emancipatie, de vrouwen noemden zichzelf feministen. tussen 1880 en 1920 de eerste feministische golf, zij lieten veel van zich horen. 
  • 1.3 in welke vier groepen was de Nederlandse bevolking verdeeld en welke gevolgen had dat.
    de meeste kinderen gingen naar openbare scholen, die werden betaald door de overheid. in die scholen leerde alle kinderen hetzelfde over godsdienst. veel katholieke en protestantse richtten daarom zelf scholen op. deze scholen werden niet betaald door de overheid, maar de gelovigen zelf wilden dit veranderen. de liberalen voelden hier niks voor. dit conflict  over het onderwijs heette de schoolstrijd. duurde vele tientallen jaren.
     om sterker te staan in dit conflict richtten zowel de protestantse en de katholieke een politieke partij op

    - de protestantse o.l.v Abraham Kuyper  de anti revolutionaire partij (ARP)  
    - de katholieke o.l.v Herman Schaepman de rooms katholieke partij (RKSP)

    deze partijen worden de confessionelen genoemd. 

    er waren dus 4 groepen (zuilen) mensen in de politiek actief
    - de liberalen
    - de socialisten
    - de protestantse 
    - de katholieken

    dezer vier groepen waren het met veel dingen oneens en wilden weinig met elkaar te maken hebben. zo hadden ze een  krant, radio zender en sport verenigingen. de samenleving raakte verzuild. 

    aan het eind van de twintigste eeuw waren er nog twee politieke problemen, het kiesrecht en de schoolstrijd. in 1917 kwam er algemeen mannen kiesrecht en passief vrouwen kiesrecht later ook algemeen kiesrecht voor vrouwen. de meerderheid stemde voor dat christelijke scholen voortaan ook werden betaald. de schoolstrijd was met deze pacificatie van 1917 afgelopen. 

  • 2.1 wat waren de oorzaken van de eerste wereldoorlog.
    1. eind achttiende eeuw industrialisatie goed op gang gekomen, de productie was hoog. om al die grondstoffen te maken, waren grondstoffen nodig, zoals ijzererts, olie en hout. fabriekseigenaren haalden die uit koloniën. koloniën waren belangrijk voor de economie van de Europese landen, ieder land probeerde zoveel mogelijk koloniën in andere gebieden te beheersen. 

    2. rond 1900 Duitsland veel minder koloniën als andere Europese landen, dat kwam omdat Duitsland nog maar kort bestond, voor 1980 Duitsland verdeeld in kleine staatjes, geen eenheidsstaat. belangrijkste staat was Pruisen o.l.v bismarck, hij wilde van Duitsland een land maken en het sterkste van Europa. toen was Frankrijk nog de sterkste en hij was hier niet blij mee. in 1870 oorlog tussen Pruisen en Frankrijk en Frankrijk werd verslagen en Frankrijk moest een provincie afstaan aan Duitsland.

    3. eind 19de eeuw iedereen trots op hun land: Nationalisme 
    het nationalisme zorgde  in het begin wel voor spanningen:

    - nationalisten wilden een eigen land voor hun volk
    - veel kleinere volken hadden geen eigen land, de gebieden waar zij woonden, waren onderdeel van een groter land, deze volken kregen steeds meer behoefde aan een eigen land en waren ontevreden
    - er speelde ook een strijd om koloniën. hoe veel koloniën een land had hoe groter en sterker het was.

    4. veel europese landen hadden grote, goed bewapende legers, zo lieten ze zien dat ze macht hadden, er waren al veel nieuwe wapens bedacht tijdens de Frans-Duitse oorlog maar toch wilde alle landen de beste en nieuwste.
    dit heet militarisme.
    veel landen sloten een bondgenootschap met andere landen, ze maakten afspraken dat ze elkaar te hulp zouden komen als een van hen werd aangevallen, 1914 Europa verdeeld in 2 grote bondgenootschappen 
  • 2.2 waardoor vielen er in de eerste wereldoorlog zo veel doden?
    Duitsland had aan 2 kanten vijanden aan het westen Frankrijk en in het oosten Duitsland. het Duitse leger moest zich dus opsplitsen.
    de Duitse generaal von schlieffen had een aanvalsplan bedacht om zo'n tweefrontenoorlog te voorkomen. het von schlieffenplan
    het plan ging als volgt:  Duitsland zou binnen 42 dagen Frankrijk verslaan, daarna  zouden de Duitse soldaten snel naar de Duitse Russische grens worden gebracht, waardoor ze nog op tijd waren om tegen de russen te vechten. er was wel een probleem de Fransen hadden de grens met Duitsland goed verdedigt, maar von schlieffen had bedacht dat ze niet daar tegen gingen vechten maar eromheen en door het neutralen België te gaan. de Duitse legerleider schreef een brief en hij eiste dat de Duitse legers door België mochten trekken om Frankrijk aan te vallen. hij weigerde en Duitsland verklaarde de oorlog ook aan België.

    de belgen kregen hulp van de Fransen en Engelsen. ook de koloniën  werden betrokken in de oorlog en soldaten moesten komen. de Duitsers wonnen veel minder gemakkelijk als gehoopt en al snel begonnen soldaten van beide partijen zich in te graven in loopgraven tegenover elkaar, af en toe kwamen soldaten uit de loopgraaf om aan te vallen waarna de andere een tegenaanval deed. bij dit soort aanvallen vielen heel veel doden. in 1916 werd er 5 maanden gevochten op deze manier bij de rivier de Somme tijdens deze veldslag vielen bij elkaar 1.4 miljoen doden en het front lag nog op precies de zelfde plek.

    er kwamen tijdens deze oorlog heel veel nieuwe wapens zoals de tank, vlammenwerper, mitrailleur en vliegtuigen als bommenwerpers.
       
  • 2.3 hoe kwam er een einde aan de eerste wereldoorlog?
    aan het oostelijke front ging het anders daar veroverde Rusland de centralen, meerdere keren en grote gebieden. het Russische leger had wel een nadeel: het bestond voor een groot deel uit slecht getrainde boeren en ze hadden te weinig wapens. doordat er in het leger zoveel boeren zaten werd er in Rusland te weinig voedsel geproduceerd en hierdoor ontstond er een voedseltekort. in 1917 kwam het volk in opstand en Rusland kreeg een nieuw bestuur en dat bestuur sloot vrede met de centralen. in het verdrag van brest litovsk werd afgesproken dat Rusland in ruil voor vrede een kwart van hun grondgebied moest afstaan aan de Duitsers.

    behalve op het land werd er ook op de zee uitgevochten, volgen internationale regels mocht er geen geweld worden gebruikt tegen neutrale schepen. Churchill bevel was een list. Engelse schepen vielen Duitse schepen aan en deden net  daarbij of ze bij een neutraal land hoorden. de bedoeling daarvan was dat de Duitsers niet meer afwachten of een neutraal schip wel echt  neutraal was, maar zelf als eerste zouden schieten. dan zouden schepen van neutrale landen worden vernietigd.
    Churchill hoopte dat de regeringen van die landen boos op Duitsland zou worden en  ook de oorlog verklaren, de Duitse legerleiding besloot alle neutrale schepen ook aan te vallen en vele Amerikaanse burgers kwamen er om het leven. 1917 verklaarde Amerika de oorlog aan de centralen. dit was de onbeperkte duikbootoorlog.    

    de Amerikaanse soldaten gaven de doorslag, de duitsers konden niet tegen hen op. op 18 november 1918 kwam er wapenstilstand.
    de gevechten waren voorbij in het franse stadje versailles werd vergaderd over de straffen die de centralen zou krijgen. uiteindelijk werden in het verdrag van versailesde volgende afspraken gemaakt

    - Duitsland moest een deel van het duitse grondgebied en koloniën afstaan.
    - Duitsland mocht nog maar een klein leger krijgen.
    - een enorme schadevergoeding
    - Oostenrijk- Hongarije werd opgesplitst in een aantal kleine landen 

    Duitsland was woedend over het verdrag. een verdrag is een afspraak. volgens de Duitsers was dit gedwongen. 

    de eerste wereldoorlog had niet alleen veel soldaten het leven gekost, het had ook veel kapotgemaakt: fabrieken huizen en wegen. de eerste wereldoorlog wordt daarom een totale oorlog genoemd. 
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.