Samenvatting Inleiding in Het Nederlandse Recht

-
ISBN-10 908284950X ISBN-13 9789082849509
193 Flashcards en notities
6 Studenten
  • Deze samenvattingen

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting 1:

  • Inleiding in Het Nederlandse Recht
  • J W P Verheugt
  • 9789082849509 of 908284950X
  • 2018

Samenvatting - Inleiding in Het Nederlandse Recht

  • 1 Recht in het algemeen

  • Wat is het positief/objectief recht?
    Het geheel van de geldende rechtsregels
  • Wat is het subjectief recht?
    De bevoegdheid die wordt ontleent aan een regel van het objectief recht.
  • Welke rechtsbronnen zijn er?
    - De wet
    - De jurisprudentie 
    - De gewoonte
    - Verdragen
  • Wat is soevereiniteit?
    Ieder land is vrij zijn eigen wetgeving en bestuurlijke bevoegdheden te regelen.
  • Wat is een verdrag?
    Een schriftelijke, bindende regeling tussen staten onderling of volkenrechtelijke organisaties.
  • Welke 4 soorten verdragsbepalingen zijn er?
    1. Verdragen tussen staten onderling of volkenrechtelijke organisaties; 
    2. Verdragen die verplichtingen bevatten voor wetgevers van aaneengesloten staten m.b.t. Maken en aanpassen van wetgeving;
    3. Verdragen die rechtsregels bevatten die zonder tussenkomst van de wetgever rechtstreeks in het nationaal recht kunnen gelden; 
    4. Verdragen die bestaan uit regelingen waarbij bevoegdheden tot wetgeving, bestuur en rechtspraak worden opgedragen aan een internationale organisatie.
  • Wat is materieel recht?
    Regels die betrekking hebben op rechten en plichten van personen onderling.
  • Wat is formeel recht?
    Regels over de wijze van procederen.
  • 2 Recht en staat

  • Wat houdt het begrip 'Checks' in in de methode van 'Checks and balances' van Montesquieu?
    Houden van toezicht van het ene orgaan op het andere.
  • Wat houdt het begrip 'Balances' in in de methode van 'Checks and balances' van Montesquieu?
    Tussen organen is een machtsevenwicht waarbij bevoegdheden gelijkelijk worden gedeeld.
  • Wat houdt het legisme in (Montesquieu)?
    Het gehele recht wordt uitsluitend door de wetgever geschapen.
  • Wat houdt een Koninklijk Besluit in?
    Een besluit van de regering.
  • Welke soorten Koninklijke Besluiten zijn er?
    - Bestuurlijke bevoegdheid leidt tot een beschikking.
    - Wetgevende bevoegdheid leidt tot een AMvB.
  • Hoe noem je het als een rechter een bestuurlijke taak heeft?
    Voluntaire jurisdictie.
  • Wat is decentralisatie?
    De spreiding van macht over verschillende niveau's (provincies, gemeenten, waterschappen).
  • Wat houdt territoriale decentralisatie in?
    Lagere overheden hebben bepaalde bevoegdheden die zij uitoefenen binnen een bepaald grondgebied.
  • Wat houdt functionele decentralisatie in?
    Aan publiekrechtelijke lichamen zijn wetgevende en bestuurlijke bevoegdheden toegekend met als doel het verwezenlijken van een specifieke doelstelling.
  • Er zijn 2 kaders op het gebied van wetgeving en bestuur van gemeenten en provincies, welke zijn dat?
    Autonomie en medebewind
  • Wat houdt autonomie in?
    Gemeenten en provincies hebben de bevoegdheid om zelfstandig bepaalde aangelegenheden te regelen en besturen. 
    - Art. 124 lid 1 GW.
  • Wat is medebewind?
    Gemeenten en provincies moeten op grond van de wet meewerken aan de verwerkelijking van hetgeen op centraal niveau al is geregeld.
  • Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de Nederlandse democratie?
    - Volksvertegenwoordiging die is gekozen d.m.v. vrije en eerlijke verkiezingen.
    - Staat is een rechtsstaat gebaseerd op de Grondwet.
    - Parlementair stelsel dat inhoudt dat de volksvertegenwoordiging het laatste woord heeft over de vraag of de regering/minister aan het bewind kan blijven.   
    - De handhaving van grondrechten.
  • Welke staatsvorm(en) heeft Nederland en wat houden ze in?
    Constitutionele monarchie -> De plaats van de Koning in het staatsbestel is in de Grondwet verankerd. 
    Representatieve democratie -> Wij worden vertegenwoordigd door organen gekozen door de bevolking.
  • Wat is een rechtsstaat?
    Elk optreden van de overheid is onderworpen aan de regels van het recht (Rule of Law).
  • Wat wordt er bedoeld met de wetmatigheid van bestuur?
    In beginsel moet elk optreden van de overheid direct of indirect te herleiden zijn tot de Grondwet.
  • Wat is de vertrouwensregel?
    De regering is voor haar voortbestaan aangewezen op het vertrouwen van een kamermeerderheid.
  • Wat is de functie van een klassiek grondrecht?
    Het biedt bescherming tegen inbreuken door de overheid.
  • Wat zijn sociale grondrechten?
    Voorwerp van zorg der overheid. De overheid moet streven naar ontplooiing van de burgers door verwezenlijking van de sociale grondrechten.
  • Welke soorten klassieke grondrechten zijn er?
    1. Vrijheidsrechten
    2. Politieke rechten 
    3. Gelijkheidsrechten
  • Noem 2 verschillen tussen klassieke grondrechten en sociale grondrechten.
    - Sociale grondrechten leggen aan de overheid de plicht op om zich zoveel mogelijk in te spannen. Bij klassieke grondrechten dient de overheid juist een passieve houding te hebben.
    - Sociale grondrechten zijn niet meer dan instructienormen voor de overheid. De burger kan hier geen rechten aan ontlenen en dus ook niet naar de rechter stappen. Bij klassieke grondrechten kan dit wel.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 2:

  • Inleiding in het Nederlandse recht
  • J W P Verheugt
  • of
  • 18th

Samenvatting - Inleiding in het Nederlandse recht

  • 1 Recht in het algemeen

  • Wat voor taak heeft het recht in onze samenleving?
    Het recht heeft de taak om conflicten te voorkomen en bestaande conflicten op te lossen. Het recht moet zorgen voor vrede en daarnaast de belangen van individuen beschermen.
  • Wat verstaan we onder de term ''recht''?
    Het geheel van geldende rechtsregels
  • Wat is positief recht?
    Alle rechtsregels die op dit moment in Nederland gelden.
  • Wat is objectief recht?
    Objectief recht is synoniem aan positief recht.
  • Wat wordt verstaan onder subjectief recht?
    Subjectief recht is de bevoegdheid die iemand in een concreet geval aan een regel van objectief recht ontleent.
  • Welke rechtsbronnen kent Nederland?
    1. De wet
    2. De jurisprudentie (rechtspraak)
    3. De gewoonte
    4. Verdragen en sommige besluiten van volkenrechtelijke organisaties
  • Wat houdt soevereiniteit van een land in?
    Een land is vrij in zijn wetgeving en regelt wat zij nodig acht en bepaald welke bevoegdheden aan het bestuur en rechterlijke macht toekomen. Soevereine staten dulden geen macht van bovenaf tenzij ze dat zelf toestaan. De staat heeft een exclusieve bevoegdheid tot wetgeving, bestuur en rechtspraak.
  • Wat is volkenrecht?
    Volkenrecht bestaat voornamelijk uit verdragen, besluiten van volkenrechtelijke organisaties en regels van gewoonterecht. (Ook goed: Het deel van internationaal recht dat rechtsregels bevat over het verkeer tussen staten onderling en het verkeer tussen staten en volkenrechtelijke organisaties)
  • Wat is een verdrag?
    Een verdrag is een schriftelijke, bindende regeling tussen staten onderling of tussen staten en volkenrechtelijke organisaties.
  • Heeft een regel van nationale wetgeving voorrang boven een regel van internationale wetgeving?
    Nee, Als een regel van nationaal recht in strijd is met een regel van of besluit van internationaal recht dan heeft het internationale recht voorrang: art 94 GW.
  • Wat is Materieel recht?
    Materieel recht is het geheel van regels die betrekking hebben op de rechten en plichten van personen in hun onderlinge verkeer.
  • Wat is formeel recht?
    Formeel recht wordt ook wel procesrecht genoemd. Hierbij gaat het om regels over de wijze van procederen die betrekking hebben op de rechter.
  • Waar gaat het om in het staatsrecht?
    Het staatsrecht heeft betrekking op de organisatie van de Staat en zijn organen en de bevoegdheden van die organen. Tevens bevat het de verhoudingen van de burgers tot de Staat en de mogelijkheden die zij hebben om invloed uit te oefenen op het functioneren van de diverse staatsorganen. Daarbij is de Grondwet het belangrijkste fundament.
  • Waar gaat het om in het bestuursrecht?
    Het bestuursrecht heeft de juridische bestuursactiviteit van de overheid tot onderwerp.
  • Waar gaat het om in het strafrecht?
    Het strafrecht bedreigt bepaalde gedragingen met straf. Het materiële strafrecht geeft weer welke feiten strafbaar zijn, wie de dader is en welke feiten strafbaar zijn. Het formele strafrecht bevat voorschriften omtrent de gang van zaken bij de opsporing van strafbare feiten, het onderzoek ter terechtzitting en de tenuitvoerlegging van de straf.
  • Waar heeft het burgerlijk recht betrekking op?
    Het burgerlijk recht ofwel privaatrecht heeft de juridische betrekkingen tussen personen onderling tot onderwerp.
  • Omschrijf arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht.
    Het arbeidsrecht bevat regels met betrekking op de arbeidsverhouding van personen die in loondienst zijn. De sociale zekerheid is er om bescherming te bieden aan de bestaanszekerheid.
  • Verticale en horizontale werking betreffende privaatrecht en publiekrecht.
    Het privaatrecht is meer horizontaal van aard (personen onderling) en het publiekrecht is van verticale aard (verhouding overheid en onderdaan).
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 3:

  • Inleiding in het Nederlandse recht
  • J W P Verheugt
  • 9789089747839 of 9089747834
  • 2013

Samenvatting - Inleiding in het Nederlandse recht

  • 1 Recht in het algemeen

  • Positief recht: geheel van geldende rechts­regels

    De Voornaamste rechtsgebieden:

    1. staatsrecht
    2. bestuursrecht
    3. strafrecht
    4. arbeidsrecht (inclusief sociaal zekerheidsrecht)
    5. burger­lijk recht (of privaatrecht)

    Het recht kan ook op andere wijze worden ingedeeld: naar het functioneren op een specifiek gebied van het maatschap­pelijk leven, zoals het verkeersrecht.

  • 1.1 Inleiding

  • Recht
    Geheel van regels en normen aangaande enig aspect van het gemeenschapsleven
  • Wat is de rol van het recht?
    1. menselijk gedrag ordenen door het opstellen van regels.
    2. Zorgen van handhaving van deze regels door geschilbeslechting. 
  • 1.2 De rechtsbronnen

  • Positief recht
    het geheel van geldende rechtsregels
  • Wat is positief recht?
     Het geheel van geldende rechtsregels. De optelsom van alle rechtsregels die hier op dit moment gelden. Dit is een alleen geldend recht. Objectief recht is een synoniem. 
  • Objectief recht
    law (algemene regel)
  • Welke rechtsbronnen behoren tot het positief recht?
    1. de wet
    2. de jurisprudentie
    3. de gewoonte
    4. verdragen en sommige besluiten van volkenrechtelijke organisaties.
  • Subjectief recht
    right (individuele bevoegdheid)
  • Rechtsbronnen
    1. de wet;
    2. de jurisprudentie (de rechtspraak);
    3. de gewoonte;
    4. verdragen en sommige besluiten van volkenrechtelijke organisaties.
  • 1.3 Nationaal en internationaal recht

  • Soevereiniteit
    De bevoegdheid van elk land de eigen rechtsorde vast te stellen en te onderhouden.
  • Verdragen
    Schriftelijke, bindende regeling tussen staten onderling of tussen staten en volkenrechtelijke organisaties.
  • Wat is een verdrag?
    Een schriftelijke, bindende regeling tussen staten onderling of tussen staten en volkenrechtelijke organisaties. 
    1. verdragen tussen staten onderling waarbij alleen de betreffende regeringen wederzijds verplichtingen aangaan.
    2. verplichtingen voor de wetgevers van de aangesloten staten tot het maken/aanpassen van wetgeving.
    3. verdragen die rechtstreeks in het nationale recht kunnen gelden. Bijv. EVRM. Dit is een monistisch systeem (monisme) genoemd.
    4. Regelingen waarbij de bevoegdheden tot wetgeving, bestuur en rechtspraak worden opgedragen aan de internationale organisatie. In Nederland is dit verdragen betreffende de Europese Unie. 

    Volgens artikel 94 Grondwet is bepaald dat een regel of besluit van internationale herkomst voorrang heeft boven de internationale regel. 


     
  • Rechtstreekse werking
    Verdragen die rechtsregels bevatten die in een staat zonder tussenkomst van de wetgever rechtstreeks in het nationale recht kunnen gelden.
  • Wat houdt het volkenrecht in?
    Internationaal recht dat rechtsregels bevat over het verkeer tussen staten onderling en het verkeer tussen staten en volkenrechtelijke organisaties. Dit bestaat dus voornamelijk uit verdragen, besluiten van volkenrechtelijke organisaties en regels van gewoonterecht. 
  • Monistisch systeem
    Rechtsregels uit een verdrag kunnen deel uitmaken van het nationale recht zonder dat eerst omzetting in nationaal recht nodig is.
  • Voorrangsregel
    Een regel of besluit van internationale herkomst heeft voorrang boven de nationale regel.
  • Door de werking van het monistisch systeem van art. 93 Grondwet en de voorrangsregel van art. 94 Grondwet die op dat systeem berust, neemt het internationaal recht een dominante plaats in binnen de Nederlandse rechtsorde.
  • Nationaal recht
    • opgesteld door nationale wetgever
    • soevereiniteit
    • territorialiteit
  • Internationaal recht
    • opgesteld door twee of meer internationale organisaties of staten
    • regelt relaties tussen staten, internationale organisaties en soms individuen
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 4:

  • Inleiding in het nederlandse recht
  • J W P Verheugt
  • 9789089744531 of 9089744533
  • 16e [geactualiseerde] dr.

Samenvatting - Inleiding in het nederlandse recht

  • 1 recht in het algemeen

  • Wat voor doel hebben rechtsregels?
    Rechtsregels hebben als doel:menselijke gedragingen te ordenen en te uniformeren. blz 2
    Maatschappelijke ordening van menselijk gedrag,Gebod vs Verbod,
  • Internationaal recht
    Recht dat over de grens heen gaat 
  • Wat verstaan we onder recht?
    Het geheel van geldende rechtsregels: positief recht=optelsom van alle rechtsregels.
  • Wat  verstaan we onder alleen geldend recht?
    Voorschriften die uit moraal of godsdienst voortvloeien,fatsoensregels:
  • Wat wordt verstaan onder objectief recht?
    Objectief recht=positief recht
  • Wat wordt verstaan onder subjectief recht?
    De bevoegdheid die iemand in concreet geval aan een regel van objectief recht ontleent>
    Elke meerderjarige NL-er aan art 4.Grondwet een eigen bevoegdheid om te mogen stemmen.
  • Wat zijn de 4 rechtsbronnen?
    De wet,Rechtspraak *Jurisprudentie* Gewoonte, Verdragen
  • Omschrijf het begrip soevereiniteit 
    Soevereiniteit is de vrijheid van ieder land om in zijn wetgeving te regelen wat het nodig acht en welke bevoegdheden aan de rechterlijke macht en het bestuur toekomen.
  • Omschrijf het begrip volkenrecht
    Deel van internationaal recht dat rechtsregels bevat over verkeer staten onderling.Verdragen en besluiten e.d.
  • Omschrijf het begrip verdrag
    Verdrag is  een schriftelijk,bindende regeling tussen staten onderling. EVRM *dit verdrag werkt door in NL, dus een vorm van monistisch systeem*
  • Voorrangsregel houdt in...?
    Zie Art.94 Grondwet --> Regel of besluit van internationale herkomst  heeft voorrang boven nationale regel.
  • Wat wordt bedoeld met materieel recht?
    Regels die betrekking hebben op rechten&plichten van personen ,in onderling verkeer
  • Wat wordt verstaan onder formeel recht?
    Regels over de wijze van procederen voor rechters-->ook wel procesrecht 
  • Recthsgebieden in NL kunnen onderverdeeld worden in regels van materieel recht en regels van formeel recht.
    Privaatrecht=materieel privaatrecht vs formeel privaatrecht (burgerlijk procesrecht)
    Strafrecht=materieel strafrecht vs formeel strafrecht (strafprocesrecht)
    Bestuursrecht= materieel bestuursrecht vs bestuursprocesrecht
  • Controle van uitspraak recht  kan via hoger beroep,hoogste instantie = Hoge Raad der Nederlanden
    Hoger beroep bij bestuurszaak= Afdeling Bestuursrechtspraak  vd Raad van State (geschil burger vs overheid)

  • Het staatsrecht bevat de regels organisatie van de Staat,zijn organen en de bevoegdheden ervan.
    In het staatsrecht is de Grondwet het belangrijkste fundament.*anno 1815, updated in 1983*

    Hfs 1 Grondwet = Grondrechten Art1=gelijkheidsbeginsel>Mens is meer dan onderdaan van de Staat
    Vrijheidsrechten,Politiekerechten, Sociale grondrechten,
    Over bepaald onderwerp moeten nadere regels worden gemaakt in een wet > 
    Een wet met een uitwerking van zo'n bepaling = Organieke wet
  • Bestuursrecht=Administratief Recht --> AWB is belangrijkste regeling
    Kern van bestuursrecht= rechtsverhouding tussen overheid en burger
    komt tot uiting in> beschikking Art. 1:3 AWB
    (beschikkingen zijn besluiten die gelden voor 1 persoon)
    (bv. toekennen studiefinanciering, belastingaanslag)

    Welke bestuursorganen zijn bevoegd tot geven van beschikkingen? Niet makkelijk te zeggen, de regering is bestuursorgaan bij uitstek.

    Eisen voor geldigheid beschikking:
    In overeenstemming met de wet, beginselen van behoorlijk bestuur, vastgelegd in de AWB

    Bezwaar maken tegen beschikking kan via de rechter (rechtbank sector bestuursrecht)


  • 1.1 inleiding

  • Inleiding Rechten:

    • Inleiding, staat, wetgeving, rechtsbronnen en internationaal recht.
    • Rechtspraak en bestuurs(proces)recht.
    • Inleiding burgerlijk recht en burgerlijk procesrecht.
    • Burgerlijk recht verdiept.
    • Ondernemingsrecht, arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht.
    • Strafrecht

    Algemene leerdoelen

    • Hoe is Nederlandse rechtssysteem opgebouwd?
    • Omschrijf het begrip recht
    • Hoe is wet- en regelgeving ontstaan?.
    • Hoe wordt het proces recht toegepast bij:  

    Staatsrecht

    Bestuursrecht

    Strafrecht

    Privaatrecht

    • Wat is  samenhang tussen rechtsgebieden?
    • Wat is het invloed  Europese & internationale recht op NL?
    • Relevante wetgeving in eenvoudige cases aantonen

    Concreet aandachtspunt: Welk boek dien ik te raadplegen?

    Studie materiaal:

    Hoofdstuk:1, 2, 5, 6, 11, 12, 13 en 14

    Hoofdstuk 3: paragraaf 1, 4 en 6

    Hoofdstuk 15: paragraaf 1, 2 en 6

    Hoofdstuk 4: afdeling 1

    Hoofdstuk 10: paragraaf 1 t/m 8.2

    hoofdstuk 7: paragraaf 1 t/m 1.4, 3 en 4

    Hoofdstuk 8: paragraaf 1 t/m 5.1

    Hoofdstuk 9: paragraaf 1 t/m 2.3.2 en 2.4 t/m 6.2.

     

     

  • Wat is een taak van recht?

    In de samenleving heeft het recht de taak om zo mogelijk conflicten te voorkomen en bestaande conflicten op te lossen.

  • Welke 2 functies heeft het recht?
    1. Het recht ordent menselijk gedrag door het stellen van regels
    2. Het recht zorgt dat regels worden gehandhaafd door geschildbeslechting. 
  • Vrede bewaren voor zowel de samenleving als individu. De overheid speelt hier een belangrijke rol in.

    Niet alle conflicten worden door het recht bestreken en waar wel is deze niet altijd effectief.

  • Wat is een taak van recht?
    In de samenleving heeft het recht de taak om zo mogelijk conflicten te voorkomen en bestaande conflicten op te lossen.
  • Welk doel hebben rechtsregels?

    Menselijke gedragingen te ordenen en daarmee ook te uniformeren, doordat ze voor iedereen gelijkelijk van kracht zijn.

  • Het doel van Rechtsregels?
    Rechtsregels hebben als doel om menselijke gedragingen te ordenen en daarmee ook te uniformeren, doordat ze voor iedereen gelijkelijk van kracht zijn.
  • Rechtsregels beogen dus een zekere maatschappelijke ordening van menselijk gedrag. Dat gebeurt door het vaststellen van voorschriften waarin gedragingen worden benoemd in termen als bevoegdheden en verplichtingen.

    Vaak houden ze een gebod of verbod in. Denk aan bijvoorbeeld verkeersregels.

  • Ad
    Telegraaf
  • Waaruit vloeien de meeste rechtsregels voort?
    1. Algemene opvatting goed en kwaad
    2. Uit de behoefte aan doelmatige ordening van de maatschappij
  • Wat is het doel van recht?

    Het gedrag van mensen in hun onderlinge verkeer te ordenen en te uniformeren, waarbij uit een perspectief van maatschappelijke rechtvaardigheid ieders belangen worden gerespecteerd en veiliggesteld.

  • Het recht is een mechanisme om conflicten te voorkomen of - als dat niet mogelijk is - beslechten
  • De vredestichtende en vredebewarende rol van het recht heeft twee functies. Het recht ordent menselijk gedrag door het stellen van regels. Daarnaast zorgt het recht dat die regels worden gehandhaafd door geschilbeslechting.

Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.