Samenvatting Interviewen in de praktijk

-
ISBN-10 900182305X ISBN-13 9789001823054
832 Flashcards en notities
10 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Interviewen in de praktijk". De auteur(s) van het boek is/zijn Dick van der Lugt. Het ISBN van dit boek is 9789001823054 of 900182305X. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Interviewen in de praktijk

  • 1.1 Huidige situatie

  • De huidige, hiervoor geschetste praktijk heeft uiteraard zijn invloed op studenten en dus ook op het interviewonderwijs. We stuiten op drie problemen:
    1. rtv-interview
    2. confrontatie
    3. feiten en/of opinies?
  • 1. Rtv-interview
    Wanneer we studenten vragen een interviewer te noemen die ze bewonderen, kunnen ze er ofwel geen één noemen omdat ze nog niet met de ogen van een professional de media volgen, ofwel - en dat gebeurt meestal - ze noemen een tv- en een enkele keer een radio-interviewer. Nimmer worden schrijvende interviewers genoemd. Het enige beeld dat ze van een vraaggesprek hebben, is het rtv-interview.
    Een rtv-interview verschilt echter sterk van een interview voor de geschreven pers.
  • 2. Confrontatie
    Korte vraaggesprekken, confronterende en interrumperende interviewers domineren het tv-scherm. Dat voorbeeld wordt door studenten overgenomen bij oefeninterviews. Tal van, met name Engelse interviewers betwijfelen echter het rendement van deze wijze van vraagstelling.
  • 3. Feiten en/of opinies?
    In rtv-vraaggesprekken ligt de nadruk sterk op opinies en emoties en veel minder op feiten en motieven. Ook dat zien we weerspiegeld in oefeninterviews. De doorsnee-televisiekijker, en trouwens ook de tijdschrift- en krantenlezer, krijgt veel sappige verhalen voorgeschoteld in de vorm van opinies en emoties, maar de media laten het te vaak afweten als het gaat om de vraag wat er nu precies is gebeurd, dus om de kale feiten. Journalisten zijn 'quotezakken', ze doen aan 'quote-chasing', wat resulteert in veel 'talk about talk'. Die overdaad aan meningen schaadt, vinden ook Warna Oosterbaan, Jan Blokker, Bastiaan Bommeljé, Geert Mak en Dick Wensink.
  • 1.2 Voorliefde voor het interview

  • Waaraan dankt het interview zijn populariteit?

    • Een interview levert instant kopij.
    • Een interview is gemakkelijk te produceren.
    • Een interview is onderhoudend.
    • Een interview heeft een element van sensatie.
    • Een interview vult lekker.
    • Een interview is betrouwbaar.
    • Een interview is leuk voor de maker.
    • Een interview levert contacten op.
    • Een interview biedt een medium de gelegenheid zich te onderscheiden.
    • Een interview is een publiekstrekker.
  • Wat volgens Theo van Stegeren nog meer van belang bij een interview?
    • Interviews kosten bijna niets.
    • Het is voor redacteuren gemakkelijk om iemands ideeën af te tappen. 
    • Journalisten gebruiken interviews ook als een manier om dicht in de buurt van de machtigen der aarde te komen (reflected glory).
    • Het mediapubliek houdt niet van een rantsoen dat alleen maar uit zware achtergrondverhalen bestaat.
    • De meeste mensen missen het geduld om artikelen of programma's van begin tot eind op te nemen. 
  • Als je enkele eeuwen teruggaat in de persgeschiedenis, zul je geen enkel interview tegenkomen. Journalisten schreven beschouwende artikelen, verhalen en stenografische verslagen van debatten in het parlement en verhoren in de rechtszaal. Ze deden verslag van de toestand in de eigen stad, het land en de wereld, ze berichtten over oorlogen en veldslagen enzovoort. Pas in de tweede helft van de negentiende eeuw maakte het interview als journalistiek genre zijn debuut en sindsdien is het aantal - aanvankelijk mondjesmaat en later sneller - alleen maar toegenomen.
  • Wat volgens Theo van Stegeren nog meer van belang bij een interview?

    • Interviews kosten bijna niets.
    • Het is voor redacteuren gemakkelijk om iemands ideeën af te tappen. 
    • Journalisten gebruiken interviews ook als een manier om dicht in de buurt van de machtigen der aarde te komen (reflected glory).
    • Het mediapubliek houdt niet van een rantsoen dat alleen maar uit zware achtergrondverhalen bestaat.
    • De meeste mensen missen het geduld om artikelen of programma's van begin tot eind op te nemen. 
  • Lang was het interview geen serieus journalistiek genre.
  • We hebben de vraag 'Waaraan dankt het interview zijn populariteit?' talloze malen voorgelegd aan studenten journalistiek. Die sessies resulteerden in tien factoren:
    1. Een interview levert instant kopij. Je praat met iemand of belt hem, noteert de antwoorden, gaat achter je computer zitten, rammelt zijn uitspraken op papier et voilà: je hebt een artikel.In een column schrijft Hans Renders: 'Over het interview als journalistiek genre wordt beweerd dat vooral luie journalisten het hanteren. Je gaat naar een politicus, kunstenaar of slachtoffer, stelt de vraag hoe het zo gekomen is en de kopij stroomt binnen.'
    2. Een interview is gemakkelijk te produceren. Een reportage of achtergrondverhaal vereist langdurige research. Bronnenonderzoek is tijdrovend, de journalist moet op pad, hij praat met veel mensen en al die informatie moet worden gewogen, geselecteerd en in de juiste volgorde worden gezet om een gebalanceerd artikel te kunnen schrijven. Vergeleken daarmee lijkt een interview kinderwerk te zijn.
    3. Een interview is onderhoudend. Een rockmuzikant vertelt over zijn drugsgebruik, een zangeres vertelt over haar scheiding, een politicus doet een paar stevige uitspraken: het publiek smult ervan. De lezer en de interviewer smelten samen. Niet de interviewer praat met de geïnterviewde, maar de lezer.
    4. Een interview heeft een element van sensatie. Een politicus laat zich verleiden tot een onbesuisde uitspraak en de volgende dag moet hij zich daarvoor tijdens het wekelijkse vragenuurtje van de Tweede Kamer verantwoorden.
  • 5. Een interview vult lekker. Een redacteur van een lokale huis-aan-huiskrant had de gewoonte om na een paar dagen buffelen, wanneer het werk erop zat, te zeggen: 'Do-re-mi-fa-sol, weer een krantje vol.' Dat klinkt behoorlijk cynisch, maar er zit wel een kern van waarheid in. De krant moet vol, het praatprogramma kan moeilijk een keer worden overgeslagen. Critici menen dan ook dat er veel te veel media in Nederland zijn. Neem straatinterviews, waarbij willekeurige voorbijgangers over de waan van de dag worden geïnterviewd. Je kunt je afvragen wat daarvan - zoals een docent van de School voor Journalistiek het uitdrukte - het journalistieke bestaansrecht is.
    6. Een interview is betrouwbaarder dan een eigen verhaal van een journalist. Een interview met de eerdergenoemde econoom maakt een betrouwbaarder indruk op de lezer dan een achtergrondverhaal over hetzelfde onderwerp door een journalist van de economieredactie.
    7. Een interview is leuk voor de maker.
    8. Een interview levert contacten op. Eén van de aardigste nieuwsbronnen van een journalist is een netwerk van informanten. Soms bellen de mensen een krant omdat juist díe krant met dát imago en díe lezersgroep het beste podium is voor een onthulling, maar meestal krijgen journalisten tips omdat de tipgever hen kent en vertrouwt. Door met zo veel mogelijk mensen te praten, bouwen journalisten een netwerk op dat garant staat voor nieuwtjes, tips, achtergronden en off-the-record-informatie.
    9. Een interview biedt een medium de gelegenheid zich te onderscheiden. Zelden zal een interview met dezelfde persoon op dezelfde dag in concurrerende media staan. Gebeurt dat wel, dan is elk interview in ieder geval nog verschillend.
    10. Een interview is een publiekstrekker.
  • In de paragraaf 1.1 genoemde inleiding op de interviewbundel Tot op het bot probeert Theo van Stegeren ook een verklaring te vinden voor de populariteit van het interview. Als eerste wijst hij op de ontzuiling. Sinds het geloof voor mensen niet meer als kompas fungeert, leven we in een ik-tijdperk. 'In een tijd waarin iedere Nederlander een eigen mening heeft (of geacht wordt er één te hebben), is het interview een verleidelijk journalistiek genre om daaraan lucht te geven.' Maar: 'De individualistische tijdgeest alleen vormt een ontoereikende verklaring voor de onweerstaanbare opkomst van het interview. Een samenraapsel van belangen heeft het genre zijn prominente plaats verschaft.' Hij noemt onder andere:
    • Interviews kosten bijna niets. Op de meningen van geïnterviewden rusten doorgaans geen auteursrechten. Aan research, bewerking en kwaliteitsbewaking wordt relatief weinig geld besteed.
    • Het is voor een redacteur gemakkelijk om iemands ideeën af te tappen. Dat bespaart leeswerk en reflectie. Voor freelancers, die doorgaans slecht betaald krijgen, is het interview een snelle bijverdienste.
    • Journalisten gebruiken interviews ook als een manier om dicht in de buurt van de machtigen der aarde te komen ('reflected glory'). Dat geeft wat glans aan een beroep dat voor het overige niet zo gek veel status heeft.
    • Het mediapubliek houdt niet van een rantsoen dat alleen maar uit zware achtergrondverhalen, opinieartikelen en documentaires bestaat. Interviews lijken lichter, glijden als instantpudding naar binnen.
    • De meeste mensen missen het geduld om artikelen of programma's van begin tot eind tot zich te nemen. Ze pikken hier en daar wat op. Interviews zijn de ideale grabbelton: door hun vaak brokkelige structuur kan iedereen ze in stukjes bekijken, beluisteren of lezen.
  • Diezelfde Theo van Stegeren (programmamanager Journalistiek en Media aan de Universiteit van Amsterdam) vraagt zich op de website De nieuwe reporter af hoelang het interview als 'gemanipuleerd gespreksverslag' nog zal bestaan. 'De machtverhouding kantelt. Voor het eerst in hun bestaan kunnen vooral prominente medeburgers hun mening gemakkelijk rechtstreeks aan de buitenwereld kwijt.' Hij citeert drie Amerikaanse mediadeskundigen, die menen dat het interview in deze tijd van e-mailen, bloggen en chatten een te eenzijdige vorm van communicatie is.
  • Wie dat allang ontdekt hebben, zijn voetballers, popsterren en met name politici. 'De meeste potentiële geïnterviewden maken een koele risicoanalyse', aldus Van Stegeren. Ze vragen zich af, in de woorden van Jeroen Sprenger, directeur voorlichting bij Financiën: 'What's in it for me? Als zij er geen direct belang bij hebben, zullen zij steeds vaker een interviewverzoek afwijzen of langdurig in beraad houden', want er zijn voldoende andere informatiekanalen, zoals eigen websites en weblogs, om hun verhaal te vertellen. Niettemin: kranten, tijdschriften, radio, televisie en internet bieden nog steeds dagelijks (wekelijks, maandelijks) tientallen interviews, dus voorlopig blijkt nog weinig van de teloorgang van het interview. Bovendien: die andere informatiekanalen hebben bij lange na niet het bereik van de landelijke dagbladen en veelbekeken praatshows, dus zo'n vaart kan het nooit lopen.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Wat zijn de drie belangrijkste instrumenten van spindoctoring?
  1. regie over de media
  2. manipulatie
  3. labeling: het plakken van een etiket, liefst een oneliner, op een complex verschijnsel
Een interview kan op vier verschillende manieren worden uitgewerkt tot een interviewartikel. Noem deze vier manieren.
  • fullquote interview
  • vraag-antwoordinterview
  • mengvorminterview
  • montage-interview
In de literatuur worden vier manieren onderscheiden om aantekeningen te maken. Welke vier manieren zijn dit en wat houden ze in?
  1. Steno. Er zijn maar weinig journalisten die steno beheersen. Het vereist trouwens veel oefening; niet alleen om het te leren, maar ook om het bij te houden.
  2. Elliptisch registreren. Een ellips is een weglating van één of meer woorden in een tekst die er door de lezer vanuit de context gemakkelijk bijgedacht kunnen worden. Bij deze methode noteer je dus trefwoorden en delen van zinnen.
  3. Tachygrafisch registreren. Hierbij maak je gebruik van afkortingen, zowel bekende als zelfbedachte afkortingen.
  4. Elsytagrafisch registreren. Hierbij combineer je 2 en 3.
Het is vrij gemakkelijk om geïnterviewden door middel van de vraag woorden in de mond te leggen. Dat kan op twee manieren. Welke zijn dit?
a. Door het stellen van een zogeheten valstrikvraag (set-up question).
b. Door een woord in de vraag te verwerken dat de geïnterviewde overneemt.
Noem zes problemen bij het twee- of meergesprek.
  • De geïnterviewden praten door elkaar.
  • Het is lastiger de gespreksleiding te behouden.
  • Je verliest de centrale vraag uit het oog.
  • Je legt de woorden van de één in de mond van de ander.
  • Het artikel is lastig leesbaar door de brij van citaten en citaatinbeddingen.
  • Het artikel lijdt aan overquoting, dat wil zeggen: het bevat relatief veel irrelevante informatie.
Binnen het genre onderscheiden we vier soorten interviews. Ze verschillen in doelstelling en de nadruk die wordt gelegd op de persoon of het onderwerp. Noem de vier soorten interviews en vertel of de nadruk ligt op de persoon of het onderwerp (of beiden).
  1. nieuwsinterview (persoon of onderwerp)
  2. achtergrondinterview (onderwerp)
  3. profilerend interview (persoon)
  4. portretterend interview (persoon)
Wat is een journalistiek interview? Noem 5 kenmerken.
  • Het interview heeft een tevoren vastgelegd doel, namelijk het verzamelen van informatie.
  • Het interview heeft een door de interviewer vastgestelde en geleide structuur.
  • Er is een duidelijke rolverdeling: de interviewer stelt vragen, de geïnterviewde antwoordt.
  • Beiden dienen zich aan een bepaalde discipline te houden.
  • Het interview wordt gepubliceerd of uitgezonden en is bestemd voor een bepaalde doelgroep.
Wat zijn tips bij het interviewen van wetenschappers?
  • Wek nooit de indurk dat je van een onderwerp iets afweet als dat niet het geval is.
  • Iets wat je zelf niet begrijpt, kun je niet uitleggen aan je lezers. Wees dus niet bang 'domme' vragen te stellen. 
  • Maak je huiswerk. 
  • Laat je niet imponeren. 
  • Hoed je voor oversimplificatie. 
Wat zijn tips voor het interviewen van klokkenluiders/anonieme bronnen?
  1. Het interviewen van klokkenluiders en anonieme bronnen vereist meer omzichtigheid van de journalist dan bij andere interviews.
  2. Alvorens met de persoon in zee te gaan, is het nuttig de volgende vragen te stellen:
  • Als alles wat hij zegt waar is: is het nieuws?
  • Hoe kan ik zijn beweringen bewijzen?
  • Zijn er documenten die de misstand staven?
  • Hoe betrouwbaar zijn de bronnen?
  1. Algemene tips zijn:
  • Vraag e persoon of iemand iets van hem weet waarmee zijn betrouwbaarheid onderuit kan worden gehaald.
  • Vraag de persoon om argumenten die zijn verhaal ontkrachten.
  • Vraag aan de klokkenluider om jou zo veel mogelijk ondersteunend materiaal te geven.
  1. Interviewtips zijn:
  • Stel ter controle tijdens het interview een vraag waarop je het antwoord al weet.
  • Schroom niet om hem op tegenstrijdigheden of gaten in zijn verhaal te wijzen.
Hoe interview je een dictator?
Die interview je niet. Dat is niet te doen, komen geen goede antwoorden/quotes uit.