Samenvatting Interviewen in de praktijk

-
ISBN-10 900182305X ISBN-13 9789001823054
832 Flashcards en notities
10 Studenten
  • Deze samenvattingen

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting 1:

  • Interviewen in de praktijk
  • Dick van der Lugt
  • 9789001823054 of 900182305X
  • 3e dr.

Samenvatting - Interviewen in de praktijk

  • 1.1 Huidige situatie

  • De huidige, hiervoor geschetste praktijk heeft uiteraard zijn invloed op studenten en dus ook op het interviewonderwijs. We stuiten op drie problemen:
    1. rtv-interview
    2. confrontatie
    3. feiten en/of opinies?
  • 1. Rtv-interview
    Wanneer we studenten vragen een interviewer te noemen die ze bewonderen, kunnen ze er ofwel geen één noemen omdat ze nog niet met de ogen van een professional de media volgen, ofwel - en dat gebeurt meestal - ze noemen een tv- en een enkele keer een radio-interviewer. Nimmer worden schrijvende interviewers genoemd. Het enige beeld dat ze van een vraaggesprek hebben, is het rtv-interview.
    Een rtv-interview verschilt echter sterk van een interview voor de geschreven pers.
  • 2. Confrontatie
    Korte vraaggesprekken, confronterende en interrumperende interviewers domineren het tv-scherm. Dat voorbeeld wordt door studenten overgenomen bij oefeninterviews. Tal van, met name Engelse interviewers betwijfelen echter het rendement van deze wijze van vraagstelling.
  • 3. Feiten en/of opinies?
    In rtv-vraaggesprekken ligt de nadruk sterk op opinies en emoties en veel minder op feiten en motieven. Ook dat zien we weerspiegeld in oefeninterviews. De doorsnee-televisiekijker, en trouwens ook de tijdschrift- en krantenlezer, krijgt veel sappige verhalen voorgeschoteld in de vorm van opinies en emoties, maar de media laten het te vaak afweten als het gaat om de vraag wat er nu precies is gebeurd, dus om de kale feiten. Journalisten zijn 'quotezakken', ze doen aan 'quote-chasing', wat resulteert in veel 'talk about talk'. Die overdaad aan meningen schaadt, vinden ook Warna Oosterbaan, Jan Blokker, Bastiaan Bommeljé, Geert Mak en Dick Wensink.
  • 1.2 Voorliefde voor het interview

  • Waaraan dankt het interview zijn populariteit?

    • Een interview levert instant kopij.
    • Een interview is gemakkelijk te produceren.
    • Een interview is onderhoudend.
    • Een interview heeft een element van sensatie.
    • Een interview vult lekker.
    • Een interview is betrouwbaar.
    • Een interview is leuk voor de maker.
    • Een interview levert contacten op.
    • Een interview biedt een medium de gelegenheid zich te onderscheiden.
    • Een interview is een publiekstrekker.
  • Wat volgens Theo van Stegeren nog meer van belang bij een interview?
    • Interviews kosten bijna niets.
    • Het is voor redacteuren gemakkelijk om iemands ideeën af te tappen. 
    • Journalisten gebruiken interviews ook als een manier om dicht in de buurt van de machtigen der aarde te komen (reflected glory).
    • Het mediapubliek houdt niet van een rantsoen dat alleen maar uit zware achtergrondverhalen bestaat.
    • De meeste mensen missen het geduld om artikelen of programma's van begin tot eind op te nemen. 
  • Als je enkele eeuwen teruggaat in de persgeschiedenis, zul je geen enkel interview tegenkomen. Journalisten schreven beschouwende artikelen, verhalen en stenografische verslagen van debatten in het parlement en verhoren in de rechtszaal. Ze deden verslag van de toestand in de eigen stad, het land en de wereld, ze berichtten over oorlogen en veldslagen enzovoort. Pas in de tweede helft van de negentiende eeuw maakte het interview als journalistiek genre zijn debuut en sindsdien is het aantal - aanvankelijk mondjesmaat en later sneller - alleen maar toegenomen.
  • Wat volgens Theo van Stegeren nog meer van belang bij een interview?

    • Interviews kosten bijna niets.
    • Het is voor redacteuren gemakkelijk om iemands ideeën af te tappen. 
    • Journalisten gebruiken interviews ook als een manier om dicht in de buurt van de machtigen der aarde te komen (reflected glory).
    • Het mediapubliek houdt niet van een rantsoen dat alleen maar uit zware achtergrondverhalen bestaat.
    • De meeste mensen missen het geduld om artikelen of programma's van begin tot eind op te nemen. 
  • Lang was het interview geen serieus journalistiek genre.
  • We hebben de vraag 'Waaraan dankt het interview zijn populariteit?' talloze malen voorgelegd aan studenten journalistiek. Die sessies resulteerden in tien factoren:
    1. Een interview levert instant kopij. Je praat met iemand of belt hem, noteert de antwoorden, gaat achter je computer zitten, rammelt zijn uitspraken op papier et voilà: je hebt een artikel.In een column schrijft Hans Renders: 'Over het interview als journalistiek genre wordt beweerd dat vooral luie journalisten het hanteren. Je gaat naar een politicus, kunstenaar of slachtoffer, stelt de vraag hoe het zo gekomen is en de kopij stroomt binnen.'
    2. Een interview is gemakkelijk te produceren. Een reportage of achtergrondverhaal vereist langdurige research. Bronnenonderzoek is tijdrovend, de journalist moet op pad, hij praat met veel mensen en al die informatie moet worden gewogen, geselecteerd en in de juiste volgorde worden gezet om een gebalanceerd artikel te kunnen schrijven. Vergeleken daarmee lijkt een interview kinderwerk te zijn.
    3. Een interview is onderhoudend. Een rockmuzikant vertelt over zijn drugsgebruik, een zangeres vertelt over haar scheiding, een politicus doet een paar stevige uitspraken: het publiek smult ervan. De lezer en de interviewer smelten samen. Niet de interviewer praat met de geïnterviewde, maar de lezer.
    4. Een interview heeft een element van sensatie. Een politicus laat zich verleiden tot een onbesuisde uitspraak en de volgende dag moet hij zich daarvoor tijdens het wekelijkse vragenuurtje van de Tweede Kamer verantwoorden.
  • 5. Een interview vult lekker. Een redacteur van een lokale huis-aan-huiskrant had de gewoonte om na een paar dagen buffelen, wanneer het werk erop zat, te zeggen: 'Do-re-mi-fa-sol, weer een krantje vol.' Dat klinkt behoorlijk cynisch, maar er zit wel een kern van waarheid in. De krant moet vol, het praatprogramma kan moeilijk een keer worden overgeslagen. Critici menen dan ook dat er veel te veel media in Nederland zijn. Neem straatinterviews, waarbij willekeurige voorbijgangers over de waan van de dag worden geïnterviewd. Je kunt je afvragen wat daarvan - zoals een docent van de School voor Journalistiek het uitdrukte - het journalistieke bestaansrecht is.
    6. Een interview is betrouwbaarder dan een eigen verhaal van een journalist. Een interview met de eerdergenoemde econoom maakt een betrouwbaarder indruk op de lezer dan een achtergrondverhaal over hetzelfde onderwerp door een journalist van de economieredactie.
    7. Een interview is leuk voor de maker.
    8. Een interview levert contacten op. Eén van de aardigste nieuwsbronnen van een journalist is een netwerk van informanten. Soms bellen de mensen een krant omdat juist díe krant met dát imago en díe lezersgroep het beste podium is voor een onthulling, maar meestal krijgen journalisten tips omdat de tipgever hen kent en vertrouwt. Door met zo veel mogelijk mensen te praten, bouwen journalisten een netwerk op dat garant staat voor nieuwtjes, tips, achtergronden en off-the-record-informatie.
    9. Een interview biedt een medium de gelegenheid zich te onderscheiden. Zelden zal een interview met dezelfde persoon op dezelfde dag in concurrerende media staan. Gebeurt dat wel, dan is elk interview in ieder geval nog verschillend.
    10. Een interview is een publiekstrekker.
  • In de paragraaf 1.1 genoemde inleiding op de interviewbundel Tot op het bot probeert Theo van Stegeren ook een verklaring te vinden voor de populariteit van het interview. Als eerste wijst hij op de ontzuiling. Sinds het geloof voor mensen niet meer als kompas fungeert, leven we in een ik-tijdperk. 'In een tijd waarin iedere Nederlander een eigen mening heeft (of geacht wordt er één te hebben), is het interview een verleidelijk journalistiek genre om daaraan lucht te geven.' Maar: 'De individualistische tijdgeest alleen vormt een ontoereikende verklaring voor de onweerstaanbare opkomst van het interview. Een samenraapsel van belangen heeft het genre zijn prominente plaats verschaft.' Hij noemt onder andere:
    • Interviews kosten bijna niets. Op de meningen van geïnterviewden rusten doorgaans geen auteursrechten. Aan research, bewerking en kwaliteitsbewaking wordt relatief weinig geld besteed.
    • Het is voor een redacteur gemakkelijk om iemands ideeën af te tappen. Dat bespaart leeswerk en reflectie. Voor freelancers, die doorgaans slecht betaald krijgen, is het interview een snelle bijverdienste.
    • Journalisten gebruiken interviews ook als een manier om dicht in de buurt van de machtigen der aarde te komen ('reflected glory'). Dat geeft wat glans aan een beroep dat voor het overige niet zo gek veel status heeft.
    • Het mediapubliek houdt niet van een rantsoen dat alleen maar uit zware achtergrondverhalen, opinieartikelen en documentaires bestaat. Interviews lijken lichter, glijden als instantpudding naar binnen.
    • De meeste mensen missen het geduld om artikelen of programma's van begin tot eind tot zich te nemen. Ze pikken hier en daar wat op. Interviews zijn de ideale grabbelton: door hun vaak brokkelige structuur kan iedereen ze in stukjes bekijken, beluisteren of lezen.
  • Diezelfde Theo van Stegeren (programmamanager Journalistiek en Media aan de Universiteit van Amsterdam) vraagt zich op de website De nieuwe reporter af hoelang het interview als 'gemanipuleerd gespreksverslag' nog zal bestaan. 'De machtverhouding kantelt. Voor het eerst in hun bestaan kunnen vooral prominente medeburgers hun mening gemakkelijk rechtstreeks aan de buitenwereld kwijt.' Hij citeert drie Amerikaanse mediadeskundigen, die menen dat het interview in deze tijd van e-mailen, bloggen en chatten een te eenzijdige vorm van communicatie is.
  • Wie dat allang ontdekt hebben, zijn voetballers, popsterren en met name politici. 'De meeste potentiële geïnterviewden maken een koele risicoanalyse', aldus Van Stegeren. Ze vragen zich af, in de woorden van Jeroen Sprenger, directeur voorlichting bij Financiën: 'What's in it for me? Als zij er geen direct belang bij hebben, zullen zij steeds vaker een interviewverzoek afwijzen of langdurig in beraad houden', want er zijn voldoende andere informatiekanalen, zoals eigen websites en weblogs, om hun verhaal te vertellen. Niettemin: kranten, tijdschriften, radio, televisie en internet bieden nog steeds dagelijks (wekelijks, maandelijks) tientallen interviews, dus voorlopig blijkt nog weinig van de teloorgang van het interview. Bovendien: die andere informatiekanalen hebben bij lange na niet het bereik van de landelijke dagbladen en veelbekeken praatshows, dus zo'n vaart kan het nooit lopen.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 2:

  • Interviewen in de praktijk
  • Dick van der Lugt
  • 9789001767723 of 9001767729
  • Tweede druk

Samenvatting - Interviewen in de praktijk

  • 1.1 Huidige situatie 14


  • MeningenDe straat is een onuitputtelijke bron. ''Het is goed om gewone mensen aan het woord te laten'' - oud-radiomaker Sjors Frolich. Op deze manier toon je wat er gebeurt in Nederland en wat er leeft. 

    Cultuur van het gepraat 
    Het motto je mag zeggen wat je denkt zorgt ervoor dat er onbeperkt gevoelens en gedachten de ether in geslingerd worden of aan het papier toevertrouwd. Waar ligt de grens? Iedereen geeft hierin zijn eigen grenzen aan. Psycholoog Rene Diekstra zegt: ''We leven in de cultuur van het gepraat. Heel veel van dit gepraat heeft geen enkele inhoudelijke functie of betekenis. Het is gewoon dempen van de stilte. Vrijheid van meningsuiting verwordt steeds meer tot grofheid van meningsuiting.''

    De huidige situatie heeft invloed op studenten en het interviewonderwijs. Drie problemen:
    -  rtv-interview
    - confrontratie
    - feiten/en of opinies

    De media laat het vaak afweten als het gaat om de vraag wat er nu precies is gebeurd, dus de kale feiten. Journalisten doen aan quote-chasing. 

  • 1.2 Voorliefde voor het interview 17

  • Wanneer maakte het interview als journalistiek genre zijn intrede
    In de tweede helft van de negentiende eeuw
  • In de tweede helft van de negentiende eeuw maakte het interview als journalistiek genre zijn debuut en sindsdien is het aantal alleen maar toegenomen. 

    Populariteit van het interview
    Waaraan dankt het interview zijn populariteit? Dat is afhankelijk van tien factoren.


    1. Een interview levert instant kopij: Je praat met iemand, schrijft de antwoorden op en tikt een artikel. (Hans Renders, nrc 1993)
    2. Een interview is gemakkelijk te produceren: Een reportage of achtergrondverhaal vergt veel research. Het is makkelijker om je bron direct te laten vertellen over bv. het economische klimaat in Nederland dan er een achtergrondverhaal over te maken. 
    3. Een interview is onderhoudend: De lezer praat eigenlijk zelf  met de geïnterviewde. Lezer en interviewer smelten samen.
    4. Een interview heeft een element van sensatie: ''Je hebt een verleidelijke manier van vragen stellen, met mogelijk dodelijke gevolgen.'' (vpro gids)
    5. Een interview vult lekker: Bij gebrek aan inhoud doet een interview het altijd goed.
    6. Een interview is betrouwbaarder dan een eigen verhaal van een journalist: Een interview maakt een betrouwbaardere indruk op de lezer dan een achtergrondverhaal.
    7. Een interview is leuk voor de maker: Het is een gesprek, geen vraaggesprek. 
    8. Een interview levert contacten op: Beste netwerk van de journalist is een netwerk van informanten. 
    9. Een interview biedt een medium de gelegenheid zich te onderscheiden: Het nieuw kent de consument al. Een interview met geschreven pers biedt de mogelijkheid tot verdieping. 
    10. Een interview is een publiekstrekker: Mensen zijn nieuwsgierig. 
  • Samenraapsel van belangen
    Een aantal factoren hebben bijgedragen aan de populariteit van het interview. Allereerst de ontzuiling. Sinds het geloof voor mensen niet meer als kompas fungeert leven we in een ik-tijdperk. In een tijd waarin iedereen een eigen mening heeft is het interview een verleidelijk journalistiek genre om daaraan lucht te geven. 

    Een aantal belangen hebben ervoor gezorgd dat het interview een prominente plaats heeft gekregen:
    - Interviewen kost bijna niks
    - Makkelijker voor een redacteur om iemands idee af te tappen
    - Wordt gebruikt als manier om dicht in de buurt van de machtigen der aarde te komen ''Reflected Glory''
    - Interviews lezen makkelijker weg. Vormt een welkome afwisseling tussen achtergrondverhalen, opinieartikelen en documentaires
    - Mensen missen het geduld om programma's af te kijken. Interviews zijn op te delen in stukken

    Exit interview?
    De vraag is, hoelang bestaat het interview nog als gemanipuleerd gespreksverslag? De machtverhouding kantelt namelijk. Burgers kunnen namelijk steeds makkelijker hun mening uiten aan de buitenwereld. Potentiele geinterviewden vragen zich steeds meer af: ''What's in it for me?'' Als ze er geen direct belang bij hebben zullen ze het interviewverzoek snel afwijzen. 
  • 1.3 De ge.nterviewden 21

  • De populariteit van het interview hebben we bekeken vanuit het perspectief van de interviewer en de consument. Maar is het interview ook populair onder de geinterviewde? 
    Veel geinterviewden vinden vaak dat er altijd dezelfde geijkte vragen worden gesteld. Anderen zijn van mening dat het interview niet nodig is omdat ze zelf prima in staat zijn hun eigen mening te verkondigen. 

    De belangen van de geinterviewde staan vaak voorop. Hier hangt het vanaf of hij/zij een interview wil geven. Zelfs wanneer een journalist wordt afgewezen voor een interview lukt het vaak nog om de juiste informatie in de krant  te krijgen. 
    Toch zijn er grenzen. Wie door de journalist de grond in wordt geschreven zal niet snel weer een journalist te woord staan. 

    Stelling: ''Veel mensen willen liever niks met de pers te maken hebben''
    Vier redenen die het tegendeel beweren:
    1. Ego: Mensen praten graag over zichzelf. 
    2. Publiciteit: een interview is free publicity
    3. Behulpzaamheid: Mensen gaan akkoord omdat ze de interviewer willen helpen. 
    4. Geld: In Nederland wordt haast nooit betaald voor een interview

  • 1.4 Geschiedenis 27

  • In het vermoedelijk oudste journalistiek leerboek ''Reporters Guide'' van Thomas Allen Reed uit 1869 zul je tevergeefs zoeken naar een hoofdstuk over interviewen. Het interview was namelijk net uitgevonden.
    Wie het eerste interview ooit publiceerde is onduidelijk. Daar verschillen de meningen over. 

    In  de negentiende eeuw werd er in kranten geciteerd, maar dat waren lange vaak woordelijke verslagen van toespraken. 

    In 1926 verbood het persbureau Associated Press zijn verslaggevers nog om interviews te schrijven. Ondanks deze aversie drong het interview langzaam door tot de journalistieke praktijk. Niet alleen als methode om informatie verzamelen, ook om informatie te creëren. 

    In Nederland werd de trend gezet door de weekbladen. 
    Alhoewel het eerste grote, los gezette interview op 16 maart 1885 verscheen in het algemeen handelsbald, de dagbladen waagden zich pas na de eerste wereldoorlog aan het interviewgenre. 

    Het interviewgenre brak pas echt in Nederland door dankzij Willem Wittkampf en Bibeb. Bibed hield in 1974 een geruchtmakend interview met minister van defensie Henk Vredeling. De waardige opvolger van Wittkampf was Ischa Meijer met zijn interviewmonologen in VN. 
  • 2.1 Gespreksvormen 38

  • Er zijn verschillende soorten gespreksvormen. Ze dienen allemaal hetzelfde doel, het verzamelen van informatie. Een goed Nederlands woord voor interview is vraaggesprek maar als je een interview vergelijkt met een dagelijkse conversatie is een interview geen gesprek. 

    Het woord interview is afgeleid van het Franse entre-voir, wat betekent even zien.
  • Waar gaan de meeste gespreksvormen over?

    Informatie verzamelen

  • Wat is een goed Nederlands woord voor interview?

    Vraaggesprek

  • Het woord interview is afgeleid van het Franse woord entre-voir. Dat betekent: even zien. Volgens de oorspronkelijke betekenis is een interview dus een vluchtige ontmoeting tussen mensen.

Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.