Samenvatting Maatschappijwetenschappen criminaliteit

-
ISBN-10 9086741487 ISBN-13 9789086741489
346 Flashcards en notities
62 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Maatschappijwetenschappen criminaliteit". De auteur(s) van het boek is/zijn Bas Schuijt & Jasper van den Broeke Co Theo Rijpkema, Marlies Hagers & Theo Schuurman. Het ISBN van dit boek is 9789086741489 of 9086741487. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Maatschappijwetenschappen criminaliteit

  • 1 Wat is criminaliteit

  • Waarden (wat mensen nastrevenswaardig/waardevol vinden) leiden tot normen (gedragsregels), zoals religieuze, morele, fatsoens- en rechtsnormen. Als normen worden overtreden, spreken we van normoverschrijdend gedrag. Pas dan is het gedrag crimineel/strafbaar.
  • crimineel gedrag
    de verzamelnaam voor alle gedrag waarbij rechtsregels worden overtreden
  • Rechtsbronnen (= officieel document waarin een rechtsregel is vastgelegd) bestaan uit de wet, jurisprudentie (geheel aan rechterlijke beslissingen waarin de wet nader is uitgelegd en toegepast) en internationale verdragen
  • Wat zijn de 4 verschillende manieren om criminaliteit in te delen?
    • CBS: in verschillende delictsgroepen
    • veelvoorkomende ('kleine') criminaliteit VS zware criminaliteit
    • witteboordencriminaliteit, jeugdcriminaliteit, drugsgebonden criminaliteit en georganiseerde misdaad (bezig met meerdere soorten delicten)
    • misdrijven (ernstige strafbare feiten) VS overtredingen (minder ernstig)
  • definitie 'strafblad'
    uittreksel justitiële documentatie waarop misdrijven die tot een veroordeling leiden worden geregistreerd
  • definitie 'criminaliteit'
    elk door de overheid bij wet delict (strafbaar gesteld gedrag) / alle misdrijven die in de wet omschreven staan
  • Criminaliteit is relatief en cultureel bepaald. Er kan niets in het wetboek vermeld staan en toch kan dat gedrag volgens iemand/grotere groep mensen strafbaar moeten zijn. Hoe heet dit?
    strafwaardig gedrag
  • Wetboek van Strafrecht = merendeel strafbaar gestelde gedragingen
    Wegenverkeerswet = verkeersdelicten (rijden onder invloed)
    Opiumwet = drugsdelicten (produceren hasj)
    Wet wapens en munitie = (bezit wapens verboden)
    Wet op economische delicten = (milieu- en fraudedelicten)
  • Door maatschappelijke ontwikkelingen zijn er vaak verschillende meningen over wat criminaliteit is en wat niet. Dit leidt tot criminalisering (strafbaar stellen) en decriminalisering (vrij laten/gedogen)
  • Van welke 3 aspecten is het wel/niet strafbaar stellen van gedragingen afhankelijk?
    • maatschappelijke context waarin het plaatsvindt
    • ernst van de gevolgen voor slachtoffers/samenleving: (im)materiële schade 
    • morele opvattingen van degenen met politieke macht, maar daarnaast ook particuliere initiatieven van burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen (zoals bewakingsdiensten, reclassering, Bureaus voor Slachtofferhulp, Meldpunt Discriminatie)
  • Noem 12 maatschappelijke ontwikkelingen die kunnen leiden tot de toename van criminaliteit.
    • afnemend gezag overheid
    • afnemende betekenis maatschappelijk middenveld (gezin, school, vereniging)
    • minder sociale controle
    • minder functionele controle
    • veranderend normen- en waardenbesef
    • sterk toegenomen welvaart (meer diefstal)
    • afgenomen pak- en strafkans
    • werkloosheid
    • technologische ontwikkelingen
    • internationalisering
    • toegenomen alcohol- en drugsgebruik
    • ontwikkelingen in verhouden tussen autochtonen en allochtonen
  • Waarom zien wij criminaliteit als maatschappelijk/sociaal probleem?
    • grote groepen zijn betrokken (onwenselijk, in strijd met heersende waarden en normen)
    • staat op publieke agenda
    • tegengestelde belangen spelen een rol (ook tegenstrijdig: slachtoffer VS dader)
    • vraagt om een gemeenschappelijke oplossing
    • verband tussen criminaliteit en andere maatschappelijke ontwikkelingen
    • culturele dimensie
  • Leg de veiligheidsparadox en -utopie uit.
    Veiligheidsparadox = hoe meer veiligheid we hebben, hoe erger we inbreuk daarop ervaren
    veiligheidsutopie = onhaalbare verlangen naar het samenvallen van maximale vrijheid en veiligheid
  • Waarom zien we criminaliteit als politiek probleem?
    • hoop op politieke agenda
    • behoort tot basisfuncties van de overheid
    • verschillende visies van politieke partijen over het bestrijden ervan
  • Geregistreerde criminaliteit (misdrijven die zijn aangegeven bij of ontdekt door de politie) bestaat uit politiestatistieken en rechtbankstatistieken. Waarvoor kunnen deze worden gebruikt?
    • politiestatistieken (misdrijven waarvan de politie kennis heeft): nooit volledig en is vooral bruikbaar om een beeld te krijgen van delicten waarvan een hoge aangiftebereidheid is
    • rechtbankstatistieken (misdrijven waarover rechter uitspraak doet): nog minder volledig (1/10 van politiestatistieken) en bruikbaar voor bijhouden aantal vrijspreken, taakstraf, of gemiddelde vrijheidsstraf per delict
  • definitie 'validiteit'
    instrumenten meten feitelijk wat ze zouden moeten meten
  • definitie 'betrouwbaarheid'
    data zijn vrij van toevalsfouten en identiek onderzoek op een ander moment zou dezelfde resultaten moeten opleveren
  • definitie 'generaliseerbaarheid'
    mate waarin conclusies van een onderzoek een algemene geldigheid hebben en ook toepasbaar zijn op andere, soortgelijke onderzoekspopulaties dan de specifieke onderzochte steekproefgroep
  • Welke zaken hebben invloed op de  geregistreerde criminaliteit?
    • verschillende belangen waardoor criminaliteitscijfers gekleurd worden (voor politieke of ander doeleinden)
    • nooit volledig doordat mensen geen aangifte doen of delicten onzichtbaar blijven
    • aangiftebereidheid verschilt per delict
    • bij de statistieken moet rekening gehouden worden met bv. bevolkingsgroei
    • selectieve opsporing: hoe meer politie surveilleert, hoe meer er ontdekt en dus geregistreerd wordt
    • nieuwe wetten leiden tot andere statistieken
    • subjectieve beoordeling (rechtbankstatistieken) leiden tot andere straffen
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

bedenk redenen waarom kranten de vrijheid moeten hebben om zelf te bepalen hoe zij over criminaliteit schrijven EN waarom kranten rekening zouden moeten houden met de mogelijke gevolgen van hun beeldvorming
-      Een sensationele manier van berichtgeving over criminaliteit versterkt de angstgevoelens.
-      Veel aandacht voor criminaliteit draagt bij aan een overschatting van de omvang van de criminaliteit.
-      De persvrijheid is een belangrijk grondrecht, de redactie van een krant moet zodoende de vrijheid hebben te schrijven wat zij wil. Beperking levert censuur op. En burgers moeten de vrijheid hebben te kiezen wat zij willen lezen.
-      De invloed van berichtgeving op beeldvorming hangt af van het referentiekader van de lezer. Veel lezers realiseren zich dat ze berichtgeving in De Telegraaf soms met een korreltje zout moeten nemen en gebruiken bepaalde nieuwtjes slechts om zich te amuseren.
heeft framing vooral te maken met manipulatie, indoctrinatie of met allebei?
Framing kan met beide te maken hebben:
Framing is een vorm van manipulatie, als de zender door zijn woordkeuze de interpretatie van de boodschap stuurt.
Als een politieke partij bijvoorbeeld meer geld voor politie en AIVD wil, kan zij doelbewust framen op een steeds onveiliger samenleving. Mensen zullen de standpunten van de partij dan eerder overnemen.
Als framing doelbewust wordt gebruikt om een bepaalde opvatting te verspreiden en dus herhaald wordt ingezet is er sprake van indoctrinatie.
leg met een voorbeeld uit waarom de maatschappelijke schade bij zware criminaliteit veel groter is dan bij veelvoorkomende criminaliteit.
Zware criminaliteit brengt niet alleen grote materiële schade met zich mee (bijvoorbeeld de herstelkosten, nazorg voor de slachtoffers, jaren ‘kost en inwoning’ in de gevangenis, misschien wel extra politie-inzet rond de plek van de misdaad), maar ook grote emotionele schade (bijvoorbeeld angst, gevoel van onveiligheid).
Welk beeld van criminaliteit wordt in de serie CSI geschetst? Noem 3 aspecten of onderdelen van dat beeld.
Het beeld van criminaliteit dat door CSI wordt geschetst bevat de volgende onderdelen:
-      Het gaat vooral om zware misdrijven, zoals moord.
-      Misdrijven zijn eenvoudig met DNA-testen op te lossen.
-      Forensisch onderzoek kan een doorslaggevende rol spelen in rechtszaken.
leg uit waarom persoonlijke bemoeienis van mensen met rechtszaken vak leidt tot een relativerende kijk op geweldscriminaliteit.
Persoonlijke bemoeienis met rechtszaken leidt tot een relativerende kijk op geweldscriminaliteit omdat dan ook het verhaal van de ‘andere kant’ – de dader met omstandigheden, motieven en redenen – bekend is.
welk beeld schetsen programma's zoals opsporing verzocht over de omvang van criminaliteit?
In programma’s zoals Opsporing Verzocht is vooral aandacht voor spectaculaire en gewelddadige misdrijven.
welk beeld schetsen populaire massamedia zoals de telegraaf over de omvang van criminaliteit?
De omvang van de zware criminaliteit wordt in populaire massamedia veel groter voorgesteld dan hij in werkelijkheid is.
waarom is de benaming 'kleine criminaliteit' misleidend als veelvoorkomende criminaliteit bedoeld wordt?
De aanduiding ‘klein’ wordt gebruikt omdat de gevolgen relatief klein zijn. Dit is misleidend omdat veelvoorkomende criminaliteit in omvang het grootste deel van de totale criminaliteit vormt.
noem een verschil tussen veelvoorkomende en zware criminaliteit, waarbij je let op de gevolgen ervan voor de slachtoffers.
Bij zware criminaliteit is vaker sprake van ernstige emotionele schade bij de slachtoffers dan bij veelvoorkomende criminaliteit.
Veelvoorkomende criminaliteit heeft daarentegen weer meer invloed op het algemene veiligheidsgevoel van mensen dan zware criminaliteit, omdat deze minder voorkomt.
tot welke soort delicten behoort een gewapende roofoverval op een snackbar? en een raamkraak bij een elektronicawinkel?
Een gewapende roofoverval en een ramkraak zijn allebei gewelds- én vermogensdelicten en vallen onder de zware criminaliteit.