Samenvatting Maatschappijwetenschappen criminaliteit

-
ISBN-10 9086741487 ISBN-13 9789086741489
346 Flashcards en notities
63 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Maatschappijwetenschappen criminaliteit". De auteur(s) van het boek is/zijn Bas Schuijt & Jasper van den Broeke Co Theo Rijpkema, Marlies Hagers & Theo Schuurman. Het ISBN van dit boek is 9789086741489 of 9086741487. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Maatschappijwetenschappen criminaliteit

  • 1 Wat is criminaliteit

  • Waarden (wat mensen nastrevenswaardig/waardevol vinden) leiden tot normen (gedragsregels), zoals religieuze, morele, fatsoens- en rechtsnormen. Als normen worden overtreden, spreken we van normoverschrijdend gedrag. Pas dan is het gedrag crimineel/strafbaar.
  • crimineel gedrag
    de verzamelnaam voor alle gedrag waarbij rechtsregels worden overtreden
  • Rechtsbronnen (= officieel document waarin een rechtsregel is vastgelegd) bestaan uit de wet, jurisprudentie (geheel aan rechterlijke beslissingen waarin de wet nader is uitgelegd en toegepast) en internationale verdragen
  • Wat zijn de 4 verschillende manieren om criminaliteit in te delen?
    • CBS: in verschillende delictsgroepen
    • veelvoorkomende ('kleine') criminaliteit VS zware criminaliteit
    • witteboordencriminaliteit, jeugdcriminaliteit, drugsgebonden criminaliteit en georganiseerde misdaad (bezig met meerdere soorten delicten)
    • misdrijven (ernstige strafbare feiten) VS overtredingen (minder ernstig)
  • definitie 'strafblad'
    uittreksel justitiële documentatie waarop misdrijven die tot een veroordeling leiden worden geregistreerd
  • definitie 'criminaliteit'
    elk door de overheid bij wet delict (strafbaar gesteld gedrag) / alle misdrijven die in de wet omschreven staan
  • Criminaliteit is relatief en cultureel bepaald. Er kan niets in het wetboek vermeld staan en toch kan dat gedrag volgens iemand/grotere groep mensen strafbaar moeten zijn. Hoe heet dit?
    strafwaardig gedrag
  • Wetboek van Strafrecht = merendeel strafbaar gestelde gedragingen
    Wegenverkeerswet = verkeersdelicten (rijden onder invloed)
    Opiumwet = drugsdelicten (produceren hasj)
    Wet wapens en munitie = (bezit wapens verboden)
    Wet op economische delicten = (milieu- en fraudedelicten)
  • Door maatschappelijke ontwikkelingen zijn er vaak verschillende meningen over wat criminaliteit is en wat niet. Dit leidt tot criminalisering (strafbaar stellen) en decriminalisering (vrij laten/gedogen)
  • Van welke 3 aspecten is het wel/niet strafbaar stellen van gedragingen afhankelijk?
    • maatschappelijke context waarin het plaatsvindt
    • ernst van de gevolgen voor slachtoffers/samenleving: (im)materiële schade 
    • morele opvattingen van degenen met politieke macht, maar daarnaast ook particuliere initiatieven van burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen (zoals bewakingsdiensten, reclassering, Bureaus voor Slachtofferhulp, Meldpunt Discriminatie)
  • Noem 12 maatschappelijke ontwikkelingen die kunnen leiden tot de toename van criminaliteit.
    • afnemend gezag overheid
    • afnemende betekenis maatschappelijk middenveld (gezin, school, vereniging)
    • minder sociale controle
    • minder functionele controle
    • veranderend normen- en waardenbesef
    • sterk toegenomen welvaart (meer diefstal)
    • afgenomen pak- en strafkans
    • werkloosheid
    • technologische ontwikkelingen
    • internationalisering
    • toegenomen alcohol- en drugsgebruik
    • ontwikkelingen in verhouden tussen autochtonen en allochtonen
  • Waarom zien wij criminaliteit als maatschappelijk/sociaal probleem?
    • grote groepen zijn betrokken (onwenselijk, in strijd met heersende waarden en normen)
    • staat op publieke agenda
    • tegengestelde belangen spelen een rol (ook tegenstrijdig: slachtoffer VS dader)
    • vraagt om een gemeenschappelijke oplossing
    • verband tussen criminaliteit en andere maatschappelijke ontwikkelingen
    • culturele dimensie
  • Leg de veiligheidsparadox en -utopie uit.
    Veiligheidsparadox = hoe meer veiligheid we hebben, hoe erger we inbreuk daarop ervaren
    veiligheidsutopie = onhaalbare verlangen naar het samenvallen van maximale vrijheid en veiligheid
  • Waarom zien we criminaliteit als politiek probleem?
    • hoop op politieke agenda
    • behoort tot basisfuncties van de overheid
    • verschillende visies van politieke partijen over het bestrijden ervan
  • Geregistreerde criminaliteit (misdrijven die zijn aangegeven bij of ontdekt door de politie) bestaat uit politiestatistieken en rechtbankstatistieken. Waarvoor kunnen deze worden gebruikt?
    • politiestatistieken (misdrijven waarvan de politie kennis heeft): nooit volledig en is vooral bruikbaar om een beeld te krijgen van delicten waarvan een hoge aangiftebereidheid is
    • rechtbankstatistieken (misdrijven waarover rechter uitspraak doet): nog minder volledig (1/10 van politiestatistieken) en bruikbaar voor bijhouden aantal vrijspreken, taakstraf, of gemiddelde vrijheidsstraf per delict
  • definitie 'validiteit'
    instrumenten meten feitelijk wat ze zouden moeten meten
  • definitie 'betrouwbaarheid'
    data zijn vrij van toevalsfouten en identiek onderzoek op een ander moment zou dezelfde resultaten moeten opleveren
  • definitie 'generaliseerbaarheid'
    mate waarin conclusies van een onderzoek een algemene geldigheid hebben en ook toepasbaar zijn op andere, soortgelijke onderzoekspopulaties dan de specifieke onderzochte steekproefgroep
  • Welke zaken hebben invloed op de  geregistreerde criminaliteit?
    • verschillende belangen waardoor criminaliteitscijfers gekleurd worden (voor politieke of ander doeleinden)
    • nooit volledig doordat mensen geen aangifte doen of delicten onzichtbaar blijven
    • aangiftebereidheid verschilt per delict
    • bij de statistieken moet rekening gehouden worden met bv. bevolkingsgroei
    • selectieve opsporing: hoe meer politie surveilleert, hoe meer er ontdekt en dus geregistreerd wordt
    • nieuwe wetten leiden tot andere statistieken
    • subjectieve beoordeling (rechtbankstatistieken) leiden tot andere straffen
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Criminaliteit is een maatschappelijk probleem, want:
- het heeft veel materiële en immateriële gevolgen voor de samenleving
- het houdt verband met andere maatschappelijke ontwikkelingen
- tegengestelde belangen als veiligheid en vrijheid spelen een grote rol
- voor de oplossing is een sturende rol van de overheid noodzakelijk
De toe en afname van criminaliteit staat niet op zichzelf, maar houden verband met andere maatschappelijke ontwikkelingen:
- afnemend gezag van de overheid (kan niet automatisch meer rekenen op respect van de burgers)
-afnemende betekenis van het maatschappelijk middenveld (burgers zijn minder betrokken bij de samenleving als gevolg van individualisering)
-minder sociale controle (mensen letten minder op elkaar en de functionele controle door politie etc is afgenomen)
-veranderend normen en waarden besef (traditionele waarden als fatsoen gelden minder streng dan vroeger en waarden als vrijheid en zelfontplooiing zijn belangrijker geworden, waardoor mensen vaak vinden dat zij zich niet aan regels hieven te houden)
-toegenomen welvaart (meer diefstallen doordat er meer te halen valt, ook toegenomen drank en drugs gebruik is een teken van toenemende welvaart)
-de afgenomen pak en strafkans **
-werkloosheid (hoge werkloosheid leidt tot meer criminaliteit door geldprobemen, ook speelt verveling een rol) 
-technologische ontwikkelingen (digitalisering en internet hebben tot nieuwe criminele mogelijkheden geleid, cybercriminaliteit)
-internationalisering (open grenzen binnen de eu, milde strafklimaat in nederland)
Wat zijn de immateriële gevolgen van criminaliteit? (niet uit te drukken in geld)
-gevoelens van onveiligheid
-vermijdingsgedrag: als je een keer bent aangevallen, durf je 's avonds alleen de straat niet meer op
-emotionele en psychische problemen , zoals slaap en concentratie problemen
-boosheid en verbazing als mensen horen hoeveel diefstal en fraude er is, of wel een morele verontwaardiging
-veranderende opvattingen over goed en kwaad
-verlies van vertrouwen in mensen, de politiek of in de samenleving als geheel
-aantasting van het rechtsgevoel van mensen als ze zien dat daders lang niet altijd gepakt en gestraft worden    
-het gevaar dat mensen voor eigen rechter gaan spelen (eigenrichting)
Wat zijn de materiële gevolgen van criminaliteit? (uit te drukken in geld)
-directe financiële gevolgen voor burgers, bedrijven en overheid, bijvoorbeeld de kosten na een inbraak of ziekenhuiskosten na een vechtpartij
-indirecte financiële schade, bijvoorbeeld door de gestegen verzekeringspremie en doordat consumenten meer moeten betalen omdat winkeliers hun prijzen verhogen vanwege winkeldiefstallen
-kosten voor criminaliteitsbestrijding, zowel door de overheid, als door burgers en bedrijven, bijvoorbeeld politie inzet en aanschaf van anti inbraak apparatuur.
Wat zijn de redenen dat criminaliteit wordt gezien als maatschappelijk probleem?
- criminaliteit heeft grote ongewenste gevolgen voor grote groepen in de samenleving
-er bestaat een verband tussen het bestaan van criminaliteit en en andere maatschappelijke ontwikkelingen 
-bij de aanpak van criminaliteit spelen tegengestelde belangen een rol
-criminaliteit vraagt om een gemeenschappelijke oplossing
Criminaliteit is een plaatsgebonden begrip doordat:
Normen en waarden verschillen per land en of cultuur. Zo gelden er ook andere wetten en kan er dus anders worden gedacht over criminaliteit.
Criminaliteit is een tijdsgebonden begrip doordat:
normen en waarden veranderen in de loop van tijd. Hierdoor ontstaan nieuwe wetten en kan er ook anders worden over criminaliteit.
Definitie van een gedoogd beleid
grijs gebied maar voor voorlopig goedgekeurd
Van welke zaken is het afhankelijk dat gedragingen wel of niet strafbaar worden gesteld?
-de maatschappelijke context
-de ernst van de gevolgen
-de morele opvattingen van mensen met veel politieke macht
Het proces van decriminalisering
Van sommige strafbare gedragingen vinden groepen in de samenleving dat ze niet of niet meer strafwaardig zijn. Als gevolg daarvan worden ze uit het wetboek van strafrecht gehaald. Voorbeelden zijn homoseksualiteit en nudisme. Decriminalisering= een strafbare gedraging wordt uit het strafrecht gehaald en is daardoor niet langer meer verboden.