Samenvatting Maatschappijwetenschappen criminaliteit

-
ISBN-10 9086741487 ISBN-13 9789086741489
174 Flashcards en notities
60 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Maatschappijwetenschappen criminaliteit". De auteur(s) van het boek is/zijn Bas Schuijt & Jasper van den Broeke Co Theo Rijpkema, Marlies Hagers & Theo Schuurman. Het ISBN van dit boek is 9789086741489 of 9086741487. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Maatschappijwetenschappen criminaliteit

  • 1 Wat is criminaliteit

  • Waarden (wat mensen nastrevenswaardig/waardevol vinden) leiden tot normen (gedragsregels), zoals religieuze, morele, fatsoens- en rechtsnormen. Als normen worden overtreden, spreken we van normoverschrijdend gedrag. Pas dan is het gedrag crimineel/strafbaar.
  • Rechtsbronnen (= officieel document waarin een rechtsregel is vastgelegd) bestaan uit de wet, jurisprudentie (geheel aan rechterlijke beslissingen waarin de wet nader is uitgelegd en toegepast) en internationale verdragen
  • Wat zijn de 4 verschillende manieren om criminaliteit in te delen?
    • CBS: in verschillende delictsgroepen
    • veelvoorkomende ('kleine') criminaliteit VS zware criminaliteit
    • witteboordencriminaliteit, jeugdcriminaliteit, drugsgebonden criminaliteit en georganiseerde misdaad (bezig met meerdere soorten delicten)
    • misdrijven (ernstige strafbare feiten) VS overtredingen (minder ernstig)
  • definitie 'strafblad'
    uittreksel justitiële documentatie waarop misdrijven die tot een veroordeling leiden worden geregistreerd
  • definitie 'criminaliteit'
    elk door de overheid bij wet delict (strafbaar gesteld gedrag) / alle misdrijven die in de wet omschreven staan
  • Criminaliteit is relatief en cultureel bepaald. Er kan niets in het wetboek vermeld staan en toch kan dat gedrag volgens iemand/grotere groep mensen strafbaar moeten zijn. Hoe heet dit?
    strafwaardig gedrag
  • Wetboek van Strafrecht = merendeel strafbaar gestelde gedragingen
    Wegenverkeerswet = verkeersdelicten (rijden onder invloed)
    Opiumwet = drugsdelicten (produceren hasj)
    Wet wapens en munitie = (bezit wapens verboden)
    Wet op economische delicten = (milieu- en fraudedelicten)
  • Door maatschappelijke ontwikkelingen zijn er vaak verschillende meningen over wat criminaliteit is en wat niet. Dit leidt tot criminalisering (strafbaar stellen) en decriminalisering (vrij laten/gedogen)
  • Van welke 3 aspecten is het wel/niet strafbaar stellen van gedragingen afhankelijk?
    • maatschappelijke context waarin het plaatsvindt
    • ernst van de gevolgen voor slachtoffers/samenleving: (im)materiële schade 
    • morele opvattingen van degenen met politieke macht, maar daarnaast ook particuliere initiatieven van burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen (zoals bewakingsdiensten, reclassering, Bureaus voor Slachtofferhulp, Meldpunt Discriminatie)
  • Noem 12 maatschappelijke ontwikkelingen die kunnen leiden tot de toename van criminaliteit.
    • afnemend gezag overheid
    • afnemende betekenis maatschappelijk middenveld (gezin, school, vereniging)
    • minder sociale controle
    • minder functionele controle
    • veranderend normen- en waardenbesef
    • sterk toegenomen welvaart (meer diefstal)
    • afgenomen pak- en strafkans
    • werkloosheid
    • technologische ontwikkelingen
    • internationalisering
    • toegenomen alcohol- en drugsgebruik
    • ontwikkelingen in verhouden tussen autochtonen en allochtonen
  • Waarom zien wij criminaliteit als maatschappelijk/sociaal probleem?
    • grote groepen zijn betrokken (onwenselijk, in strijd met heersende waarden en normen)
    • staat op publieke agenda
    • tegengestelde belangen spelen een rol (ook tegenstrijdig: slachtoffer VS dader)
    • vraagt om een gemeenschappelijke oplossing
    • verband tussen criminaliteit en andere maatschappelijke ontwikkelingen
    • culturele dimensie
  • Leg de veiligheidsparadox en -utopie uit.
    Veiligheidsparadox = hoe meer veiligheid we hebben, hoe erger we inbreuk daarop ervaren
    veiligheidsutopie = onhaalbare verlangen naar het samenvallen van maximale vrijheid en veiligheid
  • Waarom zien we criminaliteit als politiek probleem?
    • hoop op politieke agenda
    • behoort tot basisfuncties van de overheid
    • verschillende visies van politieke partijen over het bestrijden ervan
  • Geregistreerde criminaliteit (misdrijven die zijn aangegeven bij of ontdekt door de politie) bestaat uit politiestatistieken en rechtbankstatistieken. Waarvoor kunnen deze worden gebruikt?
    • politiestatistieken (misdrijven waarvan de politie kennis heeft): nooit volledig en is vooral bruikbaar om een beeld te krijgen van delicten waarvan een hoge aangiftebereidheid is
    • rechtbankstatistieken (misdrijven waarover rechter uitspraak doet): nog minder volledig (1/10 van politiestatistieken) en bruikbaar voor bijhouden aantal vrijspreken, taakstraf, of gemiddelde vrijheidsstraf per delict
  • definitie 'validiteit'
    instrumenten meten feitelijk wat ze zouden moeten meten
  • definitie 'betrouwbaarheid'
    data zijn vrij van toevalsfouten en identiek onderzoek op een ander moment zou dezelfde resultaten moeten opleveren
  • definitie 'generaliseerbaarheid'
    mate waarin conclusies van een onderzoek een algemene geldigheid hebben en ook toepasbaar zijn op andere, soortgelijke onderzoekspopulaties dan de specifieke onderzochte steekproefgroep
  • Welke zaken hebben invloed op de  geregistreerde criminaliteit?
    • verschillende belangen waardoor criminaliteitscijfers gekleurd worden (voor politieke of ander doeleinden)
    • nooit volledig doordat mensen geen aangifte doen of delicten onzichtbaar blijven
    • aangiftebereidheid verschilt per delict
    • bij de statistieken moet rekening gehouden worden met bv. bevolkingsgroei
    • selectieve opsporing: hoe meer politie surveilleert, hoe meer er ontdekt en dus geregistreerd wordt
    • nieuwe wetten leiden tot andere statistieken
    • subjectieve beoordeling (rechtbankstatistieken) leiden tot andere straffen
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

opvattingen over straf: Moderne Richting/'Nieuwe Richting'
De 'vrije wil' wordt verworpen en er wordt vanuit gegaan dat de dader geholpen en heropgevoed moet worden, opdat hij in de toekomst niet nog meer misdaden pleegt.
  • strafrechtelijke maatregelen zoals tbs
  • mogelijkheid tot scholing in de gevangenis
  • taakstraffen om daders dmv werk aan regelmaat van dagen te laten wennen 
opvatting over straf: Klassieke School
De mens is een rationeel handelend wezen en dus verantwoordelijk voor zijn eigen daden. 
  • gelijkheidsbeginsel: iedereen is gelijk bij wet
  • strafbaarheidsbeginsel: iets alleen strafbaar wanneer omschreven in de wet
  • onschuldpresumptie: onschuldig zolang schuld niet is bewezen 
opvatting over straf: wils- of verdragstheorieën
Er bestaat een 'sociaal contract' waarbij mensen afspraken maken over wenselijk een aanvaardbaar gedrag en ieder mens weet de straf op bepaalde gedragingen en bij het begaan van misdaad is dus sprake van vrije wil!
opvatting over straf: relatieve theorieën
Het toekomstige effect is doorslaggevend bij de rechtvaardiging. Denk hierbij aan generale preventie en speciale preventie
opvatting over straf: absolute theorieën
De straf is hier absoluut en staat los van de omstandigheden en ook eventuele effecten op de dader. Er wordt een verband gelegd tussen de vrije wil van de dader en het strafrecht.
Abolitionisme is een stroming binnen de criminologie. Leg uit. Geef daarnaast 2 voorbeelden.
Abolitionisme plet voor een andere wijze van conflictoplossing dan op een strafrechtelijke manier. Vorm van herstelrecht = dading = dader en slachtoffer moeten conflict oplossen en pas als dit mislukt volgt er een strafrechtelijke procedure.
Mediation = vorm van conflictbemiddeling waarbij het slachtoffer de dader uitnodigt voor een ontmoeting
Aan welke 4 voorwaarden moet gedrag voldoen wil het strafbaar zijn?
  • menselijke gedraging
  • gedraging binnen delictsomschrijving
  • gedraging wederrechtelijk
  • feit moet aan schuld dader te wijten zijn
Naast de hoofdstraf kunnen er bijzondere voorwaarden bijkomen. Noem er 5.
  • terbeschikkingstelling (tbs)
  • gedwongen plaatsen in psychiatrisch ziekenhuis
  • ontneming van geld/goederen verkregen bij misdaad
  • onttrekking van verkeer
  • schadevergoeding
Noem de hoofdstraffen die (voorwaardelijk) opgelegd kunnen worden
  • taakstraf (max. 240 uur)
  • vrijheidsstraf (gevangenisstraf)
  • geldboete
Welke doelen/functies hebben straffen?
  • handhaving van de rechtsorde
  • speciale preventie; kans op herhaling (recidive)
  • noodzaak van vergelding
  • belang van het slachtoffer
  • generale preventie; afschrikking
  • beveiliging v/d samenleving
  • resocialisatie-mogelijkheden (heropvoeding)