Samenvatting MeMo.

-
ISBN-10 9034533379 ISBN-13 9789034533371
336 Flashcards en notities
40 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "MeMo.". De auteur(s) van het boek is/zijn Dick Berents Marc Kropman, Idzard van Manen, Yvonne Rijns Van Dijk vormgeving & kartografie. Het ISBN van dit boek is 9789034533371 of 9034533379. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - MeMo.

  • 1 Van Speer Tot Ploeg

  • mens verspreid over wereld vanuit Oost-Afrika.

     

    eerste mensachtige 4 miljoen jaar geleden.

     -australopithecus

       weten weinig over, geen gebruiksvormen overgebleven

    2,4 miljoen jaar geleden

     -homo habilis "handige mens"

      eerste primitieve werktuigen alleen van steen(kei meet punt)

    1,9 miljoen tot 200 000 jaar geleden

     -homo erectus

      vuistbijl, jaagte, verliet Afrika als eerste en trok naar Azië

    230 000 tot 30 000 voor chr.

     -neanderthaler

      andere schedel vorm dan wij, en ander uiterlijk(klein en gedrongen), schedel inhoud groter, verschillende werktuigen,  kleding, geen familie v. ons, mogelijk uitgestorven door homo sapiens

    137 000 tot 40 000

    -homo sapiens "wetende mens" of "Cromagnon-mensen"
      leefde 10 000 jaar samen met neanderthaler, inventiever en handiger->betere wapens, meer planten, betere jachtbuit

     

     

      

  • Prehistorie= de tijd voordat er geschreven bronnen waren

    • steentijd
      2,4 miljoen jaar geleden-> 99% van bestaan mens in steentijd
    • bronstijd
      - Midden-Oosten: 3000 v.C
      -Europa: 2000 v.C

    Gebruik van vuur
    homo erectus-> 500 000 geleden gebruik vuur

     

    eerst werd vuur waarschijnlijk gestolen tijdens blikseminslag etc.
    in tijd van neanderthaler zijn er stookplaatsen gevonden-> men kon toen dus zelf vuur maken.

    voordelen vuur:

    • warmte
    • licht
    • eten koken/roosteren
    • bescherming
    • ontdooiing vlees-> rond de ijstijd
      ijstijd: 70 000 tot 10 000 jaar geleden

    Zwervend bestaan

    homo sapiens-> jagers en verzamelaars
    jaagde, viste, planten zoeken, en gebruik van hout, steen, bot en gewei voor gereedschap

     

    jagers en verzamelaars

    - 20 tot 30 man

    - handel ivoor, vuursteen en schelpen

    - besluiten genomen door familie hoofden

    - rolverdeling

     

    Kunst

    moderne mens als enige; kunst

    - versierde voorwerpen

    - Venusbeeldjes
      
    verspreid over Rusland, Pyreneeën en Europa

    -grotschilderingen( frankrijk cro-magnon)

     

     

     

     

     

  • VAN JAGER TOT JUWELIER

    overstap naar landbouw
    klimaatverandering-> einde ijstijd, temp. steeg in midden oosten en meer regen-> meer bos en dieren(12000 v.C)

     - geen reden meer om rond te trekken

        - Vaste nederzettingen ( sedentaire leven)

           - Natoefische volken

    •  ronde hutten
    • geen landbouw
    • 2000 jaar lang -> periode plotselinge kou of droogte zorgde ervoor dat men weer ging trekken

    Tenten ingeruild voor huizen

    900- v.C ontstaan eerste boeren dorpen vruchtbare halve maan

     -natoefische periode belangrijk voor deze overgang-> meer kennis over planten

    eerst deel van voedsel afkomstig van landbouw, eerste boeren part-time voor de rest jagen.

    duizend jaar later ook veeteelt.

    -9000 v.C tot 6000 v.C : eerste agrarische landbouw samenlevingen

      later ook in Noord-Afrika en Europa

     

    Neolitische revolutie = overgang van jagen en verzamelen naar landbouw

    • nomaden bestaan kon opgegeven worden
    • belangrijke economische revolutie
    • voedsel zelf produceren
    • begin aarde werk ( 6200 v.C)
    • stoffen weven

     

     

     

     

     

    DE MESOPOTAMIËRS

    DE MACHT VAN DE fARAO'S

  • Neolithische revolutie

    een periode van snelle vooruitgang; niet alleen introductie van landbouw, maar ook begin van aardewerk, stoffen maken en gebruik van metaal voor gereedschap( eerst koper later ook brons-> tin+koper)

     - gevolg neolithische revolutie

    •  bevolking groeide-> meer eten door landbouw
    • omgeving veranderd

    Steden ontstaan
    niet in vruchtbare halve maan, maar in droog gebied.-> waarschijnlijk door overbevolking.

    veel overstromingen-> slib-> vruchtbare grond

    gebied leefbaar door gebruik van:

    • irrigatiesystemen
    • dijken

    rond 33000 groeide onder de Soemeriërs  boerendorpen uit tot steden.
    bekende soemerische steden:

    • Ur
    • Uruk

    Ontstaan nieuwe beroepen
    door landbouw-> overschot aan voedsel->niet iedereen hoeft meer boer te zijn-> ontstaan nieuwe beroepen.

    • boeren
    • handelaren->handelde bijv. dadels voor grondstoffen
    • ambachtslieden

    na een tijd kreeg iedere stad een koning aan het hoofd(vroeger bijv. legeraanvoerder)

    - ambtenaren en leger hielpen met bestuur

    koning verantwoordelijk voor:

    • waterbeheer
    • rechtspraak
    • orde handhaving

     

    Koning werd gezien als plaatsvervanging van god
    religie was belangrijk:

    • tempel complexen centrum van stad
    • priester hadden veel aanzien

    door het ontstaan van verschillende beroepen ontstonden er grote socialen verschillen. (ontstaan hiërarchie)

     

     

     

     

  • 1.1 12.1.1 Hoe reageerde Nederland op de internationale ontwikkelingen na 1945?

  • Wat moedigde de Japanners tijdens de oorlog aan?

    Het nationalisme, maar Japan bleef de baas

  • 1.3 De Mesapotamiërs

  • Mesopotamië: de eerste grote beschaving van de wereld.

     

    Godsdienst van soemeriërs

    • antropomorf
    • Polytheïsme

                - Innana: god van liefde

                -Anu: god van de hemel

                - Enlil: god van het water

    tempeltorens, bewoners bijdrage: deel oogst afstaan.

     

    de soemeriërs waren waren een super creatief volk en hebben de volgende dingen uitgevonden:

    • schrift
    • pottenbakkerswiel
    • het wagenwiel
    • bronsgieten
    • glas maken
    • bier brouwen
    • de eerste wetgeving
    • de eerste rechtbank
    • scholen opgericht
    • grondleggers van wiskunde en astronomie
    • hebben een uur opgedeeld in 60 minuten

    3300 v.C: ontstaan spijkerschrift-> economische vooruitgang, koning krachtiger bestuur; beter administratie, wetten opgeschreven: einde prehistorie

    epos van Gilgamesh
    oudste literatuur

     

  • 2 De klassieken

  • Wat voor politiek hadden ze?

    Aristocratie

  • 5 Hemel en Aarde

  • Kenmerkende aspecten Hoofdstuk 5

    • Het veranderende mens- en wereldbeeld van de Renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling
    • De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid
    • Het begin van de Europese Expansie
    • De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
    • Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van de Nederlandse staat

    * 16e eeuw is einde Middeleeuwen en begin van nieuwe tijd in Europa > de Vroegmoderne Tijd

    * Europa ging steeds meer lijken op het Europa van nu: komt door veranderingen > ze gingen op ontdekkingsreis, nieuwe continenten + volken en producten werden ontdekt. Europa maakte de Renaissance mee, de Reformatie vond plaats = de kerkhervorming: de West-Europese kerk viel uiteen en het protestantse geloof ontstond >> bracht conflicten met zich mee!!

     

    * Wereldbeeld = manier waarop de Europeanen naar zichzelf en naar de wereld om hen heen keken > werd beïnvloed/veranderd door ontdekkingsreizen

     

    3 hypotheses in Hoofdstuk 5:

    1. De ontdekkingsreizen veranderden het Europese wereldbeeld radicaal.
    2. De Renaissance en de Reformatie zorgden voor een nieuwe perioden in de culturele en mentale geschiedenis van Europa.
    3. De Nederlandse Opstand bracht grote veranderingen teweeg in het bestuur van de Nederlanden en vormt daarmee de overgang naar een nieuwe periode in de geschiedenis.

    PARAGRAAF  5.1

    *Spanjaarden, Portugezen, Engelsen, Fransen en Nederlandser trokken overzee naar niet eerder bezochten gebieden > ontdekkingsreizen >> logisch gevolg van de al bestaande Europese handelsbetrekkingen

     

    * Reizen was volgens de Portugezen belangrijk voor het christendom.

    1488 >> kapitein Bartholomeus Diaz ontdekte het zuidwestelijkste puntje van Afrika en noemde dit 'Kaap de Goede Hoop'. > het gaf namelijk hoop voor een goede route overzee naar Azië. << Door de hoge prijzen zou dit, een zeeroute naar Azië, de uitkomst zijn. Zo konden de Portugezen zelf de producten inkopen en winst maken.

    MAAR: voor een route over zee is technologische kennis een noodzaak > Schepen moesten alles kunnen weerstaan.

     

    *Rond 1300: Europeanen ontwikkelden de magnetische pijl' tot een kompas waarmee men navigeerde.

    * Cartografie ontwikkelde ook steeds verder > kaarten werden betrouwbaarder en gedetailleerder.

     

    1497: Vasco da Gama zeilde van Portugal via Kaap de Goede Hoop naar de westkust van India en laadde zich vol met peper en kaneel = startsein tot het stichten van een enorm handelsimperium in Azië.

     

    * Spanje jaloers > eind 15e eeuw wisten alle Europeanen dat de aarde een bol is.

    > Columbus werd ingeschakeld door de Spaanse koning voor een reis naar Azië via een westelijke route, als hij wist hoe groot het werkelijk was had hij het nooit gedaan.

     

     * Columbus ontdekte land en noemde de inwoners Indianen > eigenlijk Bahama's (wat hij ontdekte). Hij vond geen specerijen maar goud en Indianen.

    Door deze reizen was Europa bang dat Portugal en Spanje gingen vechten DUS >> paus stelde in 1494 de Lijn van Tordesillas in = denkbeeldige lijn die +/- 2200 km ten westen van de Kaapverdische eilanden lag. West = Spanje!!  Oost = Portugal!!

    Columbus ondernam nog 3 reizen + ook andere reizigers > brachten grote delen van kust en binnenland in kaart.

    Vanaf 1500: Men kwam erachter dat Columbus een nieuw continent had ontdekt NIET een nieuwe zeeroute!!

     

    * Nieuw continent was begin van grote teleurstelling voor de Spaanse koning > investeringen brachten niks.

    1519>> Spaanse koning zond Kapitein Magelhaes naar het zuidelijkste puntje van het nieuwe continent > Continent was té groot dus keerde hij terug. Nieuwe continent werd Amerika genoemd naar de geograaf Amerigo Vespucci >> hij noemde het De Nieuwe Wereld.

    >> Spaanse koning gaf de conquistador Hernán Cortez de opdracht Amerika en haar rijdommen onder zijn controle te brengen.

     

    * Spanje bestuurde vanaf midden 16e eeuw vrijwel heel Zuid- en Midden- Amerika, met uitzondering van Brazilië, dat Portugees werd.

    > Hoe deden de Spanjaarden dat? ANTWOORD: Ze hadden buskruit en paarden en waren bijzonder wreed. Belangrijkste: ze brachten Europese ziektekiemen met zich mee > Zuid-Amerikanen konden daar niet tegen en miljoenen stierven + slavernij kwam op komst > deed het dodenaantal oplopen. Indiaanse slaven werden het 'rode goud' genoemd.

    * Komst van Europeanen zorgden voor de ontvolking van Zuid-Amerika

     

    * Andere Europeanen werden geprikkeld >> Fransen en Engelsen richtten zich vooral op het Noorden van Amerika. Nederlanders gingen ook naar Azië + stichtten een groot handelsimperium.

    * Abel Janszoon Tasman (NL) stuitte in 1642 op een nieuw continent: AUSTRALIË

    + NL gingen ook westelijke kant op >> stichtten op plek van NY, New Amsterdam en legde zich toe op kaapvaart en slavernij. Indianen niet geschikt als slaaf, Afrikanen wel.

     

    > Ontstond grootschalige handel in Afrikaanse slaven door Europese landen!

     

    EUROPA

    • nieuwe stroom handelsproducten zorgde voor welvaart
    • centrum van handel werd verschoven naar de landen aan de Atlantische Oceaan
    • handel nam toe, geldeconomie kwam op gang
    • nieuwe takken nijverheid zoals katoen verbouwen > zorgde voor een grote werkgelegenheid MAAR ook voor werkloosheid
    • import goud en zilver > zorgde voor sluipende inflatie in Europa, vooral laagste sociale standen werden hiervan de dupe, GEVOLG: veel mensen trokken naar de Nieuwe Wereld

    * Technologische ontwikkelingen uit de Middeleeuwen kregen door ontdekkingsreizen een nieuwe impuls >> kennis werd overgenomen en bestaande kennis werd verder ontwikkeld!

     

    Eurocentrisme: Europese cultuur word maatstaf voor de hele wereld. 

     

    PARAGRAAF 5.2

    * Middeleeuwen denkbeeld: God was heerser, je was overgeleverd aan hem. Leven was zwaar en daar moest je je bij neerleggen. Kerk en hiernamaals stonden centraal.

    * 1350 >> Italiaanse denkers gingen op een andere manier naar zichzelf kijken > mensbeeld veranderde: de mens en zijn leven werd belangrijk!!  > GEVOLG: kwam meer belangstelling voor wetenschap. Door experimenteren, observeren en metingen veranderde de manier waarop mensen naar de wereld keken en naar hun eigen positie in die wereld: hun wereldbeeld.

     

    *Humanisten = de denkers die de Griekse en Romeinse cultuur bestudeerden en de mens centraal stelden. In hun werk stelde ze ethische vragen. > Als mens moest je actief zijn en zoveel mogelijk kennis verwerven: zo had je degelijk invloed op je eigen levensgeluk. Het geloof moest je vanbinnen voelen.

    > periode waarin HUMANISME invloedrijk werd en het de kunst, literatuur en wetenschap veranderden = Renaissance (wedergeboorte).

     

    * 1350 - 1550 >> Europese literatuur, kunst en wetenschap veranderden zo rigoureus dat er een nieuw tijdperk werd geboren volgens de bedenkers van de Renaissance.  

    INVLOED: namen aspecten uit de klassieke levenswijze over en probeerden deze te combineren met hun christelijke geloof.

     

    *Erasmus = NL humanist. 'Hij vond dat de Europese samenleving corrupt en immoreel was. Dit kwam doordat mensen niet meer begrepen wat Jezus hun had willen leren >> OPLOSSING: hij schreef vertaling van de Bijbel. Hij had kritiek op de rijkdom en rituelen van de kerk >> leidde de gelovigen af van de ware boodschap!

     

    *Schilders:

    • Toonden steeds vaker mensen met menselijke gevoelens en beeldden Griekse en Romeinse mythen af
    • Ontdekten dat je diepte kan creëren in een platte tekening = PERSPECTIEF

    *Leonardo Da Vinci (1452-1519)

    was schilder, architect, musicus, wiskundige en uitvinder. Hij sneed lijken open om anatomie te ontdekken. Zijn dingen werden wereldberoemd!!  Hij was specialist op veel gebieden van wetenschap en kunst en was dus een uomo universale = universeel mens

     

    *Wetenschappers namen dingen over van de Grieken en Romeinen: aarde was een mechanisch geheel. Ze gingen observeren, meten en experimenteren > ontstaan empirisme = door experimenteren en metingen tot wetenschappelijke kennis komen. > "niets is waar tot het experimenteel bewezen is" werd de nieuwe quote. 

     

    *Copernicus = ontdekker van: heliocentrisme = de aarde draait om de zon!!

    > hierdoor durfde wetenschappers ineens alle eeuwenoude 'kennis' ter discussie te stellen.

    *Galileo Galilei >> bouwde eerste telescoop en bevestigde daarmee het heliocentrisme + hij beschreef de theorie van de ZWAARTEKRACHT

     

    Oktober 1517 > theoloog Maarten Luther publiceerde een document met 95 stellingen. Hierin uitte hij kritiek op de kerk > GEVOLG: scheuring in de kerk = reformatie / kerkhervorming

    - katholicisme bleef bestaan

    - ontstaan nieuw christelijk geloof = protestantisme. Heet zo OMDAT de kerk tekenden namelijk protest tegen misstanden in de katholieke kerk.

     


     

     

     

     

     

     

     

     

Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.