Samenvatting MeMo.

-
ISBN-10 9034552519 ISBN-13 9789034552518
1787 Flashcards en notities
124 Studenten
  • Deze samenvattingen

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Samenvatting 1:

  • MeMo.
  • Dick Berents Eelco Beukers, Wieke Schrover Yde Bouma
  • 9789034552518 of 9034552519
  • 3e dr.

Samenvatting - MeMo.

  • 1 De tijd van de regenten en vorsten

  • Oostzeevaart.

    Amsterdam was in de 16de eeuw een echte handelsstad.

  • Waarin handelden de mensen in Amsterdam vooral?
    Graan, hout en zout.
  • Wat hield de Oostzeevaart in?
    de handel met de oostzeegebied
  • wanneer ondekte columbus amerika?

    14922

  • Waarin handelden Amsterdam in de zestiende eeuw?

    Hout graan en zout

  • wat werd het 8e wereldwonder genoemd
    het nieuwe stadhuis in amsterdam
  • Waarin handelden de mensen in Antwerpen vooral?
    Kant, tapijt, suiker en zilver.
  • Wat is ook een ander naam voor de Oostzeehandel?
    De moedernegotie

  • waar handelden de mensen in amsterdam in de 16e eeuw vooral in 
    hout graan en zout 
  • Welke 2 steden zijn de centrale handelsteden?
    Antwerpen en Amsterdam
  • wat is oostzeevaart
    de handel met het oostzeegebied
  • Wanneer veroverden de Spanjaarden Antwerpen?
    1585
  • wat is een stapelmarkt?
    producten werden hier opgeslagen en zonder bewerking door verkocht.
  • wat is moedernegotie
    de handel op de oostzee die de basis vormde voor alle andere nederlandse handelsactiviteiten en successen 
  • Bij hoeveel steeg de populatie in Amsterdam in de jaren 1578 tot 1675?
    206 000

  • alles draaide in de 17de eeuw om handel: er was handelskapitalisme.
  • wat was in 1600 nog een belangrijke handelsstad in europa 
    Antwerpen 
  • Wat hield de stapelmarkt in?
    Dat is een systeem om producten te bewaren en dan doorverkopen
  • wat was succesvoller, de WIC of de VOC? en waarom?
    de VOC, omdat de WIC conflicten had met Portugal, Spanje en Engeland.
  • waar handelden de antwerpenaren vooral in in de 16e eeuw 
    kant tapijten suiker zilver en laken uit heel europa
  • Wat betekent de handelskapitalisme?
    Dat houdt in dat alles draaide om de handel
  • omdat handel overal plaatsvond noemen we het ...
    wereldeconomie.
  • wanneer veroverden de spanjaarden antwerpen
    1585
  • waar staat VOC voor?
    Verenigde Oost-Indische Compagnie.
  • waar vluchtten veel kooplieden uit antwerpen heen 
    naar de republiek maar de meeste naar amsterdam 
  • Hoe noemden we deze eeuwen?
    de gouden eeuw.
  • wie kwamen er nog na de republiek
    veel immigranten 
  • mensen gingen de wereld anders bestuderen. dat noemde we de ...
    wetenschappelijke revolutie
  • hoe werd amsterdam uitgebreid
    door het aanleggen van de grachtengordel rond de stad 
  • door Spinoza kwam er ...
    Bijbelkritiek
  • wat is een stapelmarkt 
    een plaats waar ingekochte goederen worden bijeengebracht en opgeslagen om van daaruit weer te worden verhandeld 
  • Elk gewest had zijn eigen bestuur, de ...
    de Gewestelijke staten.
  • wat is handelskapitalisme 
    een vorm van economie waarin ondernemers proberen zoveel mogelijk winst proberen te maken met handel 
  • slechts enkele dingen deden de gewesten samen, zoals de Generaliteitslanden.
  • waardoor werden de kooplieden centrale figuren 
    door ondernemers de opdracht te geven om producten te bewerken
  • de republiek werd bestuurd door ...
    Regenten
  • waardoor kwamen er ook veel grondstoffen naar de republiek 
    door de bloeiende handel en omdat ze konden verwerkt worden tot nieuwe producten zoals touw uit verzaagd hout 
  • als er iemand de regering verliet, kwam er iemand bij. dat noemde we ...
    Coöptatie
  • als je arm was moest je leven van de ...
    armenzorg
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 2:

  • MeMo.
  • Dick Berents Marc Kropman, Idzard van Manen, Yvonne Rijns Van Dijk vormgeving & kartografie
  • of
  • 3e dr.

Samenvatting - MeMo.

  • 1.1 Verenigde Staten

  • Wanneer werd Wilson president en namens welke partij?
    In 1913 en namen de Democraten
  • Waarvoor zijn de democraten?
    een federaal bestuur
  • Wat is een federaal bestuur?
    Een bestuur dat bestaat uit president, regering en parlement.
  • Wat doet het federale bestuur?
    Maakt wetten die voor het hele land gelden.
  • Waarvoor komen de republikeinen op?
    Voor vrijheid van individuen en afzonderlijke staten.
  • Wanneer verloren de democraten de verkiezingen?
    in november 1918
  • Waar vertrok Wilson heen en wanneer?
    Naar Versailles in januari 1919
  • Waarom vertrok Wilson?
    Om vredesbesprekingen te doen.
  • Waarom stemde de meerderheid tegen het Verdrag van Versailles?
    Omdat Wilson de meerderheid kwijt was.
  • Waardoor was Wilson populairder in het buitenland dan in zijn eigen land?
    Door zijn inspanningen tijdens de oorlog.
  • Wie volgde Wilson op en voor welke groep was hij?
    De republikein Harding.
  • Wat wou Harding bereiken?
    De VS terug naar normaliteit brengen.
  • Wat werd de VS na de oorlog?
    een consumptiemaatschappij
  • Waarom noemde men de VS zo?
    Omdat de industrie veel consumptiegoederen produceerde.
  • Veel Amerikanen kochten spullen met financiële risico's, wat waren die risico's?
    Ze hadden het geld niet dus leenden het gewoon.
  • Welke Republikeinen wilden weer een economisch liberalisme?
    Harding, Coolidge en Hoover
  • Wat is economisch liberalisme?
    Dat de overheid zich zo min mogelijk met de economie bemoeid.
  • Wat ontstond er daardoor?
    Een vrijemarkteconomie.
  • Wat is een vrijemarkteconomie?
    Dat de wet van vraag en aanbod bepaald wat er geproduceerd wordt, en niet wat de overheid wilt.
  • Hoe stimuleerde de Republikeinen de groei van de industrie?
    Door te zorgen voor goede wegen en lage belastingen.
  • Wat was hierdoor mogelijk?
    Dat de fabrieken hun producten zo goedkoop mogelijk komnden verkopen. 
  • Hoe zagen mensen op het platteland deze ontwikkeling?
    Als een bedreiging van de manier van leven en denken.
  • Op welke wet hoopte zij?
    De wet die in 1919 was aangenomen die het drinken van alcohol verbood.
  • Werd die wet ingezet?
    Nee, die werd massaal ontdoken. Veel machtige criminele organisaties bevoorraden illegale dranklokalen. 
  • Waar wouden veel amerikanen naar toe? (terug naar...)?
    Terug naar WASP, dat staat voor white, Anglosaskische (Engelse) Afkomst en protestants. 
  • Hoe hoorde jonge vrouwen volgens hen zich te gedragen?
    Niet uitgaan maar voorbereiden op hun taak als moeder en huisvrouw
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 3:

  • MeMo.
  • Dick Berents Marc Kropman, Idzard van Manen, Yvonne Rijns Van Dijk vormgeving & kartografie
  • 9789034541215 of 9034541215
  • 3e dr.

Samenvatting - MeMo.

  • 1 Had Hitler zonder terreur en propaganda de macht kunnen grijpen en houden?

  • Wat werd Duitsland na 1918 en hoe werd dit genoemt?
    Na 1918 werd Duitsland een democratie met de naam 'Republiek van Weimar'.
  • Wie kreeg de schuld van het sluiten van het  'Verdrag van Versailles'  en waarom?
    De regering kreeg de schuld omdat het een vernedering was om de oorlog te zijn ontvlucht.
  • Met welke belofte kreeg Hitler steeds meer volgelingen? 
    Hitler zei na 1929 dat hij een einde zou maken aan de werkloosheid en aan het 'Verdrag van Versailles'.
  • Van welke partij was Hitler leider?
    Van de NSDAP, de Nationaal Socialistische Duitse Arbeiders Partij
  • Wat was het doel van de NSDAP?
    Het doel was om een staat te hebben die geleid werd door een sterke man. 
  • 1.1 Heeft de Eerste Wereldoorlog de europese probelemen opgelost?

  • De hypothese van dit hoofdstuk is: 
    1. De Eerste Wereldoorlog heeft de Europese problemen opgelost. 
  • Hoe staat de 20e eeuw bekend? 
    Als de meest gewelddadige eeuw in de wereldgeschiedenis. 
  • Aan het begin van de 20e eeuw was er juist veel vertrouwen in de toekomst. Weinig mensen hadden verwacht dat deze eeuw zo gewelddadig zou worden. 
  • In deze eerste paragraaf staat de Eerste Wereldoorlog centraal. 
  • 1.1.1 De 'Grote Oorlog' breekt uit

  • Op 1 augustus 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit. Onder andere Duitsland zag de oorlog als een goede kans om hun grondgebied en macht uit te gaan breiden. 

    Van te voren was het doel dat de oorlog kort moest duren en voor het einde van het jaar moest alles voorbij zijn. Dit was echter niet het geval. De snelle oorlog werd een lange en slopende oorlog, waarin Europa kennismaakte met de moderne wapens waarmee de oorlog werd gevoerd. 
  • De Eerste Wereldoorlog duurde van 1914 tot 1918. 

    Er waren in deze oorlog twee groepen die tegenover elkaar stonden.

    • Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Italie en Turkije hoorden bij elkaar.
    • Rusland, Frankrijk, Engeland, België, Servie en de VS hoorden bij elkaar.

     

     

  • Op 1 augustus 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit. Onder andere Duitsland zag de oorlog als een goede kans om hun grondgebied en macht uit te gaan breiden. 

    Van te voren was het doel dat de oorlog kort moest duren en voor het einde van het jaar moest alles voorbij zijn. Dit was echter niet het geval. De snelle oorlog werd een lange en slopende oorlog, waarin Europa kennismaakte met de moderne wapens waarmee de oorlog werd gevoerd. 
  • 1.1.1.1 Oorzaken

  • Leg van alle oorzaken uit wat het inhoudt en hoe deze kon bijdragen aan de Eerste Wereldoorlog. 
    1) Nationalisme: 
    De bevolking van een land erg trots is op hun eigen land. Eigenlijk overdreven vaderlandsliefde. Dit zorgde voor eenheid. De mensen hielden zoveel van hun eigen land dat dit volk zich beter ging voelen dan alle andere volken. Dit gevoel van een volk kon leiden tot een oorlog. 

    2) Modern imperialisme:
    Veel Europese landen waren heel druk bezig met het streven naar kolonien in Afrika en Azie. Doordat veel landen hier tegelijkertijd mee bezig waren zorgde dit voor spanningen tussen de verhoudingen van de landen. 

    3) Militarisme: 
    Veel landen vonden dat het leger een belangrijke plaats moest hebben in de maatschappij. Conflicten en problemen moesten opgelost worden door middel van militaire middelen. Om een oorlog te kunnen winnen was een sterk leger nodig. Elk land was bezig met het maken van een goed getraind leger en het produceren van wapens. Door deze vorderingen bereiden veel landen zich voor op een eventuele oorlog. 

    4) Bondgenootschappen: 
    Er werden voor het begin van de oorlog veel bondgenootschappen gesloten. Landen sloten onderling verdragen met elkaar. In deze verdragen stond dat de landen elkaar te hulp zouden schieten in een oorlog. Als er een conflict tussen twee landen ontstond, dan gingen de andere landen zich hierdoor ook mee bemoeien waardoor dit conflict ging leiden tot een grote oorlog tussen meerdere Europese landen. 

  • Wat zijn, in het kort, de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog?
    • Nationalisme
    • Modern imperialisme
    • Militarisme
    • Bondgenootschappen
  • De Eerste Wereldoorlog kwam niet erg onverwacht. Er waren namelijk verschillende oorzaken die aan de oorlog hebben bijgedragen en die al een lange tijd speelde voordat de oorlog uitbrak. 
  • 1.1.1.2 Moord in Sarajevo

  • Wat was de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog? 
    De moord op Frans Ferdinand, de kroonprins van Oostenrijk-Hongarije, en zijn vrouw Sophia. Deze gebeurtenis vond plaats op 28 juni 1914 in Sarajevo, de hoofdstad van Bosnie. De moord werd gepleegd door een Bosnische nationalist, Gavrilo Princip. Hij woonde in Servie. 
  • Waarom was het niet toevallig dat de moord in Sarajevo werd gepleegd?
    In deze stad waren de Oostenrijkers de baas. Het gebied hoorde bij het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije. Er woonden verschillende volken in dit gebied. Dit werd door veel burgers niet op prijs gesteld. Deze burgers wilde onafhankelijkheid en ze wilden niet dat Oostenrijk-Hongarije de baas over hun was. 
  • De regering van Oostenrijk-Hongarije was het er niet mee eens dat de burgers in Sarajevo onafhankelijk van hun werden en stelde Servie daarom verantwoordelijk voor de moord op de kroonprins. 

    Oostenrijk-Hongarije gaf Servie hierdoor een oorlogsverklaring. 
  • Hoe kwam het dat het conflict tussen Oostenrijk en Servie uitliep tot een grote oorlog? 
    Oostenrijk-Hongarije zocht meteen Duitsland op om de plannen te bespreken. Duitsland steunde Oostenrijk in haar opzet. 
    Doordat Rusland met Servie in een bondgenootschap zat, steunde Rusland Servie uiteraard tijdens dit conflict. Door de bondgenootschappen werd dit een Europese oorlog. 
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Samenvatting 4:

  • MeMo.
  • Dick Berents Marc Kropman, Idzard van Manen, Yvonne Rijns Van Dijk vormgeving & kartografie
  • 9789034533371 of 9034533379
  • 3e dr.

Samenvatting - MeMo.

  • 1 Van Speer Tot Ploeg

  • mens verspreid over wereld vanuit Oost-Afrika.

     

    eerste mensachtige 4 miljoen jaar geleden.

     -australopithecus

       weten weinig over, geen gebruiksvormen overgebleven

    2,4 miljoen jaar geleden

     -homo habilis "handige mens"

      eerste primitieve werktuigen alleen van steen(kei meet punt)

    1,9 miljoen tot 200 000 jaar geleden

     -homo erectus

      vuistbijl, jaagte, verliet Afrika als eerste en trok naar Azië

    230 000 tot 30 000 voor chr.

     -neanderthaler

      andere schedel vorm dan wij, en ander uiterlijk(klein en gedrongen), schedel inhoud groter, verschillende werktuigen,  kleding, geen familie v. ons, mogelijk uitgestorven door homo sapiens

    137 000 tot 40 000

    -homo sapiens "wetende mens" of "Cromagnon-mensen"
      leefde 10 000 jaar samen met neanderthaler, inventiever en handiger->betere wapens, meer planten, betere jachtbuit

     

     

      

  • Prehistorie= de tijd voordat er geschreven bronnen waren

    • steentijd
      2,4 miljoen jaar geleden-> 99% van bestaan mens in steentijd
    • bronstijd
      - Midden-Oosten: 3000 v.C
      -Europa: 2000 v.C

    Gebruik van vuur
    homo erectus-> 500 000 geleden gebruik vuur

     

    eerst werd vuur waarschijnlijk gestolen tijdens blikseminslag etc.
    in tijd van neanderthaler zijn er stookplaatsen gevonden-> men kon toen dus zelf vuur maken.

    voordelen vuur:

    • warmte
    • licht
    • eten koken/roosteren
    • bescherming
    • ontdooiing vlees-> rond de ijstijd
      ijstijd: 70 000 tot 10 000 jaar geleden

    Zwervend bestaan

    homo sapiens-> jagers en verzamelaars
    jaagde, viste, planten zoeken, en gebruik van hout, steen, bot en gewei voor gereedschap

     

    jagers en verzamelaars

    - 20 tot 30 man

    - handel ivoor, vuursteen en schelpen

    - besluiten genomen door familie hoofden

    - rolverdeling

     

    Kunst

    moderne mens als enige; kunst

    - versierde voorwerpen

    - Venusbeeldjes
      
    verspreid over Rusland, Pyreneeën en Europa

    -grotschilderingen( frankrijk cro-magnon)

     

     

     

     

     

  • VAN JAGER TOT JUWELIER

    overstap naar landbouw
    klimaatverandering-> einde ijstijd, temp. steeg in midden oosten en meer regen-> meer bos en dieren(12000 v.C)

     - geen reden meer om rond te trekken

        - Vaste nederzettingen ( sedentaire leven)

           - Natoefische volken

    •  ronde hutten
    • geen landbouw
    • 2000 jaar lang -> periode plotselinge kou of droogte zorgde ervoor dat men weer ging trekken

    Tenten ingeruild voor huizen

    900- v.C ontstaan eerste boeren dorpen vruchtbare halve maan

     -natoefische periode belangrijk voor deze overgang-> meer kennis over planten

    eerst deel van voedsel afkomstig van landbouw, eerste boeren part-time voor de rest jagen.

    duizend jaar later ook veeteelt.

    -9000 v.C tot 6000 v.C : eerste agrarische landbouw samenlevingen

      later ook in Noord-Afrika en Europa

     

    Neolitische revolutie = overgang van jagen en verzamelen naar landbouw

    • nomaden bestaan kon opgegeven worden
    • belangrijke economische revolutie
    • voedsel zelf produceren
    • begin aarde werk ( 6200 v.C)
    • stoffen weven

     

     

     

     

     

    DE MESOPOTAMIËRS

    DE MACHT VAN DE fARAO'S

  • Neolithische revolutie

    een periode van snelle vooruitgang; niet alleen introductie van landbouw, maar ook begin van aardewerk, stoffen maken en gebruik van metaal voor gereedschap( eerst koper later ook brons-> tin+koper)

     - gevolg neolithische revolutie

    •  bevolking groeide-> meer eten door landbouw
    • omgeving veranderd

    Steden ontstaan
    niet in vruchtbare halve maan, maar in droog gebied.-> waarschijnlijk door overbevolking.

    veel overstromingen-> slib-> vruchtbare grond

    gebied leefbaar door gebruik van:

    • irrigatiesystemen
    • dijken

    rond 33000 groeide onder de Soemeriërs  boerendorpen uit tot steden.
    bekende soemerische steden:

    • Ur
    • Uruk

    Ontstaan nieuwe beroepen
    door landbouw-> overschot aan voedsel->niet iedereen hoeft meer boer te zijn-> ontstaan nieuwe beroepen.

    • boeren
    • handelaren->handelde bijv. dadels voor grondstoffen
    • ambachtslieden

    na een tijd kreeg iedere stad een koning aan het hoofd(vroeger bijv. legeraanvoerder)

    - ambtenaren en leger hielpen met bestuur

    koning verantwoordelijk voor:

    • waterbeheer
    • rechtspraak
    • orde handhaving

     

    Koning werd gezien als plaatsvervanging van god
    religie was belangrijk:

    • tempel complexen centrum van stad
    • priester hadden veel aanzien

    door het ontstaan van verschillende beroepen ontstonden er grote socialen verschillen. (ontstaan hiërarchie)

     

     

     

     

  • 1.1 12.1.1 Hoe reageerde Nederland op de internationale ontwikkelingen na 1945?

  • Wat moedigde de Japanners tijdens de oorlog aan?

    Het nationalisme, maar Japan bleef de baas

  • 1.3 De Mesapotamiërs

  • Mesopotamië: de eerste grote beschaving van de wereld.

     

    Godsdienst van soemeriërs

    • antropomorf
    • Polytheïsme

                - Innana: god van liefde

                -Anu: god van de hemel

                - Enlil: god van het water

    tempeltorens, bewoners bijdrage: deel oogst afstaan.

     

    de soemeriërs waren waren een super creatief volk en hebben de volgende dingen uitgevonden:

    • schrift
    • pottenbakkerswiel
    • het wagenwiel
    • bronsgieten
    • glas maken
    • bier brouwen
    • de eerste wetgeving
    • de eerste rechtbank
    • scholen opgericht
    • grondleggers van wiskunde en astronomie
    • hebben een uur opgedeeld in 60 minuten

    3300 v.C: ontstaan spijkerschrift-> economische vooruitgang, koning krachtiger bestuur; beter administratie, wetten opgeschreven: einde prehistorie

    epos van Gilgamesh
    oudste literatuur

     

  • 2 De klassieken

  • Wat voor politiek hadden ze?

    Aristocratie

  • 5 Hemel en Aarde

  • Kenmerkende aspecten Hoofdstuk 5

    • Het veranderende mens- en wereldbeeld van de Renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling
    • De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid
    • Het begin van de Europese Expansie
    • De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
    • Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van de Nederlandse staat

    * 16e eeuw is einde Middeleeuwen en begin van nieuwe tijd in Europa > de Vroegmoderne Tijd

    * Europa ging steeds meer lijken op het Europa van nu: komt door veranderingen > ze gingen op ontdekkingsreis, nieuwe continenten + volken en producten werden ontdekt. Europa maakte de Renaissance mee, de Reformatie vond plaats = de kerkhervorming: de West-Europese kerk viel uiteen en het protestantse geloof ontstond >> bracht conflicten met zich mee!!

     

    * Wereldbeeld = manier waarop de Europeanen naar zichzelf en naar de wereld om hen heen keken > werd beïnvloed/veranderd door ontdekkingsreizen

     

    3 hypotheses in Hoofdstuk 5:

    1. De ontdekkingsreizen veranderden het Europese wereldbeeld radicaal.
    2. De Renaissance en de Reformatie zorgden voor een nieuwe perioden in de culturele en mentale geschiedenis van Europa.
    3. De Nederlandse Opstand bracht grote veranderingen teweeg in het bestuur van de Nederlanden en vormt daarmee de overgang naar een nieuwe periode in de geschiedenis.

    PARAGRAAF  5.1

    *Spanjaarden, Portugezen, Engelsen, Fransen en Nederlandser trokken overzee naar niet eerder bezochten gebieden > ontdekkingsreizen >> logisch gevolg van de al bestaande Europese handelsbetrekkingen

     

    * Reizen was volgens de Portugezen belangrijk voor het christendom.

    1488 >> kapitein Bartholomeus Diaz ontdekte het zuidwestelijkste puntje van Afrika en noemde dit 'Kaap de Goede Hoop'. > het gaf namelijk hoop voor een goede route overzee naar Azië. << Door de hoge prijzen zou dit, een zeeroute naar Azië, de uitkomst zijn. Zo konden de Portugezen zelf de producten inkopen en winst maken.

    MAAR: voor een route over zee is technologische kennis een noodzaak > Schepen moesten alles kunnen weerstaan.

     

    *Rond 1300: Europeanen ontwikkelden de magnetische pijl' tot een kompas waarmee men navigeerde.

    * Cartografie ontwikkelde ook steeds verder > kaarten werden betrouwbaarder en gedetailleerder.

     

    1497: Vasco da Gama zeilde van Portugal via Kaap de Goede Hoop naar de westkust van India en laadde zich vol met peper en kaneel = startsein tot het stichten van een enorm handelsimperium in Azië.

     

    * Spanje jaloers > eind 15e eeuw wisten alle Europeanen dat de aarde een bol is.

    > Columbus werd ingeschakeld door de Spaanse koning voor een reis naar Azië via een westelijke route, als hij wist hoe groot het werkelijk was had hij het nooit gedaan.

     

     * Columbus ontdekte land en noemde de inwoners Indianen > eigenlijk Bahama's (wat hij ontdekte). Hij vond geen specerijen maar goud en Indianen.

    Door deze reizen was Europa bang dat Portugal en Spanje gingen vechten DUS >> paus stelde in 1494 de Lijn van Tordesillas in = denkbeeldige lijn die +/- 2200 km ten westen van de Kaapverdische eilanden lag. West = Spanje!!  Oost = Portugal!!

    Columbus ondernam nog 3 reizen + ook andere reizigers > brachten grote delen van kust en binnenland in kaart.

    Vanaf 1500: Men kwam erachter dat Columbus een nieuw continent had ontdekt NIET een nieuwe zeeroute!!

     

    * Nieuw continent was begin van grote teleurstelling voor de Spaanse koning > investeringen brachten niks.

    1519>> Spaanse koning zond Kapitein Magelhaes naar het zuidelijkste puntje van het nieuwe continent > Continent was té groot dus keerde hij terug. Nieuwe continent werd Amerika genoemd naar de geograaf Amerigo Vespucci >> hij noemde het De Nieuwe Wereld.

    >> Spaanse koning gaf de conquistador Hernán Cortez de opdracht Amerika en haar rijdommen onder zijn controle te brengen.

     

    * Spanje bestuurde vanaf midden 16e eeuw vrijwel heel Zuid- en Midden- Amerika, met uitzondering van Brazilië, dat Portugees werd.

    > Hoe deden de Spanjaarden dat? ANTWOORD: Ze hadden buskruit en paarden en waren bijzonder wreed. Belangrijkste: ze brachten Europese ziektekiemen met zich mee > Zuid-Amerikanen konden daar niet tegen en miljoenen stierven + slavernij kwam op komst > deed het dodenaantal oplopen. Indiaanse slaven werden het 'rode goud' genoemd.

    * Komst van Europeanen zorgden voor de ontvolking van Zuid-Amerika

     

    * Andere Europeanen werden geprikkeld >> Fransen en Engelsen richtten zich vooral op het Noorden van Amerika. Nederlanders gingen ook naar Azië + stichtten een groot handelsimperium.

    * Abel Janszoon Tasman (NL) stuitte in 1642 op een nieuw continent: AUSTRALIË

    + NL gingen ook westelijke kant op >> stichtten op plek van NY, New Amsterdam en legde zich toe op kaapvaart en slavernij. Indianen niet geschikt als slaaf, Afrikanen wel.

     

    > Ontstond grootschalige handel in Afrikaanse slaven door Europese landen!

     

    EUROPA

    • nieuwe stroom handelsproducten zorgde voor welvaart
    • centrum van handel werd verschoven naar de landen aan de Atlantische Oceaan
    • handel nam toe, geldeconomie kwam op gang
    • nieuwe takken nijverheid zoals katoen verbouwen > zorgde voor een grote werkgelegenheid MAAR ook voor werkloosheid
    • import goud en zilver > zorgde voor sluipende inflatie in Europa, vooral laagste sociale standen werden hiervan de dupe, GEVOLG: veel mensen trokken naar de Nieuwe Wereld

    * Technologische ontwikkelingen uit de Middeleeuwen kregen door ontdekkingsreizen een nieuwe impuls >> kennis werd overgenomen en bestaande kennis werd verder ontwikkeld!

     

    Eurocentrisme: Europese cultuur word maatstaf voor de hele wereld. 

     

    PARAGRAAF 5.2

    * Middeleeuwen denkbeeld: God was heerser, je was overgeleverd aan hem. Leven was zwaar en daar moest je je bij neerleggen. Kerk en hiernamaals stonden centraal.

    * 1350 >> Italiaanse denkers gingen op een andere manier naar zichzelf kijken > mensbeeld veranderde: de mens en zijn leven werd belangrijk!!  > GEVOLG: kwam meer belangstelling voor wetenschap. Door experimenteren, observeren en metingen veranderde de manier waarop mensen naar de wereld keken en naar hun eigen positie in die wereld: hun wereldbeeld.

     

    *Humanisten = de denkers die de Griekse en Romeinse cultuur bestudeerden en de mens centraal stelden. In hun werk stelde ze ethische vragen. > Als mens moest je actief zijn en zoveel mogelijk kennis verwerven: zo had je degelijk invloed op je eigen levensgeluk. Het geloof moest je vanbinnen voelen.

    > periode waarin HUMANISME invloedrijk werd en het de kunst, literatuur en wetenschap veranderden = Renaissance (wedergeboorte).

     

    * 1350 - 1550 >> Europese literatuur, kunst en wetenschap veranderden zo rigoureus dat er een nieuw tijdperk werd geboren volgens de bedenkers van de Renaissance.  

    INVLOED: namen aspecten uit de klassieke levenswijze over en probeerden deze te combineren met hun christelijke geloof.

     

    *Erasmus = NL humanist. 'Hij vond dat de Europese samenleving corrupt en immoreel was. Dit kwam doordat mensen niet meer begrepen wat Jezus hun had willen leren >> OPLOSSING: hij schreef vertaling van de Bijbel. Hij had kritiek op de rijkdom en rituelen van de kerk >> leidde de gelovigen af van de ware boodschap!

     

    *Schilders:

    • Toonden steeds vaker mensen met menselijke gevoelens en beeldden Griekse en Romeinse mythen af
    • Ontdekten dat je diepte kan creëren in een platte tekening = PERSPECTIEF

    *Leonardo Da Vinci (1452-1519)

    was schilder, architect, musicus, wiskundige en uitvinder. Hij sneed lijken open om anatomie te ontdekken. Zijn dingen werden wereldberoemd!!  Hij was specialist op veel gebieden van wetenschap en kunst en was dus een uomo universale = universeel mens

     

    *Wetenschappers namen dingen over van de Grieken en Romeinen: aarde was een mechanisch geheel. Ze gingen observeren, meten en experimenteren > ontstaan empirisme = door experimenteren en metingen tot wetenschappelijke kennis komen. > "niets is waar tot het experimenteel bewezen is" werd de nieuwe quote. 

     

    *Copernicus = ontdekker van: heliocentrisme = de aarde draait om de zon!!

    > hierdoor durfde wetenschappers ineens alle eeuwenoude 'kennis' ter discussie te stellen.

    *Galileo Galilei >> bouwde eerste telescoop en bevestigde daarmee het heliocentrisme + hij beschreef de theorie van de ZWAARTEKRACHT

     

    Oktober 1517 > theoloog Maarten Luther publiceerde een document met 95 stellingen. Hierin uitte hij kritiek op de kerk > GEVOLG: scheuring in de kerk = reformatie / kerkhervorming

    - katholicisme bleef bestaan

    - ontstaan nieuw christelijk geloof = protestantisme. Heet zo OMDAT de kerk tekenden namelijk protest tegen misstanden in de katholieke kerk.

     


     

     

     

     

     

     

     

     

Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Noem een argument waarom de leefomstandigheden van de arbeiders beroerd waren.
Er braken epidemieën uit.
Wat is urbanisatie?
Het massaal verhuizen van platteland naar de stad.
Hoeveel klassen zijn er in de klassensamenleving?
4
Noem 5 slechte arbeidsomstandigheden.
-De werkdagen waren lang: 14-16 uur per dag.
-Het werk was saai en eentonig.
-Het werk was gevaarlijk en ongezond.
-Lage lonen.
-Veel kinderarbeid.
Wat is kapitalisme?
Een economisch systeem waarbij alles om geld draait.
Wat is modernisering in deze tijd?
De vervanging van wind een water door machines.
Hoezo word de periode tussen 1760 en 1850 een industriële revolutie genoemd?
De veranderingen waren zo groot dat ze het een revolutie noemen.
Wat is een industriële samenleving?
Samenleving waar industrie het voornaamste is. (als er industrialisatie plaats heeft gevonden)
Wat is industrialisatie?
De verdringing van landbouw en huisnijverheid door industrie als voornaamste bestaan.
Wie en wanneer vond de stoommachine uit?
James Watt in 1790.