Samenvatting Memo geschiedenis voor de bovenbouw vwo

-
264 Flashcards en notities
25 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Memo geschiedenis voor de bovenbouw vwo". De auteur(s) van het boek is/zijn Pia fruytier. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Memo geschiedenis voor de bovenbouw vwo

  • 1 Jagers en boeren

  • Waar en wanneer ''ontstond'' de eerste mens?

    Afrika 140.000 v.C.
    Azië 80.000 v.C.
    Europa 40.000 v.C.

  • Wanneer is de tijd van jagers en boeren en in welke periode valt deze?
    Tot c. 3000 v.C. Prehistorie
  • Noem 4 kenmerken van jagers-verzamelaars
  • Wat zijn de kenmerkende aspecten van tijdvak 1 Jagers en boeren?
    1. De levenswijze van jagers-verzamelaars
    2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
    3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
  • Waarin verschilde de homo-sapiens van zijn voorganger?
  • Wat is de belangrijkste ontwikkeling voor de mensen in tijdvak 1?
    Dat zij van jagers en verzamelaars boeren worden: de landbouwrevolutie.
  • Wat is de agrarische revolutie en wanneer vond die plaats?
    Toen rond 12.000 v.C. de laatste ijstijd op zijn einde liep, ontstond er een vruchtbaar gebied in het Midden-Oosten. Mensen gingen zich er voor lange tijd vestigen en aan landbouw doen.
  • Waar ontstonden de eerste landbouwsamenlevingen?
    Rond de vruchtbare halve maan in het Midden-Oosten
  • Waarmee begint en eindigt de Prehistorie?
    Begint
    Met de periode waarin de eerste mensen zich ontwikkelen tot denkende wezens die op twee benen lopen. 
    Zij ontdekken en vinden van alles uit (vuur, wiel, ploeg).
    Van kleine groepen rondtrekkende jagers naar grotere groepen gevestigde landbouwers.

    Economische verhoudingen en sociale verbanden veranderen.


    Eindigt
    Wanneer de mens gaat schrijven.
  • Wat waren de gevolgen van de A.R.?
  • Waar was vruchtbare grond en waarom daar?
    In Mesopetamië omdat de Eufraat, Tigris en de Jordaan voor vruchtbare grond zorgden.
  • Waar en wanneer verscheen de eerste mens, ofwel homo habilis?
    Afrika c. 2,5 miljoen jaar geleden.
  • Wat waren de nadelen van de A.R.?
    - mensen waren minder gezond, door ziekten en het zware werk
    - boeren waren kleiner dan jagers-verzamelaars
    - de levensverwachting daalde
    - sociale ongelijkheid
  • Waar en wanneer ''ontstond'' de moderne mens, ofwel homo sapiens?
    Afrika 140.000 v.C.
    Azië 80.000 v.C.
    Europa 40.000 v.C.
  • Wat zijn de 3 oorzaken van de agrarische revolutie?
    -Klimaatsverandering
    -Bevolkingsgroei
    -Kennis van planten en dieren
  • Kenmerkend aspect 1 De levenswijze van jagers-verzamelaars.
    Noem 6 kenmerken van jagers-verzamelaars
    1. Waren meestal nomaden.
    2. Leefden van de jacht en het verzamelen van voedsel.
    3. Ze leefden in kleine groepen. (20-30)
    4. Ze leefden in grotten, hutten of tenten.
    5. Binnen de groep nauwelijks sociale verschillen.
    6. Onderlinge handel en ruilden producten.
  • Wat zijn de 5 gevolgen van de agrarische revolutie?
    - Men ging op één plek wonen (sedentair)
    -Bevolkingsgroei, er was minder plek nodig en er was een hoger geboortecijfer
    -Nieuwe technieken nieuwe steentijd door uitvinding gepolijst steen
    -Natuur naar eigen hand zetten
    -Minder gezond leven en hiërarchie
  • Waarin kwamen de homo habilis en de homo sapiens overeen, en waarin verschilde zij?
    Overeenkomst
    1. Ze waren beide jagers-verzamelaars.

    Verschil
    1. De homo sapiens maakte meer gespecialiseerde gereedschappen en gebruikte daarvoor meer verschillende materialen.
    2. De homo sapiens maakte afbeeldingen, waaronder grotschilderingen. 
  • 1.1 De agrarische revolutie

  • Wanneer en waar ontstonden de vroege steden?
    Rond 3300 v.C. in Soemerië, in het zuidelijke gedeelte van Mesopotamië.
  • In deze paragraaf zal besproken worden wat de gevolgen zijn geweest van de veranderingen in de landbouw rond de 11e eeuw. Rond de 11e eeuw werd het drieslagstelsel ingevoerd, werden grote stukken woest terrein tot landbouwgrond gemaakt en werd de ijzeren ploeg voor het eerst gebruikt. deze vernieuwingen hebben grote gevolgen gehad voor de geschiedenis. Duidelijk is dat de landbouw door deze vernieuwingen veel meer producten tot stand bracht. Door een veel groter aanbod van landbouwproducten ging de prijs omlaag, om de landbouwproducten toch kwijt te raken werden deze verhandeld. Er ontstonden handelssteden waar een burgerij ontstond die vaak rijk was geworden van de handel van goederen. Veel burgers eisten speciale rechten van de adel(privileges). Deze kregen zij vaak ook omdat de adel voor het verstrekken van deze privileges militaire steun en belastinggeld terug kreeg.   
  • Wanneer was de laatste ijstijd?
    120.000 v.C. - 10.000 v.C.
  • Waardoor ontstonden de eerste steden?
    Door veel vruchtbare grond rond de Tigris, Eufraat en Jordaan. Er bleef elk jaar een laagje slip achter en door kunstmatige irrigatie ontstonden er overschotten.
  • Waardoor bloeide de handel rond de 11e eeuw weer op?
      Dit kwam door toegenomen opbrengsten in de landbouw
  • Noem 2 punten die veranderden toen de ijstijd aan zijn einde was.
    1. Het begon in deze regio (Midden-Oosten) meer te regenen en er ontstond een vruchtbaar gebied. (De vruchtbare Halvemaan)

    2. De Saharawoestijn ontstaat in Noord-Afrika, de mensen trokken weg en vestigen zich langs de Nijl. (Werd daarna landbouwstedelijke samenleving)
  • Wat waren de gevolgen van de eerste steden?
    Bevolkingsgroei en het was niet langer nodig dat iedereen zich met voedselvoorziening bezighield. Zo ontstonden er verschillende beroepen. Hierdoor ontstonden er ook verschillende sociale lagen die verschilden in rijkdom en macht. Zo ontstond een hiërarchie.
  • Rond de 11e eeuw namen de opbrengsten in de landbouw toe. Waardoor kwam dit?

    Ten eerste hadden boeren een nieuwe manier van landbouw bedrijven (drieslagstelsel).
    Ten tweede werden woeste gebieden zoals bossen en moerassen tot landbouwgrond gemaakt. De hoeveelheid akkers nam dus enorm toe.
    Tot slot werden er ijzeren ploegen ingezet die de grond konden omkeren.
  • Wat is de vruchtbare Halvemaan?
    Een vruchtbaar gebied in het Midden Oosten (en daarna Egypte) dat ontstond aan het eind van de ijstijd.
  • Wat waren de 3 taken van Soemerische stadsbestuurders?
    De orde handhaven, de stad beschermen tegen vijanden en de irrigatiesystemen onderhouden.
  • De voedseloverschotten in de 11e eeuw hebben twee gevolgen gehad, geef deze twee gevolgen.
    De bevolking kon groeien en de handel kon toenemen.

  • Kenmerkend aspect 2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
    Wat is de agrarische revolutie?
    De overgang van jagen en verzamelen als voornaamste middel van bestaan naar een sedentair bestaan als boer. Dit is geleidelijk gegaan.
  • Wat deden ambtenaren?
    De koning helpen met het bestuur door de administratie bij te houden, wetten op te stellen, te controleren of iedereen wel belasting had betaald enz. enz.
  • Wat waren de gevolgen van de gegroeide handel?
    Steden gingen met elkaar samenwerken (hanzensteden).
    Landsheren en koningen gingen zich actiever te bemoeien met handel drijven vanwege de welvaart die dit hun gebied bracht. Ze probeerden vooral vijligheid voor kooplieden te waarborgen.
    Tot slot ontstond er rond de 13e eeuw een vraag naar geld. 
  • Noem 2 theorieën die de overstap naar landbouw verklaren. (Dus oorzaak agrarische revolutie)
    1. Een klimaatverandering leidde tot een voedseltekort (droogte), waardoor mensen nieuwe manieren zochten om voedsel te produceren.

    2. Mensen werden door een snelle bevolkingsgroei gedwongen zelf gewassen te gaan verbouwen. (Natuur uitgeput)
  • Waardoor ontstonden ook in Egypte steden?
    Door overstromingen van de Nijl en de overschotten daarvan.
  • De Italiaanse handelssteden brachten twee gebieden met elkaar in connectie, welke twee waren dit?
    De Italiaanse handelssteden bracht  het Byzantijnse Rijk en het Midden-Oosten in contact Engeland en Vlaanderen. Zelfs Scandinavië maakte gebruik van dit netwerk.  
  • Waarom kun je spreken van een agrarische "revolutie"?
    Hun leven van bestaan veranderde volledig. 
    Van nomadisch naar sedentair.
    Van afhankelijk van wat de natuur toevallig aan voedsel opleverde, naar met name de voedselproductie in eigen hand.
  • Wanneer ontstonden er in China, Peru, India en Mexico ook stedelijke samenlevingen?
    Tussen 2700 v.C. en 300 v.C.
  • Waarom zouden landsheren stadsrechten vergeven, ze verliezen hiermee toch hun eigen macht?
    Landsheren kregen ook dingen terug wanneer ze een nederzetting stadsrechten gaven, denk hierbij aan belastingen en militaire steun.
  • Wat zijn 2 andere namen voor de agrarische revolutie?
    1. landbouw revolutie.
    2. neolithische revolutie.
  • Met welke ontwikkeling ging de ontwikkeling van steden hand in hand?
    De ontwikkeling van het schrift. Als je niet kan noteren is het ook lastig om een stad te besturen.
  • Een stad kende drie bevolkingslagen, welke waren dit?
    Burgerij: deze bevolkingslaag had burgerrechten
    Patriciërs: dit waren de rijke burgers die veelal ook in het bestuur zaten.
    Mensen zonder burgerrecht: dit was de armste bevolkingslaag. Vaak mensen zonder ambacht of boeren die naar de steden waren getrokken.
  • Wat is het neolithicum?
    De "nieuwe steentijd". 
    Heeft zijn naam te danken aan het gebruik van de nieuwe, gepolijste stenen gereedschappen. 
  • In welke 2 stappen ontstond het schrift?
    1. Kleine kleivoorwerpjes
    2. In klei gekerfde tekens.
  • Waarom nam de macht van de adel enorm af toen de handel toe nam en de steden groeiden?
    Het feodale stelsel was gebaseerd op vertrouwen. De landsheer zou de boeren bijvoorbeeld beschermen. Toen de mensen vervolgens in steden gingen wonen konden ze zichzelf beschermen, vrijheid konden ze kopen door middel van hun geld. De adel was dus gewoon weg overbodig.
  • Wat betekende de ontwikkeling van het schrift?
    Het verlaten van de prehistorie.
  • In de 14e en 15e eeuw kromp de Europese bevolking met ongeveer 30%, wat is de oorzaak van deze krimp geweest?
    De Zwarte Dood oftewel de pest
  • Noem 5 gevolgen van de agrarische revolutie.
    1. Bevolkingsgroei, door meer productie op minder grond (voedseloverschotten) meer mensen voeden; vrouwen minder lichamelijk belast, dus ook het geboortecijfer groeide. 
    2. Sedentaire bestaan bevorderde de ontwikkeling van veeteelt.
    3. Ontwikkeling van nieuwe technieken en gereedschappen.
    4. Achteruitgang gezondheid eerste boeren.
    5. Zorgde voor sociale verschillen.
  • Hoe heette het Soemerische schrift?
    Het spijkerschrift.
  • Zou je kunnen beredeneren dat de Zwarte Dood positieve gevolgen heeft gehad voor de welvaart?
    Aangezien ongeveer 30% van de Ëuropese bevolking gestorven was, was er een enorm voedseloverschot. het aanbod was immers hoog en de vraag laag. Dit zorgde voor lagere prijzen die werden betaald voor landbouwproducten. Aangezien de overlevenden van de pest bespaarden op deze landbouwproducten konden ze hun geld uitgeven aan luxere producten. De afstandshandel nam dus weer toe
  • Wat zijn enkele kenmerken van de agrarische revolutie?
    1. Men ging op één plek wonen (sedentair).
    2. Bevolkingsgroei, er was minder plek nodig en er was een hoger geboortecijfer.
    3. Nieuwe technieken nieuwe steentijd door uitvinding gepolijst steen.
    4. Natuur naar eigen hand zetten.
    5. Minder gezond leven.
    6. Hiërarchie.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Waar en wanneer ''ontstond'' de eerste mens?
17
Noem 4 kenmerken van jagers-verzamelaars
17
Waarin verschilde de homo-sapiens van zijn voorganger?
17
Wat is de agrarische revolutie en wanneer vond die plaats?
17
Pagina 1 van 64