Samenvatting Over de grenzen van disciplines

-
117 Flashcards en notities
3 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Over de grenzen van disciplines". De auteur(s) van het boek is/zijn Ruud Abma. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

Samenvatting - Over de grenzen van disciplines

  • 1 Intro

  • blalblalbla

  • 2 Disciplines

  • Wat is nodig om een discipline te erkennen?
    - Een aparte academische opleiding met naam en bekendheid
    - Academische erkenning
    - Professionele status
    Door een internationaal karakter en als een discipline langere tijd bestaat, zal de discipline sterker worden. Er is een werkplaats nodig (denkruimte en sociale binding) en continuïteit en stabiliteit (kennisoverdracht en opvolging). Uiteindelijk kunnen er in een discipline subdisciplines en specialismen ontstaan.
  • Disciplines moeten op twee fronten worden gelegitimeerd, namelijk binnen de wetenschap en ten opzichte van de maatschappij. Hoe wordt een discipline binnen de wetenschap gelegitimeerd?
    1. Door demarcatie. Demarcatie is het trekken van grenzen tussen wetenschappelijke bevindingen en de uitspraken van buitenstaanders. Bij demarcatie hoort 'boundary work'. Dit houdt in dat de omheiningen tussen de discipline en de buitenwereld voortdurend moeten worden bewaakt en verstevigd (= multifunctioneel). Ook retorische praktijken worden gebruikt, dit houdt in dat door het gebruik van bepaalde etiketten een sociaal effect wordt bewerkstelligd, dus macht uitgeoefend.
    Een demarcatie kan ook een sociale grens zijn. Zie citaat de Groot. 
    2. Door alliantie. Alliantie betekent dat er bindingen moeten worden aangegaan of bondgenootschappen moeten worden gesloten. Bij alliantie hoort 'boundary concepts'. Dit houdt in dat het bruikbaar moet zijn voor onderzoekers, een voorbeeld hiervan is het brein (oftewel de intelligentie). Hier hoort nog 'boundary objectes' bij, een voorbeeld hiervan zou een MRI-scan zijn.
    Deze fronten worden gepresenteerd aan de 'audiences', de publieken van een discipline. Tussen boundary concepts en boundary objects ligt de 'trading zone' (Galison). Hierin wordt handel bedreven.
  • Wat zijn de functies van een discipline?
    - Cognitieve functies zijn genereren, bewaren en overdragen van kennis. Dit is het inhoudelijke aspect.
    - Sociaal functioneren ook wel socialisatie. Dit is het leren van de normen en gebruiken. Dit bevordert stabiliteit en reproductie.
    - Wetenschappelijke aspect.
  • Een nadeel van een discipline kan zijn dat ze neigen tot etnocentrisme.
  • Becher & Towler: disciplines worden beoordeelt op mate van convergentie:
    - Hoe harder een discipline is, hoe meer aanzien.
    - Hoe convergenter, des te meer aanzien (SW heel divergent). Convergent houdt uniforme definities in.
    - Hoe meer geconcentreerd een onderzoek is, des te meer aanzien (urbaan vs ruraal).
  • Merton: Matteus-effect
  • Disciplines zijn in de eerste plaats door mensen gemaakte institutionele kaders voor wetenschapsbeoefening. Het is een pragmatisch (=praktisch) verband waarin verschillende belangen worden verbonden.

  • Publiek dichtbij: studenten, universitaire bestuurders en collega-academici.

    Publiek veraf: ouders van de studenten, de wetgevers en beleidsmakers van het hoger onderwijs en het algemene publiek.
  • Steinmetz: 'sociologie kan niet zonder geschiedenis, andersom wel'
    Epistemologisch onbewuste: samenhangende vooronderstellingen in de dagelijkse onderzoekspraktijk van SW's, kern hiervan is het C-N model. Het C-N model brengt het verschil tussen wetenschap en niet-wetenschap in de kaart. C-N model zegt 'als A, dan B'. Dit wordt ook wel constante conjunctie genoemd. Hieruit volgt het methodologisch positivisme, een filosofische stroming waarin men theoretische uitspraken rechtvaardigt. Ook wel 'meten is weten'. Een voorbeeld hiervan is de rationale keuze theorie.
  • Good: tradities zijn belangrijk in het begrijpen van disciplines. Er wordt gekeken naar de sociale psychologie. Ook hier wordt het begrip 'boundary work' (doorgaand proces) naar voren gehaald, als het afbakenen van grenzen (case study = praktijkonderzoek). Ook 'boundary object', wat is ontstaan door de samenwerking tussen disciplines. Kijken naar de logica.

    In de sociale sociologie is er sprake van een endemic disunity, leg uit: Endemisch houdt in dat iets liever voorkomt in een bepaalde discipline, een bepaald vak wil liever bij een bepaalde discipline horen. Bij de sociale psychologie is er geen eenheid, omdat een deel neigt naar de psychologie en een deel naar de sociologie.
  • Wat zijn de drie pijlers van discipline?
    - Onderwijs
    - Onderzoek
    - Maatschappelijke praktijk
  • Disciplines zijn historische producten.
  • Het ontstaan van een discipline gebeurt niet doelgericht, het gebeurt 'plots'. Wetenschappers zijn op zoek naar een nieuwe manier. Vervolgens is er een paradoxale ontwikkeling: hoe meer succes een discipline krijgt, des te meer rivaliserende onderzoeksgroepen en botsingen. Departementen en publicaties in tijdschriften spelen hiernaast nog een grote rol.
  • 3 Verdeelde wetenschap?

  • Wie is de grondlegger van het positivisme en wat houdt het in?
    De grondlegger is Comte. Het positivisme stelt dat er alleen geldige kennis kan ontstaan van wat aanwijsbaar is in de werkelijkheid (antimetafysisch). Ook wel de door middel van observaties en experimenten vastgestelde regelmatigheden, ook wel onveranderlijke natuurlijke wetten. Mach: al onze kennis is terug te voeren op zintuiglijke indrukken.
  • Wat is hermeneutiek en wie is de grondlegger hiervan, en waarom zijn de SW een dubbele hermeneutiek?
    De hermeneutiek is bedacht door Dilthey. Hermeneutiek is de leer van het interpreteren van teksten en andere cultuuruitingen. De SW wordt een dubbele hermeneutiek genoemd omdat:
    1. de wereld die de SW's beschrijven is op zichzelf al een betekenisvolle wereld.
    2. SW's zien de wereld als objectief, waar zij zelf betekenis aan geven.
  • Verklaren (Ërklaren) = het laten zien dat een fysieke verandering het gevolg is van een causale relatie.
    Begrijpen (Verstehen) = het laten zien dat historische veranderingen het resultaat zijn van menselijk handelen en de daarin belichaamde doelen en waarden.
    --> Het gaat dus om de drijfveren van mensen te achterhalen aan de hand van de uiterlijk waarneembare expressie van die drijfveren in taal, kunst of handelen in het algemeen.
  • Wat is het doel van de NW volgens Windelband? En van de GW?
    Het doel van de NW is het ontdekken van wetmatigheden, dit wordt ook wel aangeduid als 'nomologisch'.
    Het doel van de GW is een zo volledig mogelijke beschrijving geven van een proces binnen een uniek, historisch werkelijkheidsdomein, dit wordt ook wel aangeduid als 'idiografisch'. 
    De hermeneutiek past het beste bij de idiografische benadering.
  • Wat is het C-N model?
    Het C-L model is ontwikkeld door Hempel. Het wordt ook wel D-N model genoemd, wat deductief-nomolgisch betekent. Het model bestaat uit twee premissen en een conclusie. Één van die premissen moet een algemene natuurwet zijn (deze dekt het te verklaren verschijnsel). Volgens dit model zijn verklaring en voorspelling structureel symmetrisch. Het zegt 'als A, dan B' of a+b+c=d.
    Dit model heeft betrekking op de 'context of justification'.
  • Wat is 'context of justification' en wat is 'context of discovery'?
    Context of justification houdt de rechtvaardiging van theoretische uitspraken in (empirie + logica). Context of discovery is het onderzoeksproces zelf. Hierdoor ontstaat het verschil tussen regels en praktijk.
  • Een experiment is een gesloten systeem (= in vitro).
    Een veldonderzoek/natuurlijke onderzoek is een open systeem (= in vivo).
  • Gould: physics envy (verklaren is niet hetzelfde als voorspellen). De NW worden vaak gezien als nomothetisch, terwijl dit lang niet altijd zo is. Dit wordt wel vaak als een lonkend ideaal gezien.
  • Bij een ongeval moet er een diepteanalyse worden gemaakt. Hierin is achteraf verklaren passender dan voorspellen.
  • Wat houdt het standaardbeeld van de wetenschap in?
    - Empirische waarneming (positieve gegevens)
    - Gecontroleerde omgeving
    - Wiskundige modellen (ondubbelzinnigheid = duidelijkheid)
    Dit is de verhouding tussen wetenschap en praktijk als die tussen bewezen kennis en toepassing. De wetenschappen van de NW en de GW hebben eigen kentheoretische en methodologische uitgangspunten.
  • Wat is sciëntisme?
    Het sciëntisme is wat de SW's moesten volgens de NW's, namelijk het navolgen van de werkwijze van de NW. Hierdoor is er altijd een problematische relatie ontstaan tussen de SW en de NW. 
  • Wie zijn de Wiener Kreis en wat zijn hun uitgangspunten?
    De Wiener Kreis zijn de logisch positivisten. Dit is een combinatie van positivisme en logica: de wetenschap is één, of ze is het niet. Het gebruik van abstracte concepten is verdedigbaar, zolang deze via protocolzinnen (via operationaliseren) aan waarnemingen gekoppeld kunnen worden. Waarneming is een legitieme bron van kennis (verifieerbaar). Het causaliteitsvraagstuk wordt opgelost door logica, er zijn eigenlijk alleen correlaties.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Drie typen maatschappijwetenschap
- Beschrijvend (narratief en/of statistisch). Bv CBS/SCP
- Abstract (opsporen mechanismen)
- Concreet (analyse complexe sociale processen, rekening houdend met 'openheid' en toeval)
Noem de verschillende types interventielogica.
- Individueel (cognitieve gedragstherapie) --> aanpassen gedrag werknemer
- Bedrijf (Human Resource Management) --> productie en zorg voor werknemer
- Overheid (wetgeving en beleid) 
(Casus Burnout en WAO)
Wat is het verschil tussen triomfalisten en constructivisten?
Triomfalisten zeggen: wetenschap (de echte waarheid) overwint common sense --> vooruitgang
Constructivisten zeggen: er is geen vooruitgang, alleen een eeuwige strijd om de waarheid
van Wel zegt: er is een zekere vooruitgang
- Sommige rationele ficties blijken beter te zijn/te werken dan andere
- Juistheid is gerelateerd aan (historisch) context
Wat is de rol van paradigma's?
1. Wetenschappelijk wereldbeeld (inclusief epistemologie: 'zo hoort het')
2. Praktijk voorbeeld ('zo doen wij dat': tacit knowledge)
Paradigma's helpen (a) eenheid van een discipline in stand te houden, en (b) aankomende vakgenoten te socialiseren in gewoontes van de discipline.
Wat is het verschil tussen context of justification en context of discovery?
Context of justification: Hoe kunnen/moeten theoretische uitspraken gerechtvaardigd worden? (normatief) --> CLM/Popper
Context of discovery: hoe worden wetenschappelijke inzichten ontdekt? (empirisch (historisch) --> Kuhn
Weerspiegelt de historische omslag in wetenschapsonderzoek.
Waarom kunnen redenen ook oorzaken zijn?
Een oorzaak zet iets anders in beweging (causaal mechanisme). Een reden is dat je een motief hebt om iets te doen, je wilt iets voor elkaar krijgen.
Een reden kan een oorzaak zijn omdat je iets wilt bereiken of veranderen, dus ga je tot handelen over. Dat handelen fungeert als werkzaam mechanisme: er verandert iets.
Theoretische termen:
- Instrumentalistisch (Epistemologisch) = 'no existential commitments'; theoretische termen zijn schakel in formeel-logisch netwerk (Hempel)
- Realistisch (Ontologisch) = een theoretische term verwijst naar inhoudelijke kenmerken van een object (moet ook echt bestaan)
Als ik niet kan voorspellen, deugt mijn theorie dan wel? Kan ik wel iets verklaren? (A.D. Groot)
- Voorspellen kan alleen in gesloten systemen, op basis van theoretisch geformuleerde wetmatigheden.
- In open systemen kun je wel verklaringen bieden, maar niet voorspellen (geen symmetrie)
Wat is constante conjunctie?
- Altijd als p, dan q: kenmerkend voor formele (=logica) theorieën (bv het logisch-positivisme)
- Inhoudelijke theorieën, met uitspraken over werkzame kenmerken van het object (causale mechanismen)
- Concrete causaliteit (Manicas): hoe veroorzaken gebeurtenissen daarop volgende gebeurtenissen? --> causale ketens
Wat is de disciplinaire paradox die Good beschrijft?
De functies van een discipline zijn cognitief (bewaren, genereren en overdragen van kennis) en sociaal (leren van normen en gebruiken; bevordert stabiliteit en reproductie). Als je buiten jouw discipline treedt omdat je bijvoorbeeld nieuwsgierig bent, heb je andere kennis, want je weet niks over de nieuwe discipline. Maar hiertegenover staat een schuldgevoel omdat je je eigen vak 'in de steek laat'.