Samenvatting Rechtsoriëntatie

-
331 Flashcards en notities
5 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Rechtsoriëntatie". De auteur(s) van het boek is/zijn C J Loonstra, G W van der Voet. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Rechtsoriëntatie

  • 1.1 Rechtsbronnen 11

  • Wat zijn rechtsbronnen?
    Rechtsbronnen zijn identificatiemiddelen aan de hand waarvan we rechtsregels kunnen onderscheiden van andere regels van moraal en fatsoen. 

    (Informatie bronnen van het geldend recht. (waar vind ik recht)
  • Wat zijn rechtsregels?
    Regels die uit een van de rechtsbronnen komen.
    (en behoren tot het positieve recht)
  • Welke rechtsbronnen worden binnen het Nederlandse rechtsstelsel erkend?
    1. de wet
    2. de gewoonte
    3. de rechtspraak
    4. het verdrag
  • 1.1.1 Wet

  • Wat verstaan we onder Wet in materiële zin?
    Ieder naar buiten werkende algemene, de burgers bindende regeling, uitgaande van een daartoe bevoegd overheidsorgaan.

    (Regels die betrekking hebben op de rechten en plichten/ wat mag en niet mag -> Inhoudelijk)
  • Materieel Recht

    Ieder mens heeft dagelijks te maken met materieel recht.
    Er ontstaan dan rechten en plichten

    Zo moet de koper van een pizza de koopprijs betalen en heeft hij recht op levering van de pizza, terwijl de verkoper de pizza moet leveren en recht heeft op betaling van de koopprijs. Gewoonlijk ontstaan daarbij geen conflicten omdat zowel de koper als de verkoper beseft dat hij zijn verplichtingen moet nakomen, en dat ook doet.

    Een ander voorbeeld van een materieel (inhoudelijk) recht is het recht van de student op studiefinanciering door de overheid. En in het verkeer op straat kennen we regels van materieel recht waaraan we ons (meestal) houden: Verkeersregels.



  • Wat verstaan we onder wet in formele zin?
    Een wet in formele zin is een gezamenlijk besluit van regering en Staten- Generaal. dat volgens een bepaalde procedure tot stand is gekomen.


    (Regels die ervoor zorgen dat de procedure voor het materieel recht goed gevoerd worden -> procesmatig van aard)
  • Formeel Recht


    Pas als er moeilijkheden ontstaan, komen we in aanraking met het procesrecht.

    Voorbeelden: de koper van een zeilboot heeft al wel betaald, maar de verkoper weigert de boot te leveren, of een bankovervaller wordt met buit en al door de politie op heterdaad betrapt en aangehouden. In het procesrecht vinden we regels over hoe de koper de verkoper via de rechter alsnog tot levering van de zeilboot kan dwingen en hoe de bankovervaller in een strafproces moet worden berecht.

    Hoe een wet in formele zin tot stand komt, is aangegeven in art.81 e.v.
    van de Grondwet en in de Reglementen van Orde van de eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal.
  • Wat is de regering en wat is het kabinet?
    De regering bestaat uit de koning en alle ministers. Het kabinet bestaat uit alle ministers en alle staatssecretarissen.
  • Taken van de regering en het kabinet

    De regering is onder ander verantwoordelijk voor:
    • De uitvoering van wetgeving en Rijksoverheidstaken.
    • De begrotingen opstellen en aanpassen.


    Het kabinet:
    • Benoemt commissarissen van de koning, burgemeesters en leden van de rechterlijke macht.
    • Bestuurt het land en voert het beleid uit.
  • Ministerraad/Minister/Ministerie

    Ministerraad
    De ministers vormen samen de ministerraad. De minister-president is voorzitter van de ministerraad. De ministerraad besluit over het regeringsbeleid.

    Een minister is een persoon die deelneemt aan de regering van een land, en die over het algemeen ook leiding geeft aan een ministerie. Het woord minister is overgenomen uit het Latijn, waar het woord 'minister' dienaar betekent. ...


    Een ministerie of departement is een afdeling van een overheid waar het beleid van de regering wordt uitgevoerd. Aan een ministerie wordt leiding gegeven door een minister. In België werden de ministeries van de federale overheid herdoopt tot Federale Overheidsdienst.
  • Tweede Kamer

    De Tweede Kamer vormt tezamen met de Eerste Kamer de Staten-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden. De Staten-Generaal zijn sinds 1814 de volksvertegenwoordiging voor Nederland. ..
  • Door welke procedure kan een wet in formele zin tot stand komen?
    Dit besluit kan zowel door middel van initiatief van de Staten- Generaal als door middel van het initiatief van de regering tot stand komen.


    1. De wet wordt ontworpen door ambtenaren op het departement van de betreffende minister.
    2. Vervolgens wordt het wetsontwerp behandeld in de Ministerraad, waarna het ter advies voorgelegd aan de raad van State.
    3. Na het advies van de Raad van State kan het wetsvoorstel worden voorgelegd aan de Tweede Kamer en vervolgens na de Eerste Kamer.
    4. Wanneer beide Kamers het voorstel hebben goedgekeurd, wordt het aan de koning(in) voorgelegd te bekrachtiging.
    5. Naar ondertekening van de vorst(in) wordt het wetsvoorstel gepubliceerd in het Staatsblad, waardoor het 'kracht van wet' krijgt.
  • Welke drie categorieën kun je onderscheiden?  
    1. Wetten die alleen wet in formele zin zijn en geen wet in materiële zin;
    2. Wetten die zowel wet in formele zin zijn als wet in materiële zin'zijn;
    3. Wetten die alleen wet in materiële zin zijn en geen wet in formele zin;
  • Hoe worden Wet in Formele zin en Wet in Materiële zin ook wel genoemd?
    • Wet in Bloot Formele zin 
    • Wet in Bloot Materiële zin
  • Bij welke drietal regels kan bij eventuele strijdigheid worden bepaald welke wettelijke regeling voorrang heeft?
    1. Een hogere Wet gaat voor een lagere;
    2. Een latere Wet gaat voor een eerder;
    3. Een bijzondere Wet gaat voor een algemene;
  • Hiërarchie in wetgeving
    1 En hogere wet gaat voor een lagere wet;

    Hiermee wordt bedoel dat wetten van lagere orde niet in strijd mogen zijn met wetten van hogere orde.

    Voorbeeld:
    Zo mag ene bestemmingsplan van de Gemeente niet in strijd zijn  met de Wet op de Ruimtelijke ordening. Mocht dit wel het geval zijn, dan kan de rechter de wetten van lagere orde onverbindend verklaren. 
  • De rechter toetst lagere wetten aan hogere wetten. Wat voor uitzondering geldt  op deze belangrijke gang?
    Het is niet toegestaan om een Wet in Formele zin te toetsen aan de grondwet.

    Dit verbod vinden we in art 120 grondwet.

  • Wat zijn Grondrechten

    De Grondwet kwam in 1814 tot stand en is de hoogste Nederlandse wet. De huidige Grondwet dateert uit 1983. In de Grondwet staan alle regels voor onze staatsinrichting en onze grondrechten.
    GrondrechtenIn hoofdstuk 1 van de Grondwet staan de rechten van de inwoners van Nederland. Dit worden grondrechten genoemd. Het gaat daarbij vooral om mensenrechten en democratische rechten (rechten van burgers en de overheid onderling). Zo zijn het discriminatieverbod, de vrijheid van godsdienst en van meningsuiting en het recht op privacy opgenomen. Ook sociale rechten, zoals het recht op huisvesting en gezondheidszorg, zijn grondrechten.

    Toetsen aan de Grondwet niet mogelijkDe rechter kan niet een andere wet aan de Grondwet toetsen en daarna de getoetste wet, die dan in strijd is met de Grondwet, ongeldig verklaren. In de meeste andere landen van de Europese Unie is zo'n toetsing wel mogelijk.

    GrondwetswijzigingBij wijziging van de Grondwet geldt een andere wetgevingsprocedure dan bij wijziging van gewone wetten. Herziening vindt plaats in 2 lezingen. Bij de tweede lezing is in de Eerste Kamer en in de Tweede Kamer een tweederde meerderheid nodig.
  • Noem een paar voorbeelden in Wet Formele zin?
    • Goedkeuringswet
    • Verdrag
    • Begrotingswet


    Deze komen tot stand door samenwerking  van de regering en Staten- Generaal zonder dat gezegd kan worden dat ze algemene de burgers bindende regelingen bevatten
  • Noem een paar voorbeelden van de Wet Materiële zin?
    • Burgelijk Wetboek
    • Wetboek strafrecht
    • Huurwet
    • Opiumwet
    • Wegenverkeerswet
  • Wat is codificeren?
    Codificeren is het vastleggen van de gehele rechtsstof in wetboeken.
  • Wanneer gaat men over tot codificatie? 
    Dit gebeurd wanneer de rechtsonzekerheid onder de oude toestand te groot is geworden; wanneer men het recht niet meer rechtstreeks uit de wet kan halen omdat er rondom die wet een heel web van interpretatie geweven is

    Dit gebeurd keer op keer
  • Hoe worden de theorieën van Montesquieu ook wel genoemd en waarom? 
    De theorieën van Montesquieu wordt ook wel de Leer van de Scheiding der Machten genoemd omdat hij een drietal  staatsfuncties onderscheidde:

    1.  de Wetgevende Functie
    2. de Uitvoerende Functie
    3. de Rechterlijke Functie
  • Tussenvraag 1.1
    Kent Nederland een zuivere scheiding der Machten?
    Nee, de uitvoerende en de wetgevende macht zijn in Nederland namelijk niet volledig gescheiden. De uitvoerende macht  (de regering = Koning en alle ministers) vormt immers samen met het parlement tevens de wetgevende macht in Nederland.

    De Regering en de Tweede Kamer hebben een zelfstandig recht om wetsvoorstellen in te dienen (het recht van initiatief) en is zelfs verantwoordelijk voor maar liefs 90% van de wetten.
  • Burgerlijk Wetboek

    Op 1 januari 2012 is boek 10 van het Burgerlijk Wetboek (BW) in werking getreden. In dit boek zijn de
    Nederlandse (materiële) regels van het internationaal privaatrecht te vinden. De verwijzingsregels
    die het toepasselijke recht aanwijzen in grensoverschrijdende gevallen staan hierin beschreven
  • Kent de Verenigde Staten en zuivere scheiding der Machten?
    Ja in de VS heeft men de wetgevende macht  bij het Congres ( bestaande uit de Senaat en het Huis van Afgevaardigden) gelegd en de uitvoerende macht bij de ministers)

    Als een minister een wetsvoorstel aangenomen wilt hebben , dan zal hij dit door een congreslid moeten laten indienen.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Voorbeelden van vragen in deze samenvatting

Wat zijn rechtsbronnen?
3
Wat zijn rechtsregels?
3
Wat verstaan we onder Wet in materiële zin?
3
Wat verstaan we onder wet in formele zin?
3
Pagina 1 van 72