Samenvatting Sociologie : een inleiding

-
ISBN-10 9043012718 ISBN-13 9789043012713
258 Flashcards en notities
8 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Sociologie : een inleiding". De auteur(s) van het boek is/zijn Mark Elchardus. Het ISBN van dit boek is 9789043012713 of 9043012718. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Sociologie : een inleiding

  • 1 De sociologie ontdekken

  • Iets is contingent als het noodzakelijk noch onmogelijk is en het dus ook anders kunnen zijn dan het nu is. Ik ben in Belgie geboren, maar het had ook Nederland kunnen zijn.

  • 1.1.1 Wat is sociologie? Een poging tot definitie, die gelukkig mislukt.

  • Weber (1947): sociologie is de wetenschappelijke poging om het sociale handelen te begrijpen, met de bedoeling op die manier tot een causale verklaring van het verloop en de effecten van dat handelen te komen.

  • Definities kunnen worden gebruikt om een verschijnsel vast te leggen, maar zijn minder geschikt om een verschijnsel te begrijpen.

  • 1.1.2.1 De belangrijkste les

  • Alle dingen waarvan we aannemen dat zij natuurlijk zijn en verbonden met onze diepste eigenheid, hadden zich in de loop van de geschiedenis ook anders kunnen ontwikkelen, zij zijn ... ?

    Contingent

  • De tweede les is dat het contingente niet gelijk gesteld kan worden aan het arbitraire (het willekeurige).

  • 1.1.2.2 Contingentie

  • Een voorbeeld van contingentie is bijvoorbeeld het besef dat afwijkend gedrag door de samenleving wordt geproduceerd. Niet dat crimineel gedrag kan worden begrepen, maar wel dat de normen die we hanteren tegen afwijkend gedrag van sociale oorsprong zijn, waardoor ze verschillen van de ene tot de andere samenleving.

  • Becker (1953) wilde duidelijk maken dat de sociologie er is om te verklaren waarom bepaalde mensen tot afwijkend gedrag komen, maar ook waarom bepaalde gedragingen in bepaalde samenlevingen afwijkend zijn en in andere niet.

  • 1.1.3 Contingent, maar niet arbitrair

  • De belangrijkste vraag waaromheen sociologie zich gevormd heeft is waarom het contingente niet arbitrair of willekeurig is. Dit ook naar aanleiding van Roussea (een 18e eeuwse Franse denker) die zich bezig hield met de vraag hoe mensen zich aan wetten konden houden wanneer deze niet door een god of opperwezen waren opgelegd

  • Met name de Verlichting en de Tegen-Verlichting stonden tegenover elkaar in de discussie over religie als handhaver van de orde. De Verlichting dacht dat het volgen van de eigen rede en het eigen redeneervermogen zouden leiden tot het goede samenleven. De Tegen-Verlichting vreesde echter voor egoisme, sociale ontreddering en vervreemding.

  • August Comte (1798-1857) wordt gezien als de vader van de sociologie omdat hij met de term kwam. Hij pleitte voor een sterk zakelijke, op strakke wetenschappelijke observatie en logica gesteunde sociologie; positieve/positivistische benadering

  • Comte (-> Verlichting) maakte onderscheid in het religieuze, het metafysische en het wetenschappelijke denken

  • Comte: het menselijke handelen wordt niet alleen geleid door de rede, maar ook door impulsen, gevoelens en emoties. Die emotionele elementen, moeten samen met de rede, juist gekanaliseerd worden naar goede, voor de mens positieve doelen. Hij kwam met de religie van de Mensheid.

  • Twee sociologen, Habermas en Luhmann hebben nog lang gediscussieerd over de vragen van Comte.Wat juicht Habermas toe en wat juicht Luhmann toe?

    Habermas gelooft in het werk van de wetenschap. Luhmann geloofde dat we met het contingente moeten leren leven door het arbitraire op een aantal punten gewoon te aanvaarden.

  • Waar het niet-contingente vroeger in de religie werd gezocht wordt het nu in drie andere richtingen gezocht. Dit zijn?

    De natuur (iets is natuurlijk als het boven de menselijke willekeur verheven is), de geschiedenis (samenlevingen kunnen niet leven alsof er niet bepaalde dingen zijn gebeurd in het verleden) en de samenhang (Samenhang van verschillende samenlevingen die zorgen voor verschillende soorten gezinsopbouwingen)

  • 1.2.1 De belangrijkste les

  • De belangrijkste les die Sociologie met zich meebrengt is:

     

    Contingent: al die dingen waarvan we soms aannemen dat zij natuurlijk zijn en verbonden met onze diepste eigenheid, hadden in de loop van de geschiedenis ook anders kunne ontwikkelen (ze hadden ook anders kunnen zijn dan ze nu zijn).

    Arbitrair: maar ondanks het besef dat dingen anders hadden kunnen zijn, betekent niet dat er geen goede redenen bestaan voor de vorm die ze bij ons hebben aangenomen.

     

    vb: Ik ben in Nederland geboren maar het had ook Frankrijk kunnen zijn (contingent). Toch bestaan er goede redenen die verklaren waarom de werkelijkheid tot stand is gekomen en toch bestaat. 

     

    Met deze kennis in gedachten kunnen we de diversiteit beter inzien, begrijpen en accepteren. Deze bewustwording hebben we grotendeels te danken aan de antropologie en de sociologie. 

Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Benoem de vier typen sancties van Parsons en licht deze toe.
  1. activeren van waardegetrouwheid
  2. beïnvloeden
  3. belonen
  4. bestraffen 

 

Er wordt onderscheid gemaakt tussen sancties die binnenuit komen: interne sancties en sancties die buitenaf komen: externe sancties.

 

 

Wat wordt individualisering genoemd?
Verworven status op basis van eigen, persoonlijke prestaties, de erkenning van het individu, het streven naar zelfbewustzijn, zelfbeschikking en zelfontplooiing, worden voorgesteld als kernwaarden van normen, als een entiteit die respect verdient en zich moet kunnen ontplooien. Het nastreven en realiseren van die waarde wordt individualisering genoemd.
De vraag die ontstaat is: Vanwaar komt die gemeenschapsverzuchting, vanwaar komt die nostalgie?
De modernisering heeft een interactiekader in het leven geroepn dat in veel grotere mate de Gemeinschaft-kenmerken heeft dan de interactiekaders die daarvoor bestonden. Dat betekent dat het merendeel van onze tijdgenoten hun eerste levensjaren doorbrengen in een interactiekader met een uitgesproken primair karakter, indealiter gericht op koesteren, liefde, intimiteit en sterke verbondenheid: de familie.

De gemeenschapsnostalgie en de kritische houding verschijnen eerder als een verzuchting en een ambitie die steeds weer in de moderne gezinservaring een voedingsbodem vinden. Het zijn met andere woorden producten van de moderne maatschappijontwikkeling zelf. 
De moderne samenleving die zo sterk afhankelijk is van het heldere, rationele en wetenschappelijke denken, wekt ook steeds weer de emoties op die precies in dat denken het verlies van een vollere wereld en van diepere emoties ervaren. Die spanning zelf maakt deel uit van de modernisering en beïnvloedt de ontwikkeling van het proces.
Uit hoeveel delen/perioden bestaat de modernisering?

De 400 jaar modernisering kunnen ruwweg in twee gelijke perioden worden opgedeeld:

  1. 1600-1800: een aanloop tot modernisering, waarin de transformatie plaatsvindt.
  2. 1800-heden:  een voltrekking van de moderniteit.

 

De veranderingen die tot de modernisering van de samenleving leidden, bewerkstelligden zich betrekkelijk langzaam. Zij werkten lange tijd ondergronds en ongezien.

Wat verstaan we onder de term modernisering?

Modernisering kan worden beschouwd als een beschavingsproject waarvan juist het opheffen van de beperkingen die op het menselijke gedrag rusten, een belangrijke richtinggevende waarde en aspiratie vormt (Landes, 1998).

Wat verstaan we onder de termen moderne samenleving of moderniteit?

Het resultaat van de veranderingen over de laatste 400 jaar wordt moderne samenleving of moderniteit genoemd. 

Benoem de zeven niveaus/gordels van sociale controle. Wat is belangrijk om te weten?

Als één niveau er niet in slaagt afwijkend gedrag en/of criminaliteit te vermijden, treedt het volgende niveau in werking.

 

De zeven gordels van criminaliteit zijn:

 

  1. Routine (sleur en slenter)
  2. Het politieagentje binnenin (zelfdwang, socialisatie, internalisatie)
  3. Velden van gesanctioneerde verwachtingen (integratie in een veld van gesanctioneerde verwachtingen)
  4. Buffers (van sociale interactie)
  5. Uitlaatkleppen
  6. Informele sancties (expliciet, maar informeel sanctioneren)
  7. In de handen van politie en gerecht (formele sancties)
Wat is het verschil tussen de utilitaristen en Parsons' theorie? 

Parsons verwerpt(verstoot) niet het belang van het streven naar plezier en het vermijden van pijn, maar onderstreept dat deze niet alleen verwijzen naar eigenschappen van het menselijke organisme, maar ook naar verschijnselen als waarden en verbondenheid met anderen.

Wat is het verschil tussen negatieve en positieve sancties?
  • Negatieve sancties: pijn, onbehagen, uit de groep zetten. 
  • Positieve sancties: plezier en genoegen worden beloofd, beloning.

 

De doeltreffendheid van de negatieve sancties ligt niet in de uitvoering van de straf maar in de geloofwaardigheid van de dreiging of in het afschrikkingeffect.

Wat is het verschil tussen interne en externe sanctie?
  • De sanctie is intern/komt van binnenuit in de zin dat het verraden van bepaalde waarden of overtuigingen, betreffende het goede of schone handelen, tot een gevoel van onbehagen of tot wroeging leidt. Deze bepaalde waarden of overtuigingen nestelen zich in de persoonlijkheid. Maar we kunnen ons ook verbonden en sterk voelen met anderen op zo'n manier dat we het gevoel hebben dat we een eenheid vormen.

In eerste instantie is ons gedrag sanctioneerbaar omdat we naar waardegetrouwheid streven, in het tweede omdat we solidariteit en loyaliteit veronderstellen bij de personen die ons gedrag sanctioneren. 

 

  • Externe sancties komen voor in de vorm van 'straffen': slaan, vrijheid beroven, afzonderen, afstandelijk bejegenen, een afkeurende blik. Maar men kan ook strelen, eten geven, overladen met geschenken of een bemoedigend schouderklopje.