Samenvatting Sprekend verleden / VWO Handboek 4/5/6 bb

-
ISBN-10 9057308223 ISBN-13 9789057308222
1870 Flashcards en notities
70 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Sprekend verleden / VWO Handboek 4/5/6 bb". De auteur(s) van het boek is/zijn Dalhuisen e a. Het ISBN van dit boek is 9789057308222 of 9057308223. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Sprekend verleden / VWO Handboek 4/5/6 bb

  • 1 Van jagen en verzamelen naar landbouw

  • 'Het ontstaan van de mens'
    Volgens onderzoekers stammen mensen af van apensoorten die zich verder hebben ontwikkeld. Ze kregen vaak te maken met een klimaat dat veranderde. De soorten pasten zich aan de omgeving en omstandigheden aan en wisten zo te overleven. Er zijn tijden geweest waarin er meerdere soorten leefden:

    3.700.000 v. Chr. - 2.000.000 v. Chr.    Australopiticus (voorloper van de mens)
    2.500.000 v. Chr. - 1.500.000 v. Chr.    Homo habilis (voormens)
    1.800.000 v. Chr. - 300.000  v. Chr.      Homo erectus (vroege mens)
    300.000 v. Chr.- 40.000 v. Chr.             Homo sapiens (oude mens)
    40.000 v. Chr.- heden                             Homo sapiens sapiens (mens van nu)
  • Onder de Prehistorie van een volk wordt de periode verstaan dat er nog niet over of door het volk is geschreven. Omstreeks 3100 v. Chr. ontstond het schrift. In de Prehistorie leefden mensen in groepen en overleefden ze door voedsel te verzamelen en te jagen. Voor sommige volken heeft de Prehistorie langer geduurd, simpelweg omdat ze zelf nog niet met schrift werkten of nog niet waren ontdekt.
  • Staten
    Met de komst van akkerbouw en veeteelt ontstonden ook de dorpen, steden en later staten. Dit gebeurde op meerdere plekken in de wereld. Hieronder een overzicht van de belangrijkste: 
    3500 v. Chr.                                 Mesopotamie
    3100 v. Chr.                                 Egypte
    2500 v. Chr.                                 India
    2000 v. Chr.                                China wordt een staat
  • Met de komst van akkerbouw en veeteelt veranderde er veel voor verschillende groepen. Ze hoefden zich niet meer te verplaatsen en een boer kon voor voldoende voedsel zorgen voor een grotere groep mensen. Zo leefden mensen bij elkaar in dorpen en later steden. Hier ontstonden nieuwe beroepen en werd de samenleving langzaam ingewikkelder.
  • 1.1 De Prehistorie: tijd van jagen en verzamelen

  • De Prehistorie van een volk is een periode waarin nog niet door of over dit volk geschreven wordt. Voor enkele volkeren eindigde de Prehistorie met het ontstaan van het schrift (3100 v. Chr.), terwijl voor andere volkeren de Prehistorie pas in de 20e eeuw beëindigd werd.
  • Wat wordt onder de prehistorie van een volk verstaan? 
  • Verzamelen en jagen: zo beginnen alle groepen
    Kleine groepen mensen verspreidden zich in het begin over de aarde en kregen hierdoor een eigen geschiedenis en daardoor ook een eigen cultuur. Elke groep begon met jagen en verzamelen. De groepen bleven niet vaak op dezelfde plek, want als het voedsel op raakte trok de groep verder naar andere gebieden. Ze leefden vaak in de open lucht, in grotten of eenvoudige hutten. Alle groepen hadden werktuigen van bijvoorbeeld hout, stenen of botten. Doordat de groepen toen nog klein waren, was er geen ingewikkeld bestuur nodig.
  • Waar zijn de oudste skeletten van de mens gevonden? 
    In Oost Afrika (huidige Tanzania, Kenia en Zuid-Ethiopië). Dit gaat om de 'Australopithecinen' een apensoort die evolueerde door veranderende klimaatomstandigheden. Van deze soort nam onder andere de herseninhoud toe. 
  • Het ontstaan van etnische verschillen
    Alle mensen behoren tot dezelfde soort, maar er zijn wel (kleine) onderlinge verschillen. Deze etnische verschillen zijn ontstaan doordat groepen mensen minstens 10.000 jaar op een bepaalde plek woonden en zich hebben aangepast aan de omgevingen en het klimaat. Een etnische groep is een groep mensen met lichamelijke kenmerken die anders zijn dan bij andere groepen mensen. Denk bijvoorbeeld aan huidskleur.
  • Wat wordt verstaan onder 'etnische groep'? 
    Dit gaat om een groep mensen met lichamelijke kenmerken die anders zijn dan een andere groep. Deze kenmerken zijn erfelijk (bijv. huidskleur). 
  • Is de mens in Afrika ontstaan?
    In Oost-Afrika zijn de oudste skeletten van mensachtigen gevonden, van bijna 2 miljoen jaar oud. Een kleine groep apen wist zich aan te passen aan de klimaatsveranderingen in het gebied waar zij leefden. Hun levenswijze veranderde, maar ook hun skelet (beenderen) en de inhoud van hun hersenpan groeide. Deze nieuwe soort wordt de Australopithecinen genoemd.
  • Wat wordt onder cultuur verstaan? 
    Onder cultuur wordt het denken en handelen van een bepaalde bevolkingsgroep. Dit bestaat uit onder andere:
    • economie (levensonderhoud en verdeling van inkomsten)
    • sociale omstandigheden (gedrag en omgang tussen mensen) 
    • politiek (verdeling van de macht) 
    • cultuur, godsdienst, onderwijs, sport, rechtspraak en wetenschap
  • Het ontstaan van verschillende culturen
    Met cultuur wordt bedoeld, het denken en doen van een bepaalde bevolkingsgroep. Hierbij kijken we naar:
    • Economie
    • Sociale omstandigheden
    • Politiek
    Andere onderdelen --> godsdienst, taal, onderwijs, wetenschap, kunst
  • Het aantal cultuurverschillen tussen mensen is groter dan het aantal etnische verschillen. Dat komt doordat elke groep mensen een eigen geschiedenis heeft en bepaalde gewoontes die langzaam gegroeid zijn. Wat mensen uit een andere cultuur doen of denken wordt vaak als vreemd gezien. Maar een cultuur kan in de loop van de tijd veranderen, gewoontes worden anders of denkwijzen veranderen in de loop der tijd.
  • Magie en geloof
    De jagers en verzamelaars probeerden de natuur met magie te beheersen, want veel natuurverschijnselen waren nog onbegrijpelijk voor de eerste mensen. Denk bijvoorbeeld aan de wisseling van de seizoenen of de overgang tussen dag en nacht. Met magie en goden probeerden zij de natuur te beïnvloeden of te verklaren. Magie is iets doen waarvan men denkt dat het een geheimzinnige kracht heeft. De godsdienst gaf mensen het gevoel van veiligheid. 
  • Is de mens in Afrika ontstaan?
    De oudste skeletten van mensachtige zijn gevonden in Oost-Afrika. Deze soort heette de Australopithecinen en ontstond doordat een kleine groep apen zich wist aan te passen aan het veranderende klimaat. 
  • Hoe zijn etnische verschillen ontstaan?
    Mensen hebben zich in groepen over de wereld verspreid. Elke groep die 'lang' (minstens 10.000 jaar) op een bepaalde plek woonde met een specifiek klimaat, leerde leven met deze omstandigheden en paste zich aan. Hierdoor ontstonden verschillen. 
  • Wat verstaan we onder 'economie'?
    De manier waarop mensen in hun levensonderhoud voorzien en hun inkomsten verdelen.
  • Wat verstaan we onder 'sociale omstandigheden'?
    De manier waarop mensen zich gedragen en met elkaar omgaan.
  • Wat verstaan we onder 'politiek'?
    De manier waarop mensen de macht onder elkaar verdelen. 
  • Wat is groter, het aantal cultuurverschillen of het aantal etnische verschillen?
    Het aantal cultuurverschillen tussen mensen is groter dan het aantal etnische verschillen. 

    Dat komt doordat elke groep mensen een eigen geschiedenis heeft en bepaalde gewoonten die langzaam gegroeid zijn. Wat mensen uit een andere cultuur doen of denken wordt vaak als vreemd gezien. Maar een cultuur kan in de loop van de tijd veranderen, gewoonten worden anders of denkwijzen veranderen.  
  • Hadden jagers en verzamelaars een georganiseerd bestuur? Leg uit waarom wel of niet.
    Nee, jagers en verzamelaars hadden waarschijnlijk geen georganiseerd bestuur, omdat het kleine groepen waren. Maar hoe de groepen wel precies bestuurd werden is niet bekend.
  • Wat is magie? 
    Magie is een manier waarop mensen proberen natuurlijke krachten te beïnvloeden.
  • Waarom bleven jagers en verzamelaars bijna nooit op dezelfde plek?
    Als er in de omgeving geen voedsel meer te vinden was, trokken de groepen jagers en verzamelaars weer verder op zoek nieuwe gebieden.
  • Wanneer eindigt de Prehistorie van een volk?
    De Prehistorie voor een volk eindigt zodra er door of over dit volk geschreven wordt.
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Waarom konden de volkenbonden niks?
Dit kwam door het ontbreken van de machtigste landen; VS en de SU
1919
Er werd een nieuw parlement gekozen in Duitsland. Zij kwamen bijeen in Weimar, vandaar de naam Republiek van Weimar.
11 november 1918
De wapenstilstand werd getekend in Compiègne.
Waarom kwam het Duitse Keizerrijk ten val?
  • Wilhelm 2 benoemde een nieuw regering, die vredesonderhandelingen moest beginnen.
  • Overal in Duitsland braken opstanden uit.
  • De Duitse regering trad op 9 november af en droeg de macht over aan de socialisten.
  • De socialisten vormden een regering waarin zij de meerderheid hadden.
Welke taken hadden de persbureaus?
  • De kranten van nieuws over de oorlog voorzien.
  • Censuur uitoefenen op de berichtgeving over de oorlog.
  • Propaganda.
  • De hele bevolking werd ingeschakeld, ook de vrouwen.
De slag bij Somme?
Frankrijk en Engeland tegen de Duitsers. Na 4 maanden was er een terreinwinst van 10 kilometer maar er waren miljoenen doden gevallen.
1916
De slag bij Verdun, hier hebben de Franse en Duitsers tegen elkaar gevochten, dit heeft uiteindelijk niks teweeg gebracht.
Kenmerken van de loopgravenoorlog?
  • De vijandelijke legers stonden in loopgraven tegenover elkaar met niemandsland ertussen van 50 tot enkele 100 meters.
  • Maandenlang leefden de soldaten in de loopgraven.
  • Regelmatig werden aanvallen ondernomen die doorgaans weinig of geen terreinwinst opleverden.
  • Het aantal doden en gewonden was vooral onder de aanvallende partij buitengewoon groot.
Waardoor mislukte het Von Schlieffenplan?
  1. Sterke tegenstand van de Belgen, wreed onderdrukt.
  2. Deel Duitse leger moest naar het oost front--> snelle mobilisatie Rusland.
  3. Definitieve mislukking Von Schlieffenplan was na de slag bij Marne.
Wat is het Von Schlieffenplan?
Bedacht door een generaal om de Franse verdediging aan de Frans-Duitse grens te omzeilen. De Duitsers wilden via België naar Noord-Frankrijk trekken.