Samenvatting Systeem aarde / 2e fase Vwo / deel leeropdrachtenboek / druk 4

-
ISBN-10 9006436380 ISBN-13 9789006436389
403 Flashcards en notities
68 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Systeem aarde / 2e fase Vwo / deel leeropdrachtenboek / druk 4 ". De auteur(s) van het boek is/zijn Thiememeulenhoff Bv. Het ISBN van dit boek is 9789006436389 of 9006436380. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

PREMIUM samenvattingen zijn gecontroleerd op kwaliteit en speciaal geselecteerd om je leerdoelen nog sneller te kunnen bereiken!

Samenvatting - Systeem aarde / 2e fase Vwo / deel leeropdrachtenboek / druk 4

  • 1 De actieve aarde

  • hoe kunnen endogene procssen verklaart worden

    er zijn hier meerdere feiten voor nodig om te weten

  • basalt, komt uit de vulkaan op hawai (constanta stroom vloeibaar heet gesteente

  • 1.1 Het ontstaan en de opbouw van de aarde

  • verleden aarde:

    - 4,5 miljard jaar oud

    - technieken/theorieën voor ontstaan aarde

     

    Geoloog Hutton: actualiteitsprincipe (processen nu op aarde vroeger ook zo hebben gewerkt)

     

    kraamkamer aarde:

    1.  concentratie van deeltjes (nevel gas en stof door samentrekking en zwaartekracht) => zon ontstond

    2. rondom zon: planeten, manen, asteroïden, planetoïden

    - sterren+gasnevels, zon => cluster => Melkwegstelsel

     

    schillen

    aarde = uniek

    1. vloeibaar water

    2. inwendige gelaagdheid: schillen met specifieke  

     

        - chemische eigenschappen: uit welke materialen bestaan de schillen

    inslagen meteorieten -> veel warmte -> zware elementen (ijzer) zakten diep: kern -> mantel omheen met hard buitenlaag -> inslag groot hemellichaam -> materiaal ruimte in + maan ontstond -> opnieuw afscheiding mineralen in mantel -> lichtere gesteenten aardoppervlak

     

        - fysische eigenschappen: hardheid van de schillen

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

  • Verleden aarde:

    - 4,5 miljard jaar oud

    - technieken/theorieën voor ontstaan aarde:

     

    Geoloog Hutton: actualiteitsprincipe (processen nu op aarde vroeger ook zo hebben gewerkt)

     

    Kraamkamer aarde:

    1.  concentratie van deeltjes (nevel gas en stof door samentrekking en zwaartekracht) => zon ontstond

    2. rondom zon: planeten, manen, asteroïden, planetoïden

    - sterren+gasnevels, zon => cluster => Melkwegstelsel

     

    Schillen

    Aarde = uniek:

    1. vloeibaar water

    2. inwendige gelaagdheid: schillen met specifieke  

     

        - chemische eigenschappen: uit welke materialen bestaan de schillen

    inslagen meteorieten -> veel warmte -> zware elementen (ijzer) zakten diep: kern -> mantel omheen met hard buitenlaag -> inslag groot hemellichaam -> materiaal ruimte in + maan ontstond -> opnieuw afscheiding mineralen in mantel -> lichtere gesteenten aardoppervlak

     

        - fysische eigenschappen: hardheid van de schillen

  • Hoe oud is de aarde?

    Zo'n 4,5 miljard jaar oud.

  • Wat is het actualiteitsprincipe?
    Door te kijken naar processen die zich over de tijd vaak herhalen kun je achterhalen hoe de aarde er vroeger uit moet hebben gezien.
  • Begrip: Actualisteitsprincipe

    Natuurwetten in het verleden zijn hetzelfde als die in het heden

  • Wat is het actualiteitsprincipe?

    Processen verliepen vroeger hetzelfde als ze nu doen of zouden doen.

  • Wat maakt de Aarde zo bijzonder tegenover andere planeten?
    1. Er is vloeibaar water op de Aarde
    2. De Aarde bestaat uit schillen met specifieke eigenschappen
  • Waarvoor is het actualiteitsprincipe nuttig?

    Met het actualiteitsprincipe kun je oude gebeurtenissen achterhalen en verklaren. Zo kun je hiermee bijvoorbeeld zien hoe rivieren of gebergten zijn ontstaan.

  • Wat is de aardkern, waarvan is hij gemaakt en welke temperaturen?

    De aardkern is het middelste van de aarde en is gemaakt van ijzer, het is er vermoedelijk tussen de 3000 en 5000 graden celsius.

  • Waar bestaat de aardkern voornamelijk uit?
    Ijzer
  • Hoe onderscheidt de aarde zich van de andere planeten in ons universum? Noem twee punten.

    1. De aarde bevat vloeibaar water.
    2. De aarde heeft een inwendige gelaagdheid. De planeet bestaat uit schillen met specifieke eigenschappen.

     

  • Wat is de aardmantel, waarvan is hij gemaakt en welke temperaturen?

    Aardmantel is de laag om de aardkern, hij is gemaakt van ijzer en magnesium en heeft temperaturen tussen 2800 en 1800 graden Celsius.

  • Welke laag komt er na de aardkern en uit welke stoffen bestaat deze voornamelijk?
    De aardmantel, deze bestaat voornamelijk uit Magnesium en Ijzer
  • Bij het bestuderen van de schillen waaruit de aarde is opgebouwd kijk je naar de chemische samenstelling (uit welke materialen bestaan de schillen) en naar een fysische eigenschap (hoe hard zijn de schillen).

  • Wat is de aardkorst, waarvan is hij gemaakt en hoe dik is die schil?

    De aardkorst is de buitenste laag, hij is gemaakt van graniet of basalt is de schil van schil is hij waarschijnlijk tussen de 30-70 km dik, is hij van basalt is hij tussen de 1-7 km dik. De bodem van basalt is oceanische bodem en de bodem van graniet is continentaal.

  • Begrip: Actualiteitsprincipe
    Natuurwetten in het verleden zijn hetzelfde als die in het heden
  • Wat is de buitenste laag en waar bestaat deze uit?
    De aardkorst, deze bestaat uit vast gesteente
  • Uit welke drie schillen bestaat de aarde?

    1. Kern
    2. Mantel
    3. Aardkorst (waarin continentale en oceanische korst)
  • Wat is de lithosfeer? 

    Harde, vaste buitenlaag van de aarde (aardkorst en deel van aardmantel)

     

  • Welke twee soorten aardkorsten bestaan er, en uit wat voor gesteente bestaan deze?
    - continentaal, deze bestaat uit vrij licht gesteente (oa. graniet)
    - oceanisch, deze bestaat uit vrij zwaar gesteente (basalt)
  • De oceanische platen bestaan voornamelijk uit basalt, en zijn zwaarder dan de continentale platen die vooral uit graniet bestaan.

  • Wat is de asthenosfeer?

    Zachtere, vrij plastische laag in de aardmantel. Ligt onder de lithosfeer.

  • Wat bevat de lithosfeer?
    De aardkorst en het harde bovengedeelte van de aardmantel
  • Begrip: Lithosfeer

    Harde, vaste buitenlaag van de aarde (aardkorst en deel van aardmantel)

  • Waarvan ontleent de aarde haar inwendige warmte?

    - Meteorietinslagen, de warmte die hier bij vrij kwam zit op geslagen in de aardkern.

    - Radioactief gesteente

     

  • Onder de lithosfeer ligt de asthenosfeer, waar bestaat deze uit?
    Voornamelijk plastisch gesteente
  • Wat is de aardmantel, waarvan is hij gemaakt en welke temperaturen heeft hij?
    Aardmantel is de laag om de aardkern, hij is gemaakt van ijzer en magnesium en heeft temperaturen tussen 2800 en 1800 graden Celsius.
  • Begrip: Asthenosfeer

    Zachtere, vrij plastische laag in de aardmantel. Ligt onder de lithosfeer.

  • Waarvan ontleent de aarde haar uitwendige warmte?

    De zon die de aarde verwarmt.

  • Plastisch gesteente: Vast gesteente dat door tijd en druk een beetje stroperig wordt en makkelijker beweegt dan de lithosfeer.

  • Schillen
    De aarde is gelaagd.
    De chemische samenstelling van de aarde:
         -Aardkern: ijzer
         -Aardmantel: magnesium en ijzer
         -Aardkorst: -continentaal: veel graniet 30-70 km
                               -oceanisch: basalt 1-7 km
  • Door welke inwendige bronnen krijgt de aarde haar warmte?

    • De aarde kreeg al warmte mee bij het ontstaan uit hete nevelgassen
    • Periode met veel meteorietinslagen --> kwam veel warmte vrij die zich in de aarde ophoopte
    • Radioactiviteit van sommige gesteenten
    • Verplaatsing van heet gesteente richting de aardkorst
  • Welke bron zorgt voor uitwendige warmte?

    De zon

  • Begrip: Gesteente

    Mengsel van vaste mineralen en/of organische stoffen waaruit de aarde is opgebouwd.

  • Begrip: Mineraal

     

    Chemische verbinding die de bouwsteen van gesteente kan vormen.

  • Noem een voorbeeld van een chemische eigenschap van een mineraal.

    1. De kristalvorm; elk mineraal heeft een eigen kristalvorm.
    2. De hardheid van het mineraal - zo is kwarts bijvoorbeeld een stuk zachter dan diamant.
  • Organische stoffen zijn ontstaan uit levende organismen, bijvoorbeeld veen dat het basismateriaal is voor bruin- en steenkool.

Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Wat is het actualiteitsprincipe?
Daarbij gaat men uit van het beginsel dat de processen die we nu op aarde zien, vroeger ook zo hebben gewerkt. Het heden vormt dus de sleutel tot het verleden.
Wat is de aardmantel, waarvan is hij gemaakt en welke temperaturen heeft hij?
Aardmantel is de laag om de aardkern, hij is gemaakt van ijzer en magnesium en heeft temperaturen tussen 2800 en 1800 graden Celsius.
Beschrijf kort het proces van ontbossing in het Middellandse Zeegebied.
Het proces van ontbossing is al zeer lang geleden begonnen, bijvoorbeeld met de doeleinden brandhout en bouwmaterialen. Maar bossen worden ook gekapt of afgebrand om plaats te maken voor weidegronden, akkerbouwgrond en tuinbouwgrond. Ook is er steeds meer ruimte nodig voor nederzettingen. Daarnaast komen er jaarlijks veel bosbranden voor. Een gevolg van de verstoring is de enorme afname van het aantal plantensoorten. 
Wat betekent nomadisme?
Nomadisme is een leefwijze waarin volkeren een rondtrekkend bestaan leiden met hun dieren om in hun onderhoud te voorzien. Kwam oorspronkelijk veel voor in zuidelijke gebieden, waar je je moest aanpassen aan de neerslaghoeveelheden. Deze leefwijze neemt sterk af, omdat er nieuwe verhoudingen, ander overheidsbeleid en ander bodemgebruik is ontstaan. 
Wat is dryfarming?
Dry farming houdt in dat de akker elk tweede of derde jaar braak komt te liggen. De braakliggende grond ontvangt in de tussentijd wel neerslag en slaat deze op als voorraad voor de productieperiode. De grond wordt zodanig geploegd dat het regenwater gemakkelijk kan binnendringen.
Hoe verschilt de bevolkingsgroei in verschillende delen van het Middellandse Zeegebied?
De totale bevolking in het Middellandse Zeegebied is tussen 1950 en 2000 gegroeid van 185 naar 395 miljoen inwoners. De bevolking ontwikkeld zich op twee verschillende manieren: in het noorden zal de bevolking slechts een kleine groei doormaken en in het zuiden en oosten wordt een vervijfvoudiging verwacht tussen 1950 en 2025. Je kunt het gebied in drie regio's verdelen: Zuid-Europa, Noord-Afrika + Turkije en het oostelijke Middellandse Zeegebied.
Beschrijf kort het landschap van het Middellandse Zeegebied.
Het landschap in de omringende 21 landen is zeer gevarieerd. Er is veel reliëf en de kusten zijn vaak steil.
Er zijn relatief weinig uitgestrekte stranden, maar wel veel eilanden, schiereilanden, baaien en kapen. Er is een actieve vulkaan genaamd Stromboli en er komen veel aardbevingen voor.
Beschrijf kort de Middellandse Zee.
De Middellandse Zee is de grootste binnenzee ter wereld. De zee is op twee plaatsen toegankelijk: vanaf de Atlantische Oceaan via de Straat van Gibraltar en vanuit de Rode Zee via het Suezkanaal in Egypte. De zee zelf bestaat uit een aantal bekken, zoals de AdriatischeZee, de Tyrrheense Zee en de Egeïsche Zee.
Beschrijf kort het proces van verwoestijning.
Haal je in kwetsbare, droge gebieden de vegetatie weg, dan verstoor je de waterhuishouding, droogt de bodem uit en wordt de bovenlaag hard. De geringe hoeveelheden regen kunnen niet meer infiltreren en vloeien over het oppervlak weg. Wordt de bodem door deze onaangepaste methoden van akkerbouw en veeteelt zodanig aangetast dat gebieden veranderen in woestijnachtige milieus, dan noemen we dit verwoestijning of desertificatie. 
Wat is de functie van de ozon?
De ozon beschermt ons in de stratosfeer tegen schadelijke ultraviolette straling.