Samenvatting Tijd voor geschiedenis

-
ISBN-10 1234444444
161 Flashcards en notities
1 Studenten
  • Deze samenvatting

  • +380.000 andere samenvattingen

  • Een unieke studietool

  • Een oefentool voor deze samenvatting

  • Studiecoaching met filmpjes

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Dit is de samenvatting van het boek "Tijd voor geschiedenis". De auteur(s) van het boek is/zijn Arnold Visser. Het ISBN van dit boek is 1234444444. Deze samenvatting is geschreven door studenten die effectief studeren met de studietool van Study Smart With Chris.

Samenvatting - Tijd voor geschiedenis

  • 3.4.1 Het humanisme

  • Onder invloed waarvan veranderde het mensbeeld in de 15e eeuw in Europa
    De renaissance
  • Wat betekent renaissance en wat houdt het in?
    Renaissance betekent wedergeboorte.

    Periode in Europa vanaf de 14e eeuw waarin een herontdekking en herwaardering opbloeide voor de cultuur van de klassieken, Griekenland en Rome. 

    Stroming bepaalde zich tot de elite, die toegang had tot de klassieke werken. 

    Italië bakermat van de Renaissance, vandaar verspreiding over Europa

    Italië: Leonardo en Michelangelo, schrijver Dante. 
    Nederland: Erasmus en Joost van den Vondel
  • Wat is humanisme?

    Een intellectuele of wetenschappelijke stroming -ontstaan in het Europa van de 15e eeuw- waarin de mens centraal staat.
    Het humanisme ontstaat tegelijkertijd met de Renaissance. 


    Humanisten geloven niet in één allesbepalende God of in goden die het mensenleven bepalen, maar zij menen dat mensen zelf hun eigen leven bepalen en daarvoor zelf verantwoordelijk zijn.

    Niet God en zijn eeuwigheid centraal dus, maar de mens in zijn eigen wereld en tijd. 

    Meestal wordt de term humanisme gebruikt op het gebied van de wetenschap.
  • In welk opzicht veranderde in Europa in de 15e eeuw het mensbeeld?
    Geloof in God werd minder belangrijk
    Meer focus op zichzelf en tijdelijk aards bestaan dan God en het eeuwige leven
    Eigen keuzes maken werd belangrijk, niet de 'goddelijke inspiratie' over de sturing 'van boven'
  • Hoe werkte het humanisme door in de kunst?
    In de kunst kwam de mens zelf meer centraal te staan, het ging niet alleen meer om de verheerlijking van God. 
    Kunstenaars gebruikten hun talent ook voor zichzelf
  • 3.4.2 Erasmus

  • Hoe begon het humanisme?
    Als literaire stroming gericht op het onderwijs.
    Mens en zijn persoonlijke groei staan centraal 
    Persoonlijke groei best te bereiken via ONDERWIJS en OPVOEDING
  • Waaruit haalde de humanisten hun inspiratie?
    Klassieke werken
  • Welke Romeinse schrijver was met name in trek bij humanisten? 
    En waarom?
    Cicero
    Cicero legde nadruk op individualiteit van de mens: je leefde maar een keer en moest er het beste van zien te maken. 

    Carpe Diem: Pluk de dag!
  • Noem twee kenmerken van de humanistische schrijver
    1.  Literatuur gericht op zelfontplooiing en persoonlijke groei
    2.   In geschriften uitten zij kritiek op de samenleving, en daarbinnen ook de kerk! 
    Voorbeeld hiervan is Erasmus.
  • Wat was de volledige naam van Erasmus, wanneer leefde hij en welk beroep had hij? (extraatje bonuspunten)
    Desiderius Erasmus, geboren te Rotterdam!
    (waar zich dan ook bevindt:
    de Erasmus brug 
    de Erasmus Universiteit Rotterdam
    het Erasmus Medisch Centrum (van waaruit dagelijkse corona updates)

    Erasmus leefde van 1469-1536

    Beroep: priester, theoloog, filosoof, schrijver en humanist
  • Wat was Erasmus' bekendste boek en wanneer werd het gepubliceerd?
    Lof der Zotheid (bonus: Stultitiae Laus in Latijn) in 1511
  • Wie of wat was het onderwerp/doelwit van Erasmus' boek?
    De kerk en de kerkleiding werden met scherpe humor op de hak genomen.
  • Wat was het doel van de humanisten?
    De zelfontplooiing van de mens.

    De ideale mens was de perfecte alleskunner, de HOMO UNIVERSALIS, die al zijn talenten wist te ontwikkelen. Voor zichzelf en de maatschappij waarin hij leefde.

    Niet God en de eeuwigheid centraal maar de mens in zijn eigen tijd.

    Beste voorbeeld homo universalis is Leonardo.
    Zijn tekening van de mens in het midden heet de Vitruvius man.
  • De Erasmus Universiteit Rotterdam vierde in 2016 een feest. Ter gelegenheid waarvan?
    500 jaar eerder, in 1516, schreef Erasmus zijn boek Novum Instrumentum 
  • 3.5.1 Ontevredenheid over de christelijke kerk

  • Welke christelijke kerk was in het Europa van de 16e eeuw het machtigst
    De katholieke kerk
  • Wie stond - en staat- er aan het hoofd van deze kerk?
    De paus, gezeteld in het Vaticaan in Rome
  • Waarom werd er opgekeken tegen de geestelijken?
    Zij behoorden tot de eerste stand.
    Voorbeelden van geestelijken zijn monniken en bisschoppen, de paus etc.
  • Hoeveel standen waren er in de middeleeuwen en wie behoorden daartoe?
    Drie standen:  van hoog naar laag
    1   De geestelijkheid ('zij die bidden')
    2. De adel ('zij die vechten')
    3  De boeren ('zij die werken'), al de boeren, het werkvolk, horigen etc.
  • Welke geestelijke kwam in opstand tegen het monopolie en de leer van de katholieke kerk?
    Maarten Luther
    1483-1546
    monnik uit het Duitse Wittenberg
  • Door welke gebeurtenis werd hij geïnspireerd kritisch over de katholieke kerk te gaan schrijven
    De aanzet was zijn reis naar Rome in 1517
  • Wat is een monnik
    Geestelijke die in een klooster woont en zijn leven wijdt aan God.


    Monniken die in een klooster leven hebben verschillende taken. Naast het bidden aan God kunnen ze bijvoorbeeld werken als onderwijzer.
  • Wat waren de eerste 4 punten van kritiek van Luther?
    1. Paus Julius II wilde de Sint Pieter basiliek in Rome opknappen en verfraaien met kunst. Geld hiervoor werd gewonnen uit AFLATEN.
    Luther vond dat uitbuiting.  Bovendien: God alleen kon zonden vergeven en een hemelplaats inruimen, niet de katholieke kerk

    2. Geestelijken gaan zich te buiten aan rijkdom. Bisschoppen leven in rijkversierde huizen

    3 Ketters worden vervolgd en gemarteld, nadat zijn aangegeven zijn door de kerk

    4  De Paus heeft een eigen wetboek bedacht met wetten en regels die NIET in de Bijbel staan
  • Wat is een aflaat?
    Katholiek document dat gekocht kan worden om daarmee je zonden te laten kwijtschelden
    Met een aflaat kan een zondaar, na openlijk berouw getoond te hebben, sneller in de hemel komen.
    Aflaten worden ingesteld door de katholieke kerk om aan geld te komen, bijvoorbeeld voor de bouw van de Sint-
    Pieterbasiliek in Rome.
  • Tegen wie was Luther vooral gekeerd als het ging om aflaten?
    Luther verzette zich fel tegen de Duitse prediker  Johann Tetzel   die aflaten verkocht ten bate van de Sint Pieter in Rome
  • Wat is een ketter?
    Iemand die zich niet houdt aan de officiële katholieke leer, en daarom wordt vervolgd

    De naam ketter komt van het volk van de kartharen die in de Middeleeuwen een afwijkende groep binnen het christendom waren.
  • Wat is een bisschop?
    geestelijke die leiding geeft aan een bisdom, een kerkelijk gebied. Ze worden aangesteld door de Paus
Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting. +380.000 andere samenvattingen. Een unieke studietool. Een oefentool voor deze samenvatting. Studiecoaching met filmpjes.

Laatst toegevoegde flashcards

Noem vier bepalingen van het Groot Privilege
  • De hertogin mag zonder toestemming van de Staten niet trouwen, oorlog verklaren of belasting heffen.
  • Alleen ingezetenen van het eigen gewest mogen ambten in het gewest bekleden, geen buitenstaanders.
  • De Staten mogen naar eigen wil ter vergadering samenkomen, het maakt niet uit waar en wanneer.
  • In de Nederlandstalige gewesten moeten regeringsbrieven in het Nederlands geschreven zijn en niet in het Frans.
Hoe komt het dat vanaf 1477 er sprake is van de Habsburgse Nederlanden?
Maria van Bourgondië trouwde in 1477 met Maximiliaan I van Oostenrijk, de keizer van het Habsburgse rijk, afkomstig van het geslacht Habsburg. 
De Nederlandse gewesten worden vanaf 1482, na de dood van Maria van Bourgondië, de Habsburgse Nederlanden genoemd.
Hoe heette het verdrag tussen Maria van Bourgondie en de opstandige gewesten?
Het Groot Privilege.
Hierdoor krijgen de Nederlandse gewesten meer vrijheid en invloed als de gewesten beloofden trouw te zijn aan de hertogin.
De Nederlandse gewesten stelden in 1477 eisen - meer vrijheid en invloed- aan de nieuwe hertogin. Wat stelden zij daar tegenover?
Hun loyaliteit en steun aan Bourgondie, in dit geval Maria van Bourgondie
Wie trad in 1477 aan als nieuwe hertog van Bourgondie?
Maria van Bourgondie
Waarom braken er rond 1477 opstanden uit in de Nederlandse gewesten van het hertogdom Bourgondie? 
De centralisatie van de Bourgondiërs werd in de Nederlandse gewesten niet gewaardeerd. De gewesten waren bang om hierdoor hun eigen vrijheid en privileges te verliezen.
Wat is de Staten Generaal.Antwoord over twee verschillende tijdperken!
Tussen 1464 en 1796 de benaming voor de gezamenlijke vergadering van de verschillende Statenvergaderingen van de verschillende gewesten. (17 in getal) 

Sinds 1814, als Nederland een nieuwe grondwet krijgt en een koninkrijk wordt,  is de S-G benaming voor het parlement, ofwel de volksvertegenwoordiging van Nederland, bestaande uit de Eerste Kamer en Tweede Kamer. 

Verschil nu en vroeger is dat In de Bourgondische tijd de Staten-Generaal geen gezamenlijke vergadering is van het gekozen parlement.
Welk voordeel had centralisatie voor Filips de Goede
  • Filips de Goede hoeft door de instelling van een centraal bestuur niet veel meer te reizen. 
  • Het bestuur bestaat in al zijn gebieden uit dezelfde wetten en regels, wat het bestuur een stuk overzichtelijker maakt.
Wat was het streven van Filips de Goede?
steeds meer invloed in zijn Nederlandse gebieden en vermindering van het particularisme
Wat gebeurde er bij de Staten Generaal ten tijde van Filips de Goede?
Met deze Staten-Generaal overlegde de landsheer over het beleid binnen de gezamenlijke gewesten.
Maar de landsheer deed er ook bede, een officieel verzoek om geld of om belasting te mogen heffen